De discussie over langer doorwerken krijgt opnieuw vuur. Het kabinet-Jetten werkt aan een plan om de AOW-leeftijd verder op te schuiven, zodat de kosten van het basispensioen minder hard oplopen. Het voorstel ligt gevoelig en zorgt nu al voor frictie aan de onderhandelingstafel.
De inzet is groot, want het gaat niet alleen om de vraag wanneer je met pensioen mag, maar ook om geld voor andere dossiers die op de begroting drukken. Ondertussen voelen veel mensen vooral de praktische kant: hoe houd je werk vol als de eindstreep weer verder weg komt te liggen?
Waarom het kabinet aan de AOW-knop draait
Volgens het kabinet is de AOW simpelweg steeds duurder te betalen. Meer mensen worden ouder, en daarmee groeit de groep die recht heeft op AOW. De overheid wil voorkomen dat het basispensioen nóg zwaarder gaat leunen op de schatkist.
In de plannen zou de maatregel jaarlijks zo’n 2,7 miljard euro moeten opleveren. Dat geld is volgens het kabinet hard nodig, onder meer omdat er ook budgetruimte gezocht wordt voor grote dossiers zoals defensie, stikstofbeleid en klimaatmaatregelen.
Hoe de AOW-leeftijd nu wordt bepaald
Op dit moment stijgt de AOW-leeftijd al mee met de levensverwachting. Dit jaar ligt de AOW-leeftijd op 67 jaar. Vanaf 2028 staat die gepland op 67 jaar en drie maanden, op basis van de huidige rekenwijze.
Die koppeling werkt nu niet één op één. In de huidige systematiek stijgt de AOW-leeftijd met acht maanden voor elk jaar dat de levensverwachting toeneemt. Het kabinet wil die rem eraf halen en de koppeling strakker maken.
Wat er precies verandert in het nieuwe plan
De kern van het voorstel: de AOW-leeftijd moet straks één op één meestijgen met de levensverwachting, zoals berekend door het CBS. Met andere woorden: als we gemiddeld langer leven, schuift ook de pensioenleeftijd in hetzelfde tempo op.
Dat klinkt technisch, maar het effect kan groot zijn, vooral op termijn. Waar de huidige regeling de stijging nog wat dempt, zou het nieuwe mechanisme de AOW-leeftijd sneller laten oplopen zodra de levensverwachting doorgroeit.
De rekensom achter de AOW-kosten
De AOW wordt betaald uit een mix van premies en algemene belastinginkomsten. Werkenden dragen via de eerste belastingschijf 17,9 procent AOW-premie af. Bij elkaar opgeteld levert dat volgens de cijfers jaarlijks ongeveer 23 miljard euro op.
Maar daar blijft het niet bij. De totale AOW-uitgaven liggen rond de 52 miljard euro. Het verschil wordt aangevuld uit de algemene middelen. Juist die ‘bijstorting’ groeit mee, en dat is precies waar het kabinet nu op wil ingrijpen.
Wie merkt dit het eerst en wie pas later
Voor mensen die rond de 60 zijn, verandert er volgens berekeningen van vakbond CNV weinig tot niets. Dat is belangrijk in het debat, omdat deze groep al relatief dicht bij de AOW zit en weinig tijd meer heeft om financiële plannen aan te passen.
De grootste verschuiving zit bij jongere generaties. In de genoemde doorrekeningen zou iemand van 42 onder het nieuwe plan pas op 70-jarige leeftijd AOW krijgen. Een 28-jarige zou zelfs moeten wachten tot 71 jaar en 6 maanden.
Kritiek van werkgevers: ‘zet die ijskast op slot’
Opvallend is dat niet alleen vakbonden kritisch zijn. Ook werkgevers zien weinig in het voorstel. VNO-NCW-voorzitter Coen van Oostrom wil dat het plan van tafel gaat en waarschuwt dat er al genoeg andere urgente problemen spelen.
Tegen De Telegraaf vat hij het scherp samen: ‘En doe die ijskast op slot en vries de sleutel in. We hebben genoeg andere problemen.’ Daarmee lijkt hij te bedoelen: begin hier nu niet aan, want het maakt de arbeidsmarkt-discussie alleen maar zwaarder.
Vakbonden slaan alarm over zware beroepen
Vakbonden verzetten zich fel, vooral vanuit het perspectief van mensen met fysiek of mentaal zware beroepen. Denk aan bouw, zorg, logistiek of schoonmaak: werk dat je niet eindeloos kunt blijven doen zonder dat het lichaam of hoofd protesteert.
Volgens de bonden werken veel van deze mensen nu al lang door, soms met gezondheidsklachten of een hogere kans op uitval. Als de AOW-leeftijd sneller stijgt, komt de rekening volgens hen oneerlijk terecht bij groepen die het minst makkelijk kunnen ‘meebewegen’.
De zoektocht naar een sociaal akkoord
Premier Rob Jetten blijft ondanks de weerstand optimistisch. Hij verwacht dat het kabinet met werkgevers en vakbonden uiteindelijk tot een sociaal akkoord kan komen. Dat betekent: een bredere deal waarin ook afspraken staan over werk, inkomen en pensioen.
Dat optimisme komt niet zonder waarschuwing: er wordt rekening gehouden met stevige onderhandelingen. En dat is logisch, want de AOW-leeftijd raakt niet alleen aan geld, maar ook aan vertrouwen: wat kun je als werknemer nog plannen als de einddatum blijft schuiven?
Wat dit kan betekenen voor werkenden en de arbeidsmarkt
Als de AOW-leeftijd verder omhooggaat, komt er extra druk te liggen op duurzame inzetbaarheid: hoe zorg je dat mensen gezond en gemotiveerd blijven tot (ver) na hun 67e? Dat vraagt om slimmer werk organiseren, omscholing en realistische loopbaanpaden.
Tegelijk speelt de vraag wat er gebeurt met mensen die het niet halen: meer beroep op WIA of bijstand, of eerder stoppen met minder inkomen. Zonder aanvullende maatregelen kan een hogere AOW-leeftijd dus ook nieuwe kosten en sociale problemen veroorzaken.
Het debat is nog niet klaar
De komende tijd wordt duidelijk of het kabinet het plan daadwerkelijk aanscherpt en hoe hard werkgevers en vakbonden terugduwen. De uitkomst kan bovendien breder uitpakken dan alleen AOW: vaak worden dit soort gesprekken gekoppeld aan belasting, arbeidsvoorwaarden en pensioenregels.
Wat vind jij: is het logisch dat de AOW-leeftijd één op één meegroeit met de levensverwachting, of is dit juist een stap te ver? Laat het weten en praat mee via onze sociale media—benieuwd naar jullie reacties.
Bron: nieuwrechts.nl
