Met nog iets meer dan drie weken tot de stembusgang komt D66 dit weekend samen voor het verkiezingscongres in de Brabanthallen in Den Bosch. De sfeer binnen de partij is uitgelaten. De links-liberale partij laat een duidelijke stijging in de peilingen zien, mede dankzij partijleider Rob Jetten. Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat Jetten het goed doet onder kiezers van links en uit het politieke midden.
Jetten wint aan populariteit
Rob Jetten werd in 2018 de jongste fractievoorzitter ooit binnen D66. Zijn begin verliep stroef, en hij kreeg destijds de bijnaam ‘Robot Jetten’. Later trad hij tijdelijk terug, waarna hij als minister van Klimaat en Energie toetrad tot het kabinet-Rutte IV.
Na het vertrek van Sigrid Kaag nam hij opnieuw de leiding en werd hij lijsttrekker van de partij. De verkiezingen van 2023 verliepen moeizaam, met een verlies van 24 naar 9 zetels. Inmiddels lijkt D66 zich te herstellen, met 11 tot 15 zetels in recente peilingen.
Sterk imago onder linkse kiezers
Volgens opiniepeiler Gijs Rademaker van het RTL Nieuwspanel scoort Jetten opvallend goed als het gaat om zijn persoonlijke imago. “Linkse kiezers vinden hem sympathieker dan Timmermans (94 procent tegenover 64 procent) en deskundiger dan Bontenbal (93 procent tegenover 72 procent). Bovendien zien ze hem als het meest betrouwbaar. Ook in het politieke midden doet Jetten het goed,” aldus Rademaker.
Toch blijft zijn positie als mogelijke premier achter bij zijn concurrenten. “Dat komt deels doordat partijen die hoger in de peilingen staan, logischerwijs als kansrijker worden gezien,” legt Rademaker uit. “Daarnaast vinden kiezers dat Timmermans meer ervaring heeft en dat Bontenbal verbindender is en minder omstreden.”
Focus op woningmarkt en klimaat
Politiek verslaggever Floor Bremer ziet dat de cijfers hoopgevend zijn voor D66. “De partij zet zich bewust af tegen Wilders en het geschreeuw in politiek Den Haag,” zegt ze. “Daarbij richt D66 zich vol op de woningmarkt, een thema dat onder hun kiezers het zwaarst weegt.”
Rademaker bevestigt dat de woningmarkt met afstand het belangrijkste thema is voor de D66-achterban. “Hun kiezers zijn relatief jong vergeleken met andere partijen. Dat verklaart ook waarom klimaat nog steeds hoog op de agenda staat, zelfs boven het klassieke speerpunt van D66: onderwijs.”
D66 als politieke kameleon
Dat de partij de woningmarkt nu centraal stelt, noemt Bremer opvallend. “Bij eerdere verkiezingen verschoof de focus telkens,” zegt ze. “D66 wordt daardoor soms een kameleonpartij genoemd: de ene keer is het dé klimaatpartij, de volgende keer dé onderwijspartij.”
Deze wendbaarheid lijkt strategisch, maar roept ook vragen op over de consistentie van het partijprofiel. Toch werpt het geen schaduw over het huidige optimisme binnen D66, dat sterker lijkt dan in tijden.
Strategische positie bij formatie
Na de verkiezingen wacht mogelijk een complexe kabinetsformatie. Bremer verwacht dat D66 als middenpartij een sleutelrol kan spelen. “Er zullen waarschijnlijk meerdere partijen nodig zijn om een coalitie te vormen. Dat geeft D66 de kans om een centrale positie in te nemen, waar veel te onderhandelen valt,” zegt ze.
Met thema’s als woningmarkt, klimaat en onderwijs stevig op de agenda lijkt D66 haar koers opnieuw te hebben gevonden. De partij rekent op herstel en op een prominente rol in het komende landsbestuur, al blijft de vraag met welke partijen dat zal gebeuren.
