Voor veel huishoudens wordt 2026 opnieuw een duurder jaar. Niet door energie of boodschappen, maar door iets wat dagelijks onmisbaar is: kraanwater. In Zuid-Holland, Noord-Holland en Drenthe stijgen de tarieven flink, zo maakten de drinkwaterbedrijven Oasen, Dunea, PWN en WMD bekend. De overige provincies horen op 1 december wat hun nieuwe tarieven worden. Volgens deskundigen is de stijging onvermijdelijk door vervuiling, klimaatverandering en groeiende vraag.
De hogere waterprijs komt niet uit de lucht vallen. Drinkwaterbedrijven waarschuwen al langer dat de zuivering ingewikkelder wordt. Patricia van der Linden van brancheorganisatie Vewin legt uit dat grond- en oppervlaktewater steeds meer vervuild raken.
Daardoor zijn er extra zuiveringsstappen nodig, wat zowel geld als energie kost. Daarnaast stijgt de vraag naar water, mede door bevolkingsgroei en langere droge periodes.
Investeringen in capaciteit
Om aan de groeiende vraag te voldoen, moeten drinkwaterbedrijven fors investeren in uitbreiding van hun capaciteit. Nieuwe installaties, extra zuiveringslagen en grotere opslagruimtes zijn noodzakelijk om de druk op het systeem te verlichten. Het gaat om miljardeninvesteringen die stap voor stap worden doorberekend aan huishoudens, wat direct merkbaar wordt op de waterrekening.
Grote regionale prijsverschillen
De hoogte van de prijsstijging verschilt sterk per regio, omdat niet elk bedrijf dezelfde bron gebruikt. Bedrijven die grondwater benutten, zoals WMD in Drenthe, hoeven minder te zuiveren dan bedrijven die oppervlaktewater uit rivieren of meren gebruiken. Oasen haalt water uit de Lek en Rijn, Dunea uit de Maas en Lek via duingebieden en PWN uit het IJsselmeer en de Lek.
Nieuwe tarieven voor 2026
De aangekondigde tarieven laten een duidelijke stijging zien. Oasen verhoogt de prijs van €1,62 naar €1,67 per kubieke meter. Dunea stijgt van €1,46 naar €1,58, terwijl PWN de prijs verhoogt van €1,92 naar €1,98.
WMD in Drenthe rekent volgend jaar €1,14 per kubieke meter, tegenover €1,06 in 2025. Daarnaast stijgen de vaste kosten, zoals bij PWN, waar de aansluitkosten bijna tien euro per jaar duurder worden.
Nederland haalt Europese waternormen niet
Hoewel Nederlands drinkwater nog altijd van hoge kwaliteit is, voldoet het oppervlaktewater nog niet aan Europese normen. Die moeten uiterlijk in 2027 gehaald worden, maar de vooruitgang verloopt traag.
Nederland heeft van oudsher een hoge mate van vervuiling door industrie, landbouw en intensief ruimtegebruik. Veel vervuiling komt bovendien via rivieren als de Maas en de Rijn het land binnen.
Chemische stoffen vormen nieuw risico
Volgens UvA-wetenschapper Milo de Baat vormt de groei van chemische stoffen een toenemend probleem. Waar het vroeger om enkele tientallen schadelijke stoffen ging, zijn dat er nu duizenden.
Veel moderne chemicaliën lossen goed op in water, waardoor ze lastig te verwijderen zijn. Bekende boosdoeners zijn PFAS, gebruikt in onder meer pannen, kleding en verpakkingen. Deze stoffen breken nauwelijks af en blijven jarenlang in het milieu aanwezig.
Medicijnresten nemen toe in oppervlaktewater
Een ander groeiend probleem is de aanwezigheid van medicijnresten in het water. Door de vergrijzing gebruikt de bevolking meer medicijnen, waarvan reststoffen via urine en rioolwater in rivieren en meren belanden.
Van der Linden benadrukt dat ziekenhuizen en farmaceuten een rol spelen in het verminderen van deze vervuiling, bijvoorbeeld door filters of milieuvriendelijkere medicijnformules.
Duurder zuiveren door nieuwe technologieën
Om de toenemende vervuiling aan te pakken, moeten drinkwaterbedrijven investeren in geavanceerde technologieën. Zuiveringsinstallaties worden uitgebreid met actief kool, ionenwisselaars en membraanfiltratie.
Deze technieken vergen niet alleen veel kapitaal, maar ook aanzienlijke hoeveelheden energie. De hogere operationele kosten worden uiteindelijk doorberekend aan de consument.
Vooruitzicht: water wordt schaarser én duurder
De kans is klein dat waterprijzen in de komende jaren zullen dalen. De klimaatverandering zorgt voor meer droogte en hevigere regenval, wat de beschikbaarheid en kwaliteit van water beïnvloedt. Deskundigen waarschuwen dat Nederland zich moet voorbereiden op een toekomst waarin water niet alleen duurder, maar ook schaarser wordt.
Kraanwater blijft veilig, maar niet vanzelf
Ondanks de uitdagingen blijft het Nederlandse kraanwater van uitstekende kwaliteit. Dat is te danken aan voortdurende inspanningen van drinkwaterbedrijven om vervuiling te bestrijden en zuivering te verbeteren.
Maar die kwaliteit heeft een prijs. In 2026 zullen vooral huishoudens in Zuid-Holland, Noord-Holland en Drenthe merken dat veilig drinkwater niet meer vanzelfsprekend goedkoop is.
Praat mee op onze Facebookpagina en deel je mening: vind jij dat waterbedrijven genoeg doen om de stijgende prijzen te rechtvaardigen?
