Voor veel Nederlanders is het inmiddels een gewoonte geworden: even de grens oversteken naar Duitsland of België voor goedkopere boodschappen en om direct te profiteren van lagere brandstofprijzen. Wat begon als een incidenteel ritje, is voor velen uitgegroeid tot vast onderdeel van het maandelijkse boodschappenpatroon.
Maar de werkelijke besparing gaat verder dan alleen het lagere bedrag op de kassabon. Het draait om het totale plaatje, waarbij afstand, reiskosten, verleiding en het maandelijkse budget allemaal meespelen.
Waarom grensshoppen zo populair is
Uit recent onderzoek van Kieskompas en Panteia, uitgevoerd in opdracht van ondernemers- en brancheorganisaties, blijkt dat prijsverschillen een doorslaggevende rol spelen bij de keuze om over de grens boodschappen te doen.
Dit fenomeen betreft niet slechts een kleine groep: bijna één op de vijf Nederlanders koopt minstens maandelijks in Duitsland of België. Met name in de grensregio’s is deze trend nog duidelijker zichtbaar.
Daar geeft zelfs 72 procent van de ondervraagden aan minimaal één keer per maand boodschappen te doen in het buurland. Het is dan ook niet langer een incidentele uitstap, maar een structureel onderdeel van het boodschappenritme.
Prijs is meestal de hoofdreden
Volgens MKB-Nederland noemt liefst 88 procent van de grensshoppers ‘prijs’ als de belangrijkste reden voor een tripje over de grens. Brandstof, verzorgingsproducten en dagelijkse boodschappen worden het meest genoemd. In de praktijk betekent dit dat winkelwagentjes vaak gevuld zijn met houdbare producten en dat de tank direct wordt volgegooid.
Toch beschrijft het onderzoek vooral gedrag en ervaringen; het toont niet aan dat elk product in elke buitenlandse winkel altijd goedkoper is. Een aantrekkelijke aanbieding in Kleve of Turnhout kan de ene week voordelig uitpakken, maar het volgende bezoek kan het voordeel zomaar verdwenen zijn.
LEES OOK:Laatste woorden van Ben Saunders op social media komen keihard binnen
Uitgeven is iets anders dan besparen
Een veelvoorkomende valkuil is het verwarren van veel kopen met veel besparen. Het onderzoek wijst uit dat een groot deel van de grensshoppers maandelijks meer dan 100 euro bij onze zuider- of oosterburen uitgeeft.
Dat klinkt als een flinke besparing, maar dat is niet automatisch het geval. Wie bijvoorbeeld 120 euro uitgeeft aan producten die in Nederland 135 euro zouden kosten, heeft op papier vijftien euro voordeel.
Maar die berekening is exclusief de gemaakte reiskosten en geldt alleen als het daadwerkelijk om producten gaat die men ook in Nederland gekocht zou hebben. Anders is de vergelijking niet eerlijk.
Reken eens een rit door (dat scheelt discussie)
Een eenvoudige rekensom kan veel duidelijk maken. Stel dat iemand een extra rit van 80 kilometer maakt. Als de auto gemiddeld 1 liter op 16 kilometer rijdt, wordt er voor deze rit ongeveer 5 liter brandstof verbruikt. Bij een brandstofprijs van 2 euro per liter kost dat al tien euro.
Wanneer de boodschappen achttien euro goedkoper zijn, blijft er na aftrek van de brandstofkosten nog acht euro over. Hierbij zijn slijtage, parkeerkosten en tijd nog niet eens meegerekend. Voor mensen die toch al die kant op moeten, bijvoorbeeld vanwege werk of familiebezoek, ziet de rekensom er uiteraard gunstiger uit.
Tanken kan lonen, maar niet voor iedereen
Ook bij het tanken van brandstof loont het om goed te rekenen. Een prijsverschil van twintig cent per liter levert bij een tankbeurt van vijftig liter een voordeel van ongeveer tien euro op.
Dit voordeel kan echter volledig verdwijnen wanneer er speciaal voor het tanken een lange rit wordt gemaakt. Het uiteindelijke voordeel hangt dus sterk af van de afstand tot de grens.
Voor mensen die vlakbij wonen, is het prijsverschil vaak de moeite waard. Woon je verder van de grens, dan nemen de reiskosten doorgaans het grootste deel van het voordeel weg. Er bestaat geen magische afstand waarbij tanken over de grens altijd loont.
Vergelijk niet alleen het kaartje, maar de hoeveelheid
Wat goedkoop lijkt, is soms vooral slim verpakt. Een kleinere verpakking met een lager totaalbedrag kan per kilo, liter of stuk juist duurder uitvallen. Het is daarom verstandig om in de winkel goed te letten op de eenheidsprijs.
Bij wasmiddel is het bijvoorbeeld handig om te kijken naar het aantal wasbeurten, en bij verzorgingsproducten naar de inhoud. Ook acties waarbij meerdere verpakkingen samen verkocht worden, kunnen de werkelijke prijs verhullen. Een boodschappenlijstje met hoeveelheden helpt om impulsieve aankopen en onnodige extra’s te voorkomen.
Een voorraad is pas voordeel als je het ook gebruikt
Groot inslaan geeft vaak het gevoel dat men flink bespaart, maar dat voordeel bestaat alleen als de producten daadwerkelijk worden gebruikt. Een voorraad die over datum raakt, ongebruikt blijft liggen of plaats inneemt van andere spullen, kan juist geld kosten.
LEES OOK:Hierdoor wist de politie razendsnel waar de vermiste Ben Saunders was
Daarnaast bestaat er een psychologische valkuil: ‘We zijn er nu toch, dus nemen we nog wat extra’s mee.’ Meer uitgeven om de rit de moeite waard te maken, draait de rekensom juist om. Het is daarom verstandig om vooraf vast te leggen wat er nodig is en wat het maximale bestedingsbedrag mag zijn.
Kijk naar je hele boodschappenmaand
De eerlijkste vergelijking is niet één buitenlandse kassabon tegenover één Nederlandse kassabon. Het is beter om te kijken naar de totale uitgaven van het huishouden over een hele maand.
Een tripje over de grens kan sommige producten goedkoper maken, maar verse producten worden vaak alsnog in eigen buurt gekocht. Dit hoeft geen probleem te zijn, zolang beide bedragen worden meegenomen in de uiteindelijke berekening.
Het onderzoek onderstreept dat prijsverschillen veel mensen ertoe aanzetten om te reizen, maar of een huishouden er echt op vooruitgaat, blijkt pas wanneer rit, boodschappenlijst en maandbudget samen worden bekeken.
Vele Nederlanders hebben inmiddels vaste producten die ze altijd over de grens halen. Toch blijkt in de praktijk dat het voordeel soms tegenvalt. Het delen van ervaringen hierover gebeurt regelmatig via sociale media, waar men benieuwd is naar elkaars bevindingen en tips.
