Fleur Agema heeft zich opnieuw nadrukkelijk gemeld in het publieke debat over zorg en veiligheid. De voormalige Kamerlid en huidige minister trekt fel van leer tegen plannen van D66, VVD en CDA. Volgens haar wordt de zorg doelbewust uitgekleed om tekorten in de defensiebegroting te dichten. In een uitvoerige boodschap waarschuwt zij voor structurele schade aan het zorgstelsel. Die schade zou Nederland juist kwetsbaar maken in tijden van internationale spanning.
In haar betoog laat Agema weinig ruimte voor nuance. Zij noemt de voorgenomen bezuinigingen op zorg onverantwoord en gevaarlijk. Volgens haar wordt gekozen voor een boekhoudkundige oplossing die geen rekening houdt met maatschappelijke gevolgen.
Geld dat bestemd is voor zorg verdwijnt richting defensie, terwijl de noodzaak daarvan wordt betwist. Agema spreekt van een papieren werkelijkheid waarin modellen belangrijker zijn dan mensen. Die benadering zou het fundament onder publieke voorzieningen aantasten.
Twijfels bij verhalen over stijgende zorgkosten
Centraal in de discussie staat het beeld van onbeheersbare zorgkosten. Dat beeld wordt volgens Agema bewust in stand gehouden. Zij stelt dat de zorguitgaven al vijftien jaar meegroeien met het bruto binnenlands product.
“Al 15 jaar loopt de zorg in de pas binnen de groei van het bbp. Ramingen komen al 15 jaar niet uit. Het is zinloos te gaan bezuinigen,” schrijft zij. Volgens Agema ontbreekt feitelijke onderbouwing voor harde ingrepen.
Rol van ramingen en rekenmodellen
De waarschuwingen over oplopende zorgkosten zijn grotendeels gebaseerd op ramingen. Die ramingen komen veelal van het Centraal Planbureau. Agema stelt dat deze modellen structureel tekortschieten. Ze zouden vooral dienen om politieke keuzes te legitimeren.
Volgens haar wordt de publieke sector zo langzaam uitgehold. Politieke partijen die inzetten op saneringen zouden deze kritiek negeren. Daarmee ontstaat volgens Agema een gevaarlijke tunnelvisie.
Tekort aan personeel als kernprobleem
Waar de echte crisis zich aftekent, ligt volgens Agema elders. Niet geld, maar personeel vormt het grootste knelpunt. Het huidige tekort bedraagt circa 65.000 zorgmedewerkers. Zonder ingrijpen kan dat aantal oplopen tot 300.000 in 2040.
“Dit gat wordt elke dag ingelopen door collega’s en zorgt voor een steeds hogere werkdruk totdat het klapt,” waarschuwt zij. Volgens Agema is dit scenario onvermijdelijk zonder structurele maatregelen.
Gevolgen voor werkdruk en kwaliteit
Het oplopende personeelstekort heeft directe gevolgen voor de zorgpraktijk. Werkdruk neemt toe, uitval stijgt en kwaliteit komt onder druk. Agema benadrukt dat financiële buffers dan weinig betekenen.
Zonder voldoende zorgverleners kan zorg simpelweg niet geleverd worden. Zij wijst erop dat besparingen op loonkosten dan vanzelf ontstaan. Dat effect noemt zij schrijnend en gevaarlijk. De prijs wordt betaald door patiënten en zorgprofessionals.
Genegeerde oplossingen uit eerdere akkoorden
Agema verwijst naar eerder voorbereide akkoorden die juist verlichting moesten brengen. Het AZWA-akkoord en het HLO-akkoord waren gericht op innovatie, technologie en herinrichting van zorg.
Deze plannen zouden het personeelstekort met 100.000 kunnen verminderen. Tegelijk zou zeven miljard euro worden bespaard. Volgens Agema weigert het CPB deze voorstellen door te rekenen. “Die weigert deze akkoorden door te rekenen,” stelt zij fel.
Selectieve aandacht in verkiezingstijd
De gang van zaken rond deze akkoorden wekt volgens Agema grote frustratie. In verkiezingstijd worden bezuinigingen wel doorgerekend. Oplossingen blijven buiten beeld. Dat noemt zij een vorm van bewuste sabotage.
Hierdoor ontstaat een eenzijdig beeld van onvermijdelijke ingrepen. Volgens Agema ondermijnt dit het vertrouwen in beleidsvorming. Politieke keuzes zouden zo gestuurd worden door onvolledige informatie. Dat acht zij schadelijk voor democratische besluitvorming.
Zorg en nationale veiligheid onlosmakelijk verbonden
Een belangrijk deel van Agema’s betoog richt zich op veiligheid. Zij erkent de roep om hogere defensie-uitgaven. Tegelijk plaatst zij daar een cruciale kanttekening bij. “Als het echt mis gaat met onze veiligheid hebben we gewondenzorg nodig,” stelt zij.
Volgens Agema is die capaciteit momenteel onvoldoende. De zorg beschikt nauwelijks over reservecapaciteit. Nederland zou er slechter voorstaan dan aan het begin van de coronacrisis.
Verdwijnen van noodvoorzieningen
Agema wijst op een concreet en zorgwekkend voorbeeld. “Erg veel van onze veldhospitalen zijn inmiddels aan Oekraïne gegeven,” schrijft zij. Daarmee is volgens haar essentiële noodcapaciteit verdwenen.
Terwijl reguliere ziekenhuizen onder druk staan, is de uitwijkmogelijkheid beperkt. Dat maakt Nederland kwetsbaar bij crises of conflicten. Agema noemt het onbegrijpelijk dat juist nu wordt bezuinigd. Investeren in zorg acht zij onmisbaar voor veiligheid.
Oproep tot politiek ingrijpen
De toon van Agema wordt aan het slot nog indringender. Zij roept op tot actie vanuit de Tweede Kamer. “Zouden jullie deze tweet onder de neus willen houden van alle fracties in de Tweede Kamer?” vraagt zij haar volgers.
Het aankomende minderheidskabinet mist een vaste meerderheid. Volgens Agema kan alleen een Kamermeerderheid deze koers stoppen. Zij pleit voor luisteren naar praktijkervaring, niet naar kille rekenmodellen.
Waarschuwing vanuit ervaring
Agema positioneert zich nadrukkelijk als insider van het zorgsysteem. Haar waarschuwing komt voort uit jarenlange betrokkenheid. Zij stelt dat bezuinigen op zorg niet alleen de zorgverzekering raakt, maar ook de nationale weerbaarheid.
De discussie over zorgkosten en defensiebegroting vraagt volgens haar om samenhang. Zonder sterke zorg is veiligheid een illusie. Haar oproep is helder en urgent. De keuze ligt nu bij de politiek.
