Het eindverslag van informateur Buma had bedoeld moeten zijn als een moment van kalmte in Den Haag. Het tegenovergestelde gebeurde toen de Tweede Kamer het document besprak. Het debat escaleerde snel en kreeg een ongekend scherpe toon. Te midden van die onrust positioneerde Lidewij de Vos van Forum voor Democratie zich opvallend standvastig. Haar optreden bepaalde al vroeg de richting van het gesprek.
Frontale aanval op Rob Jetten
Met een intensiteit die de zaal zichtbaar stil kreeg, richtte De Vos zich rechtstreeks tot D66-leider Rob Jetten. Haar kritiek ging niet over procedurele details of technische kanttekeningen.
De aanval raakte volgens haar aan de fundamenten van het democratisch proces. Centraal stond het verwijt dat verkiezingsbeloften bewust worden losgelaten. Daarmee werd de politieke geloofwaardigheid ter discussie gesteld.
Verwijt van kiezersbedrog
“Dit is kiezersbedrog. En u weet dat zelf heel goed, meneer Jetten.” Met die woorden zette De Vos de toon verder op scherp. Ze verwees naar een passage uit het gezamenlijke document van CDA en D66. Daarin staat dat de hypotheekrenteaftrek geleidelijk moet worden afgebouwd. Een maatregel met directe gevolgen voor miljoenen huishoudens en de bredere woningmarkt.
Breuklijnen tussen partijen
Volgens De Vos legt het document een pijnlijke politieke realiteit bloot. D66 pleit al langere tijd voor het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek. Het CDA lijkt zich inmiddels voorzichtig bij die lijn aan te sluiten.
Opvallend is vooral de positie van de VVD. Die partij beloofde herhaaldelijk dat deze fiscale regeling onaangetast zou blijven, maar lijkt nu te schuiven.
Vraag die bleef hangen
De Vos verwoordde hardop wat volgens haar bij veel kiezers leeft. “Hoe durft u dit de kiezer aan te doen? U beloofde dat dit niet zou gebeuren. Nu ligt het doodleuk in het eindverslag van de informateur.” De reactie van Jetten bleef uit. Zijn lichaamstaal sprak volgens aanwezigen boekdelen, maar een concreet antwoord kwam er niet.
Ontwijkende reacties vergroten spanning
In plaats van helderheid volgden volgens critici ontwijkende reacties. Jetten verwees naar deskundigen, sprak in algemene termen over een gezonde woningmarkt en benadrukte het belang van verdere onderhandelingen.
Juist die vaagheid wakkerde de irritatie bij De Vos verder aan. Zij stelde dat het niet ging om politieke breekpunten, maar om politieke beloften aan burgers.
Rumoer en ingrijpen in de zaal
De spanning liep tijdens het debat verder op en zorgde voor hoorbaar rumoer in de Kamer. Voorzitter Stapelhaus moest ingrijpen om de orde te herstellen.
Op dat moment leek Jetten zichtbaar klem te zitten tussen eerdere uitspraken en huidige onderhandelingen. Het debat maakte duidelijk hoe gevoelig het onderwerp blijft binnen de formatie. De discussie over politieke beloften is daarmee allesbehalve afgerond.
