De provincie Gelderland overweegt een ingrijpende wijziging in het verkeersbeleid: het permanent verlagen van de maximumsnelheid tot 100 kilometer per uur. Waar automobilisten nu tussen 19:00 en 06:00 vaak nog 120 of 130 kilometer per uur mogen rijden, zou die mogelijkheid verdwijnen. De maatregel moet de stikstofuitstoot in de provincie verder beperken en ruimte creëren voor nieuwe bouwprojecten die nu stilliggen.
Volgens de provincie is de stikstofuitstoot in Gelderland te hoog. Dat belemmert de ontwikkeling van nieuwe woningen en infrastructuur. “Er kunnen geen vergunningen worden verleend zolang de uitstoot op dit niveau blijft,” stelt een woordvoerder van de provincie. Door de snelheid structureel te verlagen, hoopt Gelderland de uitstoot te verminderen. Minder hard rijden betekent immers minder uitstoot, vooral op trajecten waar veel verkeer passeert.
De maatregel moet een evenwicht brengen tussen economische ontwikkeling en natuurbescherming. Vooral in gebieden met kwetsbare natuur is de druk groot. De Raad van State heeft eerder meerdere vergunningen geweigerd vanwege te hoge stikstofwaarden. Gelderland wil met de snelheidsverlaging laten zien dat de provincie bereid is vergaande maatregelen te nemen.
Lagere snelheid
De strengere limiet geldt niet voor alle snelwegen, maar voor trajecten binnen 500 meter van natuurgebieden. Daarbij gaat het om delen van de A1, A12, A28 en A50. Vrijwel alle grote snelwegen in Gelderland vallen daardoor onder het plan. Alleen de A15 en A30 lijken voorlopig buiten beschouwing te blijven.
De provincie benadrukt dat de verlaging niet enkel symbolisch is. Er komt meer handhaving via trajectcontroles en extra flitsers, vooral in de avond en nacht. Automobilisten die gewend zijn om na 19:00 harder te rijden, zullen zich straks dus altijd aan 100 kilometer per uur moeten houden.
Breder pakket aan klimaatmaatregelen
De snelheidsverlaging staat niet op zichzelf. Gelderland werkt aan een breder pakket om vervoer en industrie te verduurzamen. Voor ondernemers kan dit betekenen dat een deel van hun wagenpark verplicht elektrisch moet worden. Vooral dieselbusjes worden daarbij gezien als een belangrijke bron van vervuiling.
Daarnaast onderzoekt de provincie manieren om woon-werkverkeer milieuvriendelijker te maken. Maatregelen zoals het stimuleren van fietsen, carpoolen of het gebruik van openbaar vervoer worden overwogen. Concrete plannen hierover volgen later dit jaar. De ambitie is duidelijk: een forse daling van de stikstofuitstoot in alle sectoren.
Geen verlaging op provinciale wegen
Er is ook gekeken naar een snelheidsverlaging op provinciale wegen van 80 naar 60 kilometer per uur. Uit onderzoek blijkt echter dat dit nauwelijks effect heeft op de totale uitstoot. Het plan is daarom voorlopig van tafel. Bestuurders op deze wegen blijven dus voorlopig 80 kilometer per uur rijden.
De provincie blijft zich wel richten op maatregelen met aantoonbaar effect. Door zich te concentreren op drukke snelwegen en stedelijke regio’s, verwacht Gelderland meer resultaat te boeken. Het doel blijft helder: meer ruimte creëren voor bouwvergunningen zonder de natuur verder te belasten.
Landbouw blijft grootste vervuiler
Hoewel verkeer verantwoordelijk is voor ongeveer een kwart van de stikstofuitstoot, ligt de grootste bron in de landbouw. Cijfers tonen aan dat circa 65 procent van de uitstoot afkomstig is uit veehouderij en kunstmestgebruik. Gelderland onderzoekt daarom aanvullende maatregelen voor boerenbedrijven.
Sommige agrarische ondernemingen moeten mogelijk investeren in schonere technieken of zelfs verplaatsen naar andere regio’s. Dat zijn ingrijpende keuzes, maar volgens de provincie noodzakelijk. Alleen met een gezamenlijke aanpak kan de uitstoot structureel worden teruggedrongen.
Balans tussen economie en natuur
De discussie over stikstof verdeelt Nederland al jaren. Aan de ene kant staat de dringende noodzaak om kwetsbare natuur te beschermen, aan de andere kant de groeiende behoefte aan woningen en infrastructuur. Gelderland probeert via dit plan die twee belangen te verenigen.
Met strengere verkeersregels, investeringen in elektrisch vervoer en ingrepen in de landbouw wil de provincie een duurzame koers inslaan. Voor automobilisten betekent dat vooral dat ze straks overal 100 kilometer per uur rijden, ongeacht het tijdstip.
