Na het verrassende verlies van Martin Bosma bij de verkiezing voor Kamervoorzitter deze week, heeft de politieke aandacht zich snel verlegd naar Geert Wilders. De leider van de Partij voor de Vrijheid (PVV) stelde zichzelf kandidaat voor het ondervoorzitterschap van de Tweede Kamer. De stap zorgde binnen enkele uren voor brede verbazing en politiek debat.
Begin deze week werd Thom van Campen (VVD) verrassend gekozen tot nieuwe Kamervoorzitter. In de eerste twee stemrondes behaalde Bosma de meeste stemmen, maar in de derde ronde trok Van Campen aan het langste eind met 79 stemmen versus 69 voor Bosma.
Het resultaat leidde tot speculatie over strategisch stemgedrag en uitsluiting van de PVV. Bosma werd gezien als een gerespecteerde kandidaat, maar meerdere partijen gaven aan geen PVV’er op de voorzitterstoel te willen zien. De benoeming van Van Campen werd door velen beschouwd als politieke manoeuvre eerder dan inhoudelijke keuze.
Ondervoorzittersrol
Het voorzitterschap van de Tweede Kamer wordt ondersteund door ondervoorzitters, die de voorzitter vervangen bij verhindering en zichtbare rollen vervullen in het parlement. Iedere grote fractie mag één kandidaat aandragen.
In de praktijk kiest men meestal een ervaren Kamerlid met lage zichtbaarheid, geen fractievoorzitter. Juist deze praktijk maakt de zet van Wilders opvallend: hij heeft zichzelf gepositioneerd voor een rol die normaliter buiten de directe spotlights blijft.
Wilders schuift in eigen beheer op
Terwijl andere partijen kozen voor relatief rustige kandidaten, nomineerde de PVV – zonder voorafgaande signalen – Geert Wilders voor het tweede ondervoorzitterschap. Andere benoemingen deze week waren onder meer: Wieke Paulusma (D66) als eerste ondervoorzitter, Marjolein Moorman (GroenLinks-PvdA), Harmen Krul (CDA), Joost Eerdmans (JA21) en Ingrid Michon (VVD).
De zet van Wilders werd gezien als een directe interventie van een fractievoorzitter in een bestuursorgaan, iets waarvan eerder gezegd werd dat het ongebruikelijk is.
Wilders: “Presidium klein houden”
Via het platform X verklaarde Wilders zijn keuze. Hij stelde dat het Presidium — het orgaan dat de dagelijkse organisatie van de Kamer bepaalt — zich vooral bezig zou moeten houden met zaken als koffievoorziening en wc-papier.
Hij beschreef zichzelf als “oppositieleider in en van de hele Kamer” en gaf met de toevoeging “Zin in” een uitdagende toon aan zijn opmars. Hiermee combineert hij de rol van oppositieleider met een steunrol in het parlementaire bestuursorgaan.
Gevolgen in Den Haag: verbazing en discussie
De benoeming van Wilders leidde tot uiteenlopende reacties. PVV-aanhangers zagen het als logische stap voor iemand met zijn ervaring die toezicht houdt op het functioneren van de Kamerorganisatie.
Tegelijk werd in andere politieke kringen gesproken van een gewaagde of zelfs onhandige keuze. De langdurig gepolariseerde relatie tussen Wilders en de gevestigde orde versterkt de vraagtekens: de man die vaak het systeem bekritiseert, zit nu binnen datzelfde systeem aan tafel.
Symbolisch zwaartepunt in een gevoelig moment
De timing van de benoeming valt samen met een periode waarin de PVV zich uitgesloten acht van de machtigste positie in de Kamer. Door zijn kandidatuur als ondervoorzitter lijkt Wilders te zeggen dat hij zijn invloed behoudt — op een manier die niemand zag aankomen.
De rol is niet alleen organisatorisch van belang, maar ook symbolisch: Wilders toont aan dat hij niet buitenspel staat, maar zelf bepaalt waar zijn positie ligt.
Macht via procedurele pijplijnen
Hoewel het ondervoorzitterschap minder zichtbaar is dan het voorzitterschap, biedt het strategische invloed. Denk aan het plannen van debatten, het bewaken van procedures, de interne organisatie en het voorzitten van vergaderingen in cruciale momenten.
Voor een politicus als Wilders kan dit een manier zijn om de machtsstructuur beter te doorgronden én te beïnvloeden. Juist daarom wordt deze stap zo nauwlettend gevolgd.
Wat staat er te gebeuren in de komende weken?
De daadwerkelijke effecten van Wilders’ benoeming worden in de komende tijd pas zichtbaar. Het hangt af van hoe vaak Van Campen wordt vervangen, hoe vaak Wilders de voorzittershamer daadwerkelijk hanteert en hoe de dynamiek binnen het Presidium zich ontwikkelt. Met Wilders aan tafel is duidelijk: de politieke spelregels veranderen.
Onverwachte zet met grote impact
Met zijn benoeming tot ondervoorzitter heeft Geert Wilders opnieuw laten zien dat de politieke arena voortdurend in beweging is. Waar sommigen een terugtrekking van de PVV verwachtten na het verlies van Bosma, verraste Wilders door juist naar voren te treden voor een positie die direct toegang geeft tot het parlementaire apparaat.
Welke invloed hij hiermee precies gaat realiseren, is nog onduidelijk — maar de komende weken wordt extra aandacht gevestigd op het spreekgestoelte in Den Haag. Praat mee op onze Facebookpagina en deel je mening!
