De vorming van het nieuwe kabinet-Jetten krijgt verder gestalte met een opvallende benoeming op Defensie. Dilan Yeşilgöz wordt minister van Defensie, zo bevestigen Haagse bronnen aan de NOS. Haar naam circuleerde al geruime tijd in politieke wandelgangen, maar tot vorige week bleef onduidelijk of zij deze verantwoordelijkheid daadwerkelijk zou aanvaarden. Toen sprak de VVD-leider nog van ‘een grote puzzel’ en gaf zij aan haar definitieve keuze nog niet te hebben gemaakt.
De overstap van Yeşilgöz naar Defensie betekent een belangrijke verschuiving binnen de coalitie. Met haar ervaring op Justitie en Veiligheid krijgt het ministerie een bewindspersoon met stevige politieke bagage. Tegelijkertijd opent haar vertrek uit de Tweede Kamer de deur voor een wisseling aan de top van de VVD-fractie. Volgens ingewijden staat Ruben Brekelmans klaar om haar op te volgen als fractievoorzitter.
Ervaring uit eerdere kabinetten
Yeşilgöz brengt een lange staat van dienst mee naar Defensie. Zij maakte eerder deel uit van meerdere kabinetten onder leiding van Mark Rutte en bekleedde daarbij verschillende functies. In kabinet-Rutte III trad zij aan als staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, waar zij zich bezighield met onder meer energiebeleid en innovatie. Die periode legde de basis voor haar latere rol binnen het kabinet.
In kabinet-Rutte IV werd Yeşilgöz benoemd tot minister van Justitie en Veiligheid. In die functie stond zij voor complexe dossiers rond criminaliteit, asiel en nationale veiligheid. Haar aanpak werd binnen de VVD gezien als zakelijk en koersvast, al riep zij ook kritiek op vanuit oppositiepartijen. Met Defensie krijgt zij nu een ministerie dat onder druk staat door internationale spanningen en stijgende defensie-uitgaven.
Coalitie kiest verschillende routes
De toetreding van Yeşilgöz tot het kabinet markeert ook een duidelijk verschil in strategie tussen de coalitiepartijen. Van de drie partijen kiest alleen het CDA ervoor om de partijleider in de Tweede Kamer te houden. Henri Bontenbal maakte eerder al bekend dat hij fractievoorzitter blijft en geen ministerspost ambieert. Daarmee blijft hij het gezicht van zijn partij in het parlementaire debat.
Voor de andere partijen ligt de situatie anders. Rob Jetten wordt premier van het nieuwe kabinet en verlaat daarmee de dagelijkse leiding over zijn fractie. Binnen de VVD kiest Yeşilgöz eveneens voor een kabinetsrol, waardoor de partijtop in de Tweede Kamer opnieuw wordt ingericht. Deze keuzes onderstrepen verschillende opvattingen over leiderschap en zichtbaarheid binnen de coalitie.
Continuïteit binnen de VVD
Ondanks de verschuivingen blijft een aanzienlijk deel van de VVD-bewindslieden aan in het nieuwe kabinet. Sophie Hermans, momenteel demissionair minister van Klimaat en Groene Groei in kabinet-Schoof, krijgt een nieuw dossier. Zij wordt verantwoordelijk voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, een ministerie dat kampt met personeelstekorten en stijgende zorgkosten.
Ook Vincent Karremans blijft onderdeel van het kabinet. Hij schuift door van Economische Zaken naar Infrastructuur en Waterstaat. Daarmee krijgt hij een portefeuille waarin grote investeringen in mobiliteit, waterbeheer en infrastructuur samenkomen. Binnen de partij wordt deze doorstroom gezien als een teken van vertrouwen in zijn bestuurlijke capaciteiten.
Terugkeer naar Justitie en Veiligheid
Een opvallende terugkeer is die van David van Weel. Hij is momenteel demissionair minister van Buitenlandse Zaken en Asiel en Migratie, maar keert in het nieuwe kabinet terug als minister van Justitie en Veiligheid. Daarmee neemt hij opnieuw plaats op een ministerie dat bekendstaat om zijn politieke gevoeligheid en maatschappelijke impact.
De keuze voor Van Weel wordt in Den Haag geïnterpreteerd als een poging om stabiliteit te brengen op een dossier dat de afgelopen jaren vaak onderwerp van debat was. Zijn eerdere ervaring binnen hetzelfde ministerie geldt daarbij als een belangrijke factor. Binnen de VVD leeft de verwachting dat hij snel zijn weg zal vinden in de complexe portefeuille.
Brekelmans naar de Kamer
Voor Ruben Brekelmans betekent de kabinetsformatie waarschijnlijk het einde van zijn rol als minister. Hij is momenteel demissionair minister van Defensie, maar lijkt geen deel uit te maken van het nieuwe kabinet. Volgens Haagse bronnen is hij gevraagd om fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer te worden. Daarmee zou hij Yeşilgöz opvolgen en het parlementaire gezicht van de partij worden.
De mogelijke benoeming van Brekelmans wordt gezien als een strategische zet. Met zijn ervaring op Defensie en kennis van veiligheidsvraagstukken kan hij het kabinet vanuit de Kamer kritisch volgen. Tegelijkertijd betekent zijn overstap een duidelijke scheiding tussen de uitvoerende en controlerende rollen binnen de VVD, iets waar binnen de partij al langer over werd gesproken.
Politieke balans in een nieuw tijdperk
De samenstelling van het kabinet-Jetten laat zien hoe de coalitie zoekt naar balans tussen vernieuwing en continuïteit. Met Yeşilgöz op Defensie kiest de VVD voor een ervaren politicus op een ministerie dat centraal staat in het debat over internationale veiligheid. Tegelijkertijd zorgen interne verschuivingen ervoor dat ook de Tweede Kamer opnieuw wordt ingericht.
De komende maanden zullen moeten uitwijzen hoe deze keuzes uitpakken in de praktijk. De verdeling van portefeuilles en rollen legt in ieder geval de basis voor een nieuw politiek hoofdstuk, waarin samenwerking en stabiliteit cruciaal zullen zijn. Binnen en buiten Den Haag wordt met belangstelling gekeken hoe het nieuwe kabinet zijn koers zal bepalen.
