Het Amsterdamse college gaat geen vuurwerkontheffingen verlenen aan verenigingen binnen de stad. Burgemeester Femke Halsema noemt het landelijke voorstel onuitvoerbaar en principieel onjuist. In Het Gesprek met de Burgemeester spreekt zij duidelijke taal over het plan. Volgens haar biedt het lokale bestuur geen houvast. “We zijn er als lokaal bestuur niet mee geholpen. Of je verbiedt het of je verbiedt het niet.”
De reactie van Halsema volgt op het kabinetsplan om verenigingen alsnog vuurwerk te laten afsteken. Dat zou gebeuren ondanks het nationale vuurwerkverbod dat dit jaar ingaat. De praktische uitvoering wordt daarbij neergelegd bij gemeenten. Staatssecretaris Thierry Aartsen laat de beoordeling van aanvragen lokaal plaatsvinden. Volgens Halsema is dat administratief ondoenlijk. Zij stelt dat gemeenten worden opgezadeld met een onwerkbare verantwoordelijkheid.
Vrees voor nieuwe verenigingen
Naast de uitvoerbaarheid uit de burgemeester zorgen over de gevolgen op straatniveau. Zij verwacht een explosieve groei van verenigingen wanneer dat een vereiste wordt. “Als de voorwaarde is dat je een vereniging moet zijn, dan kan ik wel voorspellen hoeveel extra verenigingen er we in Amsterdam bij gaan krijgen. Volgens mij betekent het dat er in bijna elke straat vuurwerk zal zijn.” Volgens haar ondermijnt dat direct de bedoeling van het verbod.
Juridische problemen voorzien
Halsema wijst ook op juridische risico’s bij selectieve toestemming. Zij vreest langdurige procedures wanneer aanvragen ongelijk worden behandeld. “De staatssecretaris kan wel zeggen: ‘Leuk, een vereniging’, maar je krijgt ook allemaal juridische procedures als ik op een gegeven moment de ene vereniging het wel toesta en de ander niet, dus er is niet aan te beginnen.” Volgens de burgemeester is het voorstel onvoldoende doordacht.
Amsterdam houdt vast aan verbod
In Amsterdam geldt sinds 2021 al een afsteekverbod voor vuurwerk. Dat verbod werd eerder beperkt nageleefd, erkent de gemeente. Dit jaar zou voor het eerst een algeheel vuurwerkverbod gelden. De gemeenteraad pleitte hier al langere tijd voor. Voor Halsema is dat aanleiding om aanvragen niet eens te behandelen. “Ik wil het gewoon niet. Als je een verbod instelt ga je het niet met de ene hand verbieden en met de andere hand weer toestaan.”
Alternatief met centrale shows
Hoewel particuliere ontheffingen worden uitgesloten, kijkt de gemeente wel naar alternatieven. Naast bestaande shows op IJburg, de Sloterplas, het Museumplein en in Weesp, worden extra vuurwerkshows overwogen. Daarmee wil de stad gecontroleerde vieringen mogelijk maken. De nadruk ligt op veiligheid en overzicht. De gemeente ziet georganiseerde shows als beter beheersbaar dan verspreid vuurwerkgebruik.
Aanscherping rond Koningsdag
Naast het vuurwerkdossier kondigde de gemeente extra maatregelen aan voor Koningsdag. De combinatie van grote drukte, overmatig middelengebruik en agressie richting hulpverleners baart al jaren zorgen. Met aangescherpte regels probeert het stadsbestuur grip te houden. Dat geldt vooral voor drukke gebieden en het water. Halsema benadrukt dat het feest beheersbaar moet blijven.
Strengere handhaving en sancties
Illegale alcoholverkoop krijgt dit jaar extra aandacht. De gemeente gaat strenger controleren en handhaven. Volgens Halsema worden stevige sancties opgelegd bij overtredingen. “Daar komt een last onder dwangsom op en dat is echt een heel fors bedrag.” Tegelijk wijst zij op de beperkte capaciteit. “Zij moeten overal in de stad aanwezig zijn, dus dat blijft een lastig ding, maar we gaan alles op alles zetten.”
Drukte door bezoekers van buiten
Koningsdag trekt traditioneel veel bezoekers van buiten de stad. Dat legt extra druk op de binnenstad. De gemeente werkt daarom samen met NS aan een ontmoedigingscampagne. Die moet mensen aansporen elders te vieren. Volgens Halsema blijven veel inwoners weg. “Voor heel veel Amsterdammers geldt dat ze Koningsdag maar even aan zich voorbij laten gaan.” Zij noemt dat een ongewenste ontwikkeling.
Feest voor Amsterdammers
Volgens de burgemeester is Koningsdag in de kern bedoeld voor inwoners. “Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Het is een feest voor de Amsterdammers.” De gemeente wil voorkomen dat bewoners zich verdrongen voelen. Beperkingen moeten bijdragen aan een veiliger en toegankelijker feest. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar drukke hotspots en kwetsbare locaties.
Mogelijke afsluiting van grachten
Ook op het water wordt strenger gecontroleerd. Overvolle boten, vaak met commerciële insteek, vormen een veiligheidsrisico. Halsema sluit vergaande maatregelen niet uit. “Als het weer zo’n ongelooflijke chaos wordt met risico’s voor de veiligheid, dan moeten mensen er rekening mee houden dat wij bereid zijn om daar consequenties aan te verbinden.” Het afsluiten van grachten behoort tot de opties.
Definitieve keuze tegen ontheffingen
Een week eerder maakte Aartsen bekend dat verenigingen alsnog mogelijkheden kregen. Amsterdam kiest er bewust voor daarvan geen gebruik te maken. De zorgen over wildgroei blijven leidend. “Hier is gewoon slecht over nagedacht”, aldus Halsema tegen de stadszender. Zowel Amsterdam als Weesp houden vast aan het verbod. De gemeente wil duidelijkheid, rust en handhaafbaarheid.
