Het kabinet bereidt een ingrijpende wijziging voor die grote gevolgen kan hebben voor huurders van sociale huurwoningen in Nederland. Voortaan zal niet alleen het inkomen, maar ook het vermogen van huurders worden meegewogen bij de jaarlijkse inkomensafhankelijke huurverhoging.
Hiermee komt er een einde aan de situatie waarin alleen het salaris bepalend was voor de hoogte van de huurverhoging.
Vermogen telt voortaan mee bij huurverhoging
De nieuwe regelgeving betekent dat vanaf het komende jaar spaargeld, beleggingen en ander vermogen worden meegenomen bij het bepalen van de maximale huurverhoging. Huurders met een relatief hoog vermogen kunnen hierdoor geconfronteerd worden met een extra huurverhoging.
Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken is deze maatregel bedoeld om de rechtvaardigheid op de huurmarkt te vergroten. Het kabinet wil voorkomen dat mensen met een aanzienlijk vermogen profiteren van relatief lage sociale huren, terwijl zij zich wellicht een duurdere woning kunnen permitteren.
Tot nu toe was de inkomensafhankelijke huurverhoging uitsluitend gebaseerd op het inkomen van de huurder. Met de nieuwe regels wordt daar het vermogen aan toegevoegd. De Belastingdienst zal jaarlijks controleren of huurders boven een bepaalde inkomens- of vermogensgrens uitkomen.
Als dat het geval is, mogen verhuurders een hogere huurverhoging toepassen dan de standaard verhoging.
Nieuwe drempelwaarden en automatische gegevensuitwisseling
Voor 2024 geldt dat een eenpersoonshuishouden maximaal 50.000 euro aan vermogen mag hebben. Voor meerpersoonshuishoudens is de grens vastgesteld op 100.000 euro. Huurders die deze grens overschrijden, krijgen te maken met een extra huurverhoging, die kan oplopen tot honderden euro’s per jaar.
LEES OOK:LET OP: Kabinet niet blij met tekort op sigarettenaccijns en komt met deze maatregelen
De benodigde gegevens worden automatisch door de Belastingdienst aan de verhuurders doorgegeven. Huurders hoeven dus zelf geen informatie aan te leveren.
Wel blijft het mogelijk om bezwaar te maken als de gegevens volgens de huurder niet kloppen of als er sprake is van bijzondere omstandigheden die niet in de automatische controle worden meegenomen.
Motivatie vanuit het kabinet
Het ministerie van Binnenlandse Zaken onderbouwt de nieuwe maatregel door te wijzen op de schaarste op de sociale huurmarkt. Door de lange wachtlijsten is het volgens het kabinet noodzakelijk dat sociale huurwoningen vooral beschikbaar blijven voor mensen die deze het hardst nodig hebben.
Staatssecretaris Hugo de Jonge benadrukt dat het niet langer wenselijk is dat mensen met een groot vermogen jarenlang profiteren van de lage huren in de sociale sector.
“Met deze vermogensafhankelijke huurverhoging hopen we dat huurders met een hoger vermogen eerder zullen doorstromen naar een duurdere huurwoning of koopwoning, zodat er meer sociale huurwoningen beschikbaar komen voor mensen met een laag inkomen én weinig vermogen,” aldus de staatssecretaris.
De maatregel maakt deel uit van een breder pakket aan hervormingen op de woningmarkt. Het kabinet hoopt daarmee de doorstroming te bevorderen en de kansen voor starters en mensen met een bescheiden inkomen te verbeteren.
Praktische uitvoering van de nieuwe regeling
Elk jaar mogen verhuurders op 1 juli de huur verhogen. Voor sociale huurwoningen geldt een maximale huurverhoging die door de overheid wordt vastgesteld. In 2024 is deze standaard verhoging vastgesteld op 5,8 procent.
Voor huishoudens met een hoger inkomen en/of vermogen mag de huur extra worden verhoogd, tot een maximum van 50 euro per maand bovenop de standaard verhoging. De exacte verhoging is afhankelijk van het inkomen en het vermogen van het huishouden zoals dat op 1 januari van het voorgaande jaar is vastgesteld.
De Belastingdienst levert de relevante gegevens aan de verhuurders, die vervolgens de huurders informeren over de eventuele extra huurverhoging. Huurders die van mening zijn dat de informatie onjuist is of dat hun situatie is veranderd, kunnen binnen zes weken bezwaar maken bij hun verhuurder.
In sommige gevallen kan de huurverhoging worden teruggedraaid, bijvoorbeeld als het vermogen na 1 januari sterk is afgenomen of in geval van bijzondere persoonlijke omstandigheden.
Reacties en zorgen vanuit de huursector
De Woonbond, belangenbehartiger voor huurders, heeft gemengde gevoelens over de nieuwe regeling. Enerzijds begrijpt de organisatie het streven naar een eerlijke verdeling van sociale huurwoningen.
LEES OOK:LET OP: Belastingdienst niet blij met tanken over de grens en komt met deze maatregelen
Anderzijds uit de Woonbond zorgen dat sommige huurders in de problemen kunnen komen door de extra huurverhoging, vooral indien hun vermogen vastzit in een erfenis of een kleine aandelenportefeuille waar ze niet direct over kunnen beschikken.
Bovendien zijn er zorgen over de privacy van huurders. De automatische gegevensuitwisseling tussen de Belastingdienst en verhuurders roept bij sommige mensen vragen op over de bescherming van persoonlijke informatie.
Het ministerie benadrukt echter dat deze gegevensuitwisseling volledig plaatsvindt binnen de kaders van de privacywetgeving en dat alleen de strikt noodzakelijke informatie wordt gedeeld met het oog op de huurverhoging.
Uitzonderingen en mogelijkheden tot bezwaar
Niet iedere huurder met een hoog vermogen krijgt automatisch een hogere huur. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor mensen met een ernstige ziekte of een beperking, of huurders die recent hun baan hebben verloren en daardoor hun inkomen of vermogen snel hebben zien dalen.
In die gevallen kunnen huurders via een bezwaarprocedure proberen onder de extra verhoging uit te komen. De verhuurder beoordeelt het bezwaar en kan, indien nodig, in overleg met de huurder besluiten om de verhoging niet door te voeren.
Huurders die verwachten boven de vermogensgrens uit te komen, wordt aangeraden goed te letten op de informatie die zij ontvangen van hun verhuurder. Het is van belang tijdig te reageren als de berekening niet klopt of als er bijzondere omstandigheden zijn die een uitzondering rechtvaardigen.
Toekomst van het sociale huurbeleid
Met het invoeren van de vermogensafhankelijke huurverhoging zet de overheid een volgende stap richting een doelmatiger gebruik van het sociale huursegment. Door zowel het inkomen als het vermogen van huurders te betrekken bij de beoordeling, probeert men sociale huurwoningen effectiever te reserveren voor huishoudens die deze het meest nodig hebben.
De komende jaren zal duidelijk worden of deze maatregel daadwerkelijk zorgt voor een snellere doorstroming en een betere benutting van het beschikbare woningaanbod. Huurdersorganisaties en verhuurders zullen de gevolgen van de regeling nauwgezet volgen. Afhankelijk van de ervaringen in de praktijk kan het zijn dat het beleid op termijn verder wordt aangepast.
