Ria Valk, bekend van talloze liedjes en televisieoptredens, is op 84-jarige leeftijd opnieuw geconfronteerd met borstkanker. Nadat ze eerder al te maken kreeg met huidkanker én borstkanker, leek het vertrouwen in haar lichaam langzaam terug te keren. Ze onderging controles, voelde zich stabiel en dacht dat het hoofdstuk kanker voorgoed was afgesloten.
Tot begin dit jaar, toen ze opnieuw een knobbeltje voelde onder haar oksel. Ria’s eerste reactie was er één van angst en ontkenning. Enkel haar vriend Hans en een goede vriendin mochten het weten. Ze zweeg tegen de rest van haar omgeving, in de hoop dat de situatie misschien vanzelf over zou waaien.
Harde klap na voorzichtig herstel
Na eerdere operaties en behandelingen had Ria er vertrouwen in dat ze voorgoed van de borstkanker verlost was. “Toen ik twee jaar geleden borstkanker kreeg, werden tijdens de operatie alle poortwachters weggehaald. Dat zeiden ze tegen me,” vertelt ze aan Story.
Ze ging trouw naar de controleafspraken en voelde zich gaandeweg steeds geruster. Huidkanker had ze eerder ook al overleefd, in 2013 én in 2019. Toch werd ze begin januari weer verrast door een verandering in haar lichaam. Onder haar oksel ontdekte ze een keihard knobbeltje, dat aanvoelde als een erwt. Een moment dat haar wereld opnieuw op z’n kop zette.
Vertrouwen op het eigen gevoel
Hoewel een eerste scan en mammografie niets opleverden, wist Ria zeker dat er iets niet klopte. Ze bleef aandringen bij haar arts. “Er werd nog een scan gemaakt en toen zag ze zelfs twee plekken.” De diagnose kwam als een donderslag bij heldere hemel.
Ze had immers altijd gedacht dat door het verwijderen van de zogeheten poortwachters de kans op terugkeer klein was. “Volgens haar gebeurt dat soms. Waarschijnlijk ook omdat er toen niet voor gekozen is om mij te bestralen.” Artsen nemen bij oudere patiënten vaak andere afwegingen, omdat gezwellen op hogere leeftijd doorgaans trager groeien.
Toch kiezen voor bestraling
Dit keer kiest Ria er wél voor om zich te laten bestralen. In totaal ondergaat ze vijf bestralingen, in de hoop het proces definitief te stoppen. Volgens de artsen zou de bijwerking van de behandeling mee moeten vallen. Ria laat zich er niet door uit het veld slaan, maar blijft scherp op haar eigen welzijn. De strijd die ze voert is er één met nuance: niet alles wat medisch mogelijk is, past ook bij wat zij fysiek aankan of wil verdragen.
Geen ruimte voor hormoonmedicatie
Waar Ria wél duidelijk over is, is haar afkeer van hormoonpillen. Deze medicijnen kunnen de aanmaak en werking van hormonen zoals oestrogeen en progesteron remmen. Daardoor kunnen hormoongevoelige kankercellen worden afgeremd of afsterven.
Maar voor Ria is dit geen optie. “Ik kan niet tegen het slikken van pillen. Op de een of andere manier raakt mijn maag daarvan zo van streek, dat ik dan dagelijks moet braken.”
Ze gebruikt al twee andere medicijnen, waaronder bloedverdunners, en het vinden van een pil die haar maag verdraagt, was al een hele zoektocht. Die ene geschikte pil weigert ze nu ook nog eens te vervangen door een goedkoper alternatief. “Dan betaal ik er wel voor.”
Op zoek naar alternatieven
De hormoonmedicatie is voor haar simpelweg onbespreekbaar. “Van die hormoonpillen ga ik absoluut weer braken,” zegt ze resoluut. Ze bespreekt het komende week met haar arts. Hopelijk komt er een alternatief dat beter bij haar past.
De situatie laat zien hoe belangrijk persoonlijke afstemming is. Behandelingen moeten medisch kloppen, maar ook draaglijk zijn voor de patiënt. Ria blijft vechten, op haar eigen voorwaarden. Tegen haar lichaam én een systeem dat weinig ruimte laat voor persoonlijke omstandigheden.
