RTL riep kijkers deze week op om te stoppen met het sturen van haatreacties naar deelnemers van B&B Vol Liefde. Een begrijpelijke boodschap, want online commentaar kan genadeloos zijn. Toch zorgt die oproep óók weer voor discussie, en niet alleen bij kijkers.
In de entertainmentwereld is het al langer een terugkerend thema: waar ligt de grens tussen ‘lekker televisie maken’ en mensen neerzetten op een manier die reacties uitlokt? Precies daar wringt het, zeggen kenners en oud-deelnemers.
Een oproep die niet iedereen slikt
Bij Shownieuws liet entertainmentdeskundige Bart Ettekoven zich stevig uit over het statement van RTL. Volgens hem klinkt het goed om op te roepen tot respect, maar is het tegelijk lastig te rijmen met hoe reality-tv in de praktijk gemaakt wordt.
De kern van zijn kritiek: als een programma iemand vooral laat zien in een bepaalde rol, is het niet vreemd dat het publiek daar heftig op reageert. En dan achteraf een moreel appèl doen, voelt voor sommigen als een beetje makkelijk.
Hoe kandidaten in een ‘type’ kunnen veranderen
Ettekoven wijst erop dat deelnemers in dit soort programma’s vaak al snel als een herkenbaar ‘type’ worden neergezet. Hij noemt als voorbeeld Fred, die volgens hem wordt neergezet als een ‘oversekste bejaarde’, terwijl dat maar één kant kan zijn.
In reality-tv ziet de kijker namelijk nooit het volledige plaatje: opnames van dagen worden teruggebracht tot minuten televisie. Als vooral iemands opvallendste uitspraken blijven hangen, kan dat iemands imago stiekem volledig gaan bepalen.
Montage als brandstof voor effect
Volgens Ettekoven zit het echte probleem in de montage: makers kiezen momenten die het meeste ‘effect’ geven. Een prikkelende oneliner, een rare blik, een ongemakkelijke stilte — het zijn precies de stukjes die blijven hangen en rondzingen op social media.
Daarmee ontstaat een kettingreactie: de uitzending maakt een karakter van iemand, het publiek pakt dat op, en vervolgens kan de deelnemer online worden afgerekend op een versie van zichzelf die vooral door selectie en montage is ontstaan. Dat noemt hij hypocriet.
LEES OOK:Laatste woorden van Ben Saunders op social media komen keihard binnen
Waar RTL de grens wil trekken
RTL benadrukte in het statement dat de negativiteit in sommige gevallen veel te ver gaat. De zender wees erop dat het om echte mensen gaat, met familie en een leven buiten televisie. De boodschap: heb een mening, maar blijf respectvol.
Op papier is dat een oproep waar weinig tegenin te brengen is. Bedreigingen en extreme haat zijn nooit te rechtvaardigen. Toch ontstaat de frictie omdat kijkers zich afvragen: waarom pas ingrijpen wanneer het online escaleert?
Oud-deelnemers herkennen het patroon
In Shownieuws reageerden ook oud-deelnemers die het klappen van de zweep kennen. Ingrid zei dat kritiek er altijd zal zijn, hoe leuk je ook bent. Haar advies: probeer erboven te staan, zoals zij destijds ook deed.
Marjan en Sylwia vertelden dat ze eveneens haatreacties kregen, maar leerden om zich er minder van aan te trekken. Dat klinkt stoer, maar tussen de regels door hoor je ook: je moet wel stevig in je schoenen staan als je je leven laat monteren.
‘Ze wassen hun handen in onschuld’
Ingrid vond het fijn dat RTL een oproep doet, maar ze prikte ook door de boodschap heen. Volgens haar kunnen makers deelnemers ‘kneden’: je wordt in de montage leuk neergezet of juist niet. En dat bepaalt daarna hoe Nederland je ziet.
Ze gaf daarbij een concreet voorbeeld uit haar eigen ervaring: zij werd neergezet als ‘de klusb*tch’. Een label dat blijft plakken, ook als jij jezelf totaal anders ervaart. Dat label kan vervolgens de deur openzetten naar venijnig commentaar.
‘Twee van je zes zinnen worden uitgezonden’
Illya, die destijds met Sylwia eindigde, merkte op dat er soms maar een klein deel van wat je zegt wordt uitgezonden. Van zes zinnen worden er bijvoorbeeld twee gebruikt — en juist díe twee kunnen precies de toon zetten.
Tegelijk legde zij de verantwoordelijkheid ook deels bij deelnemers: als je vooraf al weet dat je niet tegen kritiek kunt, moet je misschien niet meedoen. Maar zelfs dan blijft de vraag: hoeveel kan een mens redelijkerwijs incasseren?
De lastige balans tussen drama en verantwoordelijkheid
Het spanningsveld is duidelijk: reality-tv draait op herkenbare verhaallijnen, contrasten en uitgesproken karakters. Zonder die elementen wordt het al snel vlak. Maar hoe scherper je iemand neerzet, hoe groter de kans dat publiek doorschiet.
Daarom klinkt de oproep van RTL voor sommige kijkers als een halve maatregel. Als je als maker weet dat een bepaald fragment iemand tot mikpunt kan maken, dan is de vraag niet alleen wat het publiek moet doen — maar ook wat je zélf uitzendt.
Wat betekent dit voor nieuwe seizoenen?
Deze discussie komt waarschijnlijk niet voor het laatst voorbij. Reality-tv wordt steeds vaker live meegekeken en beoordeeld op social media. Een deelnemer kan binnen één avond van ‘onbekend’ naar ‘meme’ gaan, met alle gevolgen van dien.
LEES OOK:Afschuwelijk: Dodelijk en meerdere gewonden bij verschrikkelijk verkeersongeval
De druk om ‘leuke televisie’ te maken blijft, maar de roep om zorgvuldigheid ook. Misschien ligt de oplossing in betere begeleiding, duidelijkere afspraken en montagekeuzes die minder eenzijdig zijn — zonder het programma meteen tandeloos te maken.
En jij, waar ligt voor jou de grens?
Dat haat en bedreigingen onacceptabel zijn, staat buiten kijf. Maar de vraag blijft: hoeveel invloed heeft de montage op hoe wij deelnemers beoordelen, en hoeveel verantwoordelijkheid ligt er bij de zender om dat effect te beperken?
Laat ons weten hoe jij hiernaar kijkt. Vind je dat RTL gelijk heeft met de oproep, of moet de zender inderdaad meer ‘hand in eigen boezem steken’? Praat mee via onze social media en deel je mening.
