Het lijkt een vertrouwd beeld uit de afgelopen jaren: een stijgend aantal coronabesmettingen, onrust over een besmettelijke virusvariant en de roep om alertheid blijft onverminderd aanwezig. Terwijl veel mensen alweer over tot de orde van de dag zijn gegaan, waarschuwen deskundigen dat het coronavirus nog altijd niet verdwenen is.
In de apotheken wordt de vraag naar vaccins weer actueel en in de ziekenhuizen merken zorgverleners een duidelijke toename van opnames.
De herfst is traditioneel een risicovolle periode voor de verspreiding van luchtweginfecties. De circulatie van virussen neemt toe, en met de lagere temperaturen komen mensen vaker samen in gesloten ruimtes.
Dit zijn ideale omstandigheden voor het coronavirus om weer op te laaien, zeker nu er een nieuwe variant is opgedoken die door deskundigen nauwlettend in de gaten wordt gehouden. In Engeland zien huisartsen en apothekers de vraag naar advies en vaccinaties stijgen, terwijl de zorg zich voorbereidt op een mogelijk zwaardere belasting.
De bezorgdheid is toegenomen sinds een nieuwe coronavariant, bekend als XFG en inmiddels ook ‘Stratus’ of ‘Amerikaanse corona’ genoemd, zich in het Verenigd Koninkrijk heeft verspreid na eerdere uitbraken in de Verenigde Staten.
In korte tijd is het aantal ziekenhuisopnames door corona in Engeland fors toegenomen: in augustus werden 950 mensen opgenomen, in september liep dit aantal op tot 4.939. Dat betekent bijna een vervijfvoudiging in slechts één maand tijd.
Volgens de meest recente cijfers zijn er in één week 28 sterfgevallen als gevolg van corona geregistreerd, negen meer dan de week ervoor. Uit gegevens van de UK Health Security Agency (UKHSA) blijkt dat XFG en zijn subvarianten inmiddels bijna de helft uitmaken van alle geanalyseerde monsters.
LEES OOK:Thuiswinnaar Miljoenenjacht klapt uit de school na enorme prijs
Snelle stijging en beperkte vaccinatiegraad
De UKHSA meldt een stijging van het aantal coronagevallen met 34,6 procent op weekbasis. Opvallend is dat slechts 59,3 procent van de mensen tot nu toe de corona-boosterprik heeft genomen.
De symptomen van de XFG-variant lijken grotendeels overeen te komen met eerdere varianten, maar sommige patiënten melden een opvallend hese stem en een bijzonder pijnlijke keel.
Wendy Lee, plaatsvervangend hoofdapotheker bij Well Pharmacy, roept mensen op om hun vaccinatiestatus te controleren en zo nodig actie te ondernemen zolang ze nog gezond zijn: “Hoewel het coronavaccin niet kan garanderen dat je het virus niet oploopt, vormt het wel een belangrijke bescherming tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname.”
Lee benadrukt dat de bescherming tegen infectie na verloop van tijd kan afnemen, en dat juist daarom het belangrijk is om de laatste vaccinatie te halen zodra deze wordt aangeboden.
“Met het steeds opduiken van nieuwe varianten is het bijhouden van je vaccinaties één van de beste manieren om het risico op ernstige ziekte te verkleinen,” aldus Lee.
Vergelijkbare trends in het buitenland
Niet alleen in het Verenigd Koninkrijk is de opleving merkbaar. In de Verenigde Staten stijgt het aantal coronagevallen in negentien staten, waaronder New York, Washington, Chicago en Boston. In Wales werden op 27 september 134 bevestigde gevallen geteld en lagen er 23 mensen in het ziekenhuis, terwijl dat een week eerder nog maar één was.
In Schotland ging het op 20 september om 197 bevestigde gevallen en 70 ziekenhuisopnames. Ook daar wordt een groot deel van de besmettingen veroorzaakt door de XFG-variant en haar subvarianten.
Symptomen van de XFG-variant
Lee wijst erop dat de symptomen van corona grotendeels overeenkomen met die van andere luchtweginfecties zoals verkoudheid en griep. Het virus verspreidt zich via adem, hoesten en niezen. De meest voorkomende klachten zijn een hoge temperatuur, nieuwe aanhoudende hoest en verlies van smaak of reuk.
Veel patiënten met de XFG-variant melden daarnaast een hese keel als vroeg symptoom.
Wie komt in aanmerking voor een gratis vaccinatie?
Deze herfst wordt het vaccin aangeboden aan mensen van 75 jaar en ouder, bewoners van verzorgingstehuizen voor ouderen en mensen vanaf zes maanden met een verminderde weerstand door een medische aandoening of behandeling.
Lee onderstreept het belang van het checken van de vernieuwde toelatingscriteria: “De voorwaarden voor een gratis NHS-vaccinatie zijn gewijzigd, dus het is verstandig om te controleren of jijzelf of een familielid in aanmerking komt.”
LEES OOK:Afschuwelijk: Dodelijk en meerdere gewonden bij verschrikkelijk verkeersongeval
Concreet komen de volgende groepen in aanmerking voor een gratis prik:
- Iedereen van 75 jaar en ouder, inclusief wie deze leeftijd bereikt voor 31 januari 2027.
- Bewoners van een verzorgingstehuis voor ouderen, ongeacht leeftijd.
- Iedereen vanaf zes maanden die immuungecompromitteerd is door een aandoening of behandeling.
Lee moedigt aan: “Als je in aanmerking komt, neem dan het aanbod aan zodra je wordt benaderd. Het vaccin is vooral bedoeld om de kans op ernstige ziekte door COVID-19 te verkleinen, niet om te garanderen dat je het virus niet krijgt.”
Prive-vaccinaties en rol van de apotheek
Voor wie niet in aanmerking komt voor een gratis NHS-prik, biedt Well Pharmacy een privé-booster aan voor volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar, afhankelijk van een beoordeling door de apotheker. De kosten voor deze dienst beginnen bij £90.
Wendy Lee benadrukt dat het apotheekteam altijd klaarstaat om te adviseren over vaccinaties, het omgaan met klachten en wanneer het verstandig is om medische hulp in te schakelen. “Apothekers kunnen ook adviseren over de juiste behandeling en je eventueel doorverwijzen naar andere NHS-diensten.”
Oproep tot alertheid nu winter nadert
Met de naderende koude maanden neemt het risico op verspreiding van luchtwegvirussen toe, wat de druk op de zorg vergroot en vooral kwetsbare groepen extra risico geeft op ernstige ziekte. Lee adviseert: “Vaccineren is één van de belangrijkste stappen die mensen kunnen zetten om zichzelf te beschermen tegen complicaties van griep en COVID-19.
Deze virussen kunnen leiden tot longontsteking en andere ernstige aandoeningen, dus ik raad iedereen die in aanmerking komt aan om zich zo snel mogelijk te laten vaccineren.”
Ze voegt toe dat immuniteit na eerdere vaccinaties na verloop van tijd afneemt, terwijl het virus blijft veranderen. “Bijblijven met vaccinaties geeft je de beste kans om beschermd te blijven als het nodig is. Als je twijfelt of je in aanmerking komt voor een NHS-vaccinatie, neem dan contact op met je apotheek of zorgverlener.”
