In Den Haag wordt achter de schermen gewerkt aan een besluit dat bij veel mensen meteen in de portemonnee kan voelbaar worden. Het gaat om een maatregel die al eerder gevoelig lag, maar nu opnieuw op tafel ligt.
De komende weken draait het om timing, politieke rekensommen en een stevige discussie over wat ‘betaalbare zorg’ precies betekent. En vooral: wie uiteindelijk de rekening krijgt als de begroting moet kloppen.
Kabinet wil eigen risico alsnog verhogen
Het kabinet is van plan het eigen risico in de zorg volgend jaar met 70 euro te verhogen, naar 455 euro. Het besluit zou binnenkort in de ministerraad worden genomen, melden Haagse bronnen.
Opvallend is dat er op dit moment geen duidelijke meerderheid is voor dit plan. Toch zet het kabinet door, waardoor een nieuwe politieke botsing met de Tweede én Eerste Kamer dichterbij komt.
Waarom dit plan nu weer op tafel ligt
De verhoging van het eigen risico is voor het kabinet vooral een manier om geld vrij te maken. Volgens de plannen levert deze stap op termijn een stevige bezuiniging op, waar de begroting op leunt.
Het gaat om ongeveer vijf miljard euro per jaar. Dat bedrag is niet klein, en juist daardoor is de druk groot: als het voorstel sneuvelt, ontstaat er volgens het kabinet een flink gat.
Politieke steun is dun, zeker in de senaat
In de Tweede Kamer steunen de coalitiepartijen D66, VVD en CDA de verhoging. Ook JA21 is voor. Samen komen deze partijen uit op 75 van de 150 zetels: precies de helft.
In de Eerste Kamer is het beeld nog lastiger: daar hebben deze partijen samen 24 van de 75 zetels. Met andere woorden: zonder extra steun is de kans groot dat het plan vastloopt.
GroenLinks-PvdA: ‘Hier gaan wij niet in mee’
Tweede Kamerlid Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) reageert fel en zegt dat het kabinet ‘keihard op een muur af rijdt’. Zijn partij lijkt juist cruciaal om een meerderheid mogelijk te maken.
Maar Bushoff is duidelijk: GroenLinks-PvdA gaat een verhoging van het eigen risico niet steunen. Daarmee komt het kabinet meteen voor een probleem te staan in de zoektocht naar extra stemmen.
BBB waarschuwt voor uitstel van zorg en hogere kosten
Ook BBB, met elf zetels in de senaat, is uitgesproken tegen. Kamerlid Femke Wiersma stelt dat je geen extra drempels moet opwerpen voor mensen die zorg nodig hebben.
Volgens BBB leidt een hoger eigen risico er juist toe dat mensen zorg gaan uitstellen. En dat kan uiteindelijk duurder uitpakken, omdat klachten verergeren en behandeling later vaak zwaarder wordt.
Tijdsdruk: besluit moet rond de zomer rond zijn
Er speelt nog iets: de klok tikt. Als het eigen risico per 1 januari 2027 omhoog moet, dan moet het parlement rond de zomer instemmen. Anders is invoering praktisch niet haalbaar.
Die tijdsdruk maakt het politiek extra spannend. Partijen weten dat ‘later beslissen’ in de praktijk vaak ‘niet meer beslissen’ betekent, en dat geeft tegenstanders extra ruimte om te blokkeren.
Eerder liep ook een ander kabinetplan vast
Het is niet de eerste keer dat een belangrijk coalitievoornemen dreigt te stranden. Eerder sprak de Eerste Kamer zich al uit tegen het plan om de AOW-leeftijd te verhogen.
Dat voorbeeld hangt nu boven de markt: als zelfs grote hervormingen kunnen sneuvelen, waarom zou dit plan het dan wél halen? Zeker met zo’n smalle basis in beide Kamers.
Jetten: zonder verhoging ontstaat een begrotingsgat
Minister Jetten waarschuwt dat het kabinet deze stap nodig heeft om de begroting sluitend te krijgen. Volgens hem ontstaat er anders een gat dat ergens anders alsnog gedicht moet worden.
In de berichtgeving wordt ook gesteld dat het eigen risico ‘echt omhoog moet’ om steun aan Oekraïne te kunnen blijven financieren. Dat maakt het debat extra beladen en politieke lijnen scherper.
Opvallende draai: eerder was het plan om te verlagen
De discussie krijgt extra scherpte door het contrast met eerdere plannen. Het vorige kabinet wilde het eigen risico juist verlagen naar 165 euro, om zorg toegankelijker te maken voor iedereen.
Dat het nu de andere kant op gaat, voelt voor veel mensen als een koerswijziging die moeilijk uit te leggen is. Zeker voor wie elk jaar opnieuw tegen die grens aanloopt.
Wat betekent dit voor mensen die zorg nodig hebben?
Het eigen risico is het bedrag dat je eerst zelf betaalt voor bepaalde zorg uit de basisverzekering, voordat de verzekeraar gaat vergoeden. Niet alles valt eronder, zoals de huisarts.
Maar voor veel medicijnen, ziekenhuisbezoeken en onderzoeken speelt het wel. Een verhoging naar 455 euro betekent simpel gezegd: sneller en vaker extra kosten voor mensen die zorg gebruiken.
Wat nu: rekenen, onderhandelen en mogelijk bijsturen
De komende periode wordt dus een spel van onderhandelen. Het kabinet heeft extra steun nodig, maar partijen die nodig zijn, zeggen nu al dat ze niet willen meewerken.
Dat kan betekenen dat het plan wordt aangepast, uitgesteld of gekoppeld aan andere maatregelen. De vraag is vooral wie als eerste beweegt: het kabinet, of de partijen die nu dwarsliggen.
Praat mee: hoe kijk jij naar een hoger eigen risico?
De discussie over het eigen risico raakt aan iets groters: hoe houden we zorg betaalbaar zonder dat mensen zorg gaan mijden? En hoe verdeel je de lasten eerlijk tussen gezond en ziek?
We zijn benieuwd wat jij ervan vindt. Moet het eigen risico omhoog, omlaag of juist anders worden ingericht? Laat je reactie achter op onze sociale media en praat mee.
Bron: nieuwslive.nl
