Op de Vechtdallijn tussen Emmen en Zwolle groeit het aantal incidenten rond zwartrijders die voor onrust zorgen. Volgens betrokkenen gaat het vooral om asielzoekers uit het aanmeldcentrum in Ter Apel.
Daaronder bevinden zich veel zogenoemde ‘veiligelanders’, afkomstig uit landen die Nederland als veilig beschouwt. De toenemende overlast zorgt voor bezorgdheid bij treinpersoneel, reizigers en lokale overheden langs het traject.
Groepjes zwartrijders uit Ter Apel
Volgens medewerkers die werkzaam zijn op de Vechtdallijn, neemt het aantal zwartrijders de afgelopen periode flink toe. Er wordt vooral gewezen op jonge mannen die in Ter Apel verblijven en zich in groepjes verplaatsen.
Zij reizen herhaaldelijk zonder geldig vervoersbewijs. Een conducteur vertelt: “Ze doen het heel openlijk, stappen gewoon in zonder te betalen.
Zodra je er iets van zegt, word je uitgescholden of genegeerd.”
Het zwartrijden gaat volgens de betrokkene samen met een houding die als intimiderend wordt ervaren. De groepjes asielzoekers reageren vaak onverschillig of zelfs vijandig wanneer ze op hun gedrag worden aangesproken door het treinpersoneel. Daarbij wordt niet alleen het ontbreken van een geldig kaartje als probleem gezien, maar ook het gedrag dat deze mensen in de trein vertonen.
Onveiligheidsgevoel onder reizigers
De situatie zorgt ervoor dat steeds meer vaste reizigers zich ongemakkelijk voelen tijdens hun treinreis. Een van hen geeft aan: “Je merkt dat mensen onrustig worden als deze groep instapt.
Het is niet alleen het zwartrijden, maar ook het gedrag: luid praten, schreeuwen, soms spullen vernielen.” Dit leidt er toe dat sommige reizigers ervoor kiezen om de trein op bepaalde momenten te vermijden.
“Ik neem liever de bus of reis op een ander moment,” aldus een vrouwelijke passagier.
De toegenomen spanning in de trein is niet onopgemerkt gebleven. Reizigers geven aan dat de sfeer op het traject is veranderd.
Men voelt zich minder veilig, vooral op tijdstippen waarop bekend is dat groepjes zwartrijders instappen. De keuze om het openbaar vervoer te mijden wordt hierdoor voor sommige mensen een serieuze overweging.
Moeilijke situatie voor treinpersoneel
Het personeel van Arriva, de vervoerder die de Vechtdallijn exploiteert, ervaart de situatie als steeds lastiger. Conducteurs geven aan dat zij zich niet altijd veilig voelen tijdens het uitoefenen van hun werkzaamheden.
Een van hen legt uit: “We zijn gewend om mensen te controleren, maar bij deze groep durven veel collega’s dat niet meer. Je weet nooit hoe ze reageren.
Soms is er sprake van verbale dreiging, in een enkel geval zelfs fysiek geweld.” Volgens deze conducteur wordt er binnen het team gesproken over de wens om extra beveiliging of politieondersteuning in de trein te krijgen.
Het gevoel van onveiligheid onder het treinpersoneel zorgt ervoor dat controles soms helemaal achterwege blijven. De ervaren dreiging maakt het lastig om tegen zwartrijders op te treden.
Medewerkers zeggen dat zij geregeld in situaties terechtkomen waarin zij zich onvoldoende beschermd voelen. Daardoor kunnen zij hun werkzaamheden niet altijd naar behoren uitvoeren.
Lokale overheden luiden de noodklok
De problemen zijn inmiddels ook doorgedrongen tot de lokale politiek. Gemeenten langs de spoorlijn, waaronder Emmen en Hardenberg, hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid op de hoogte gesteld van de toegenomen overlast.
Zij vragen nadrukkelijk om extra politie-inzet en meer toezicht op zowel stations als in de treinen. De zorgen over de veiligheid nemen daardoor verder toe.
Een gemeentewoordvoerder uit Hardenberg zegt: “Dit is niet alleen vervelend voor Arriva en de reizigers, maar tast ook het gevoel van veiligheid in onze dorpen aan. We verwachten dat het Rijk met oplossingen komt.”
De lokale bestuurders benadrukken dat het probleem niet alleen invloed heeft op de veiligheid van reizigers, maar ook op het bredere veiligheidsgevoel in de regio. De oproep aan de landelijke overheid is om samen met lokale instanties naar een structurele aanpak te zoeken.
Reactie van Arriva
Arriva bevestigt dat het aantal zwartrijders en de incidenten die daaruit voortvloeien de afgelopen tijd is toegenomen. Een woordvoerder van het vervoersbedrijf zegt: “We zitten met de handen in het haar.
Onze medewerkers voelen zich niet veilig, en het is lastig om hier zelf iets aan te doen. We hebben extra beveiligers ingezet, maar dat is geen structurele oplossing.”
Arriva roept op tot samenwerking met politie en overheid om gezamenlijk het probleem te kunnen aanpakken.
De vervoerder laat weten dat het lastig blijft om een effectieve en duurzame oplossing te vinden. Volgens Arriva is extra beveiliging slechts een tijdelijke maatregel. Daarmee wordt het onderliggende probleem volgens de organisatie niet opgelost.
Arriva blijft daarom in gesprek met alle betrokken partijen over een bredere aanpak. Die moet zowel personeel als reizigers uiteindelijk weer een groter gevoel van veiligheid geven.
Het aanmeldcentrum reageert op incidenten
Het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar veel van de betrokken asielzoekers verblijven, is op de hoogte van de situatie. Een woordvoerder van het centrum zegt het gedrag van individuele asielzoekers te betreuren: “We gaan het gesprek aan met de bewoners en wijzen hen op de regels rondom reizen met het openbaar vervoer.
Helaas kunnen wij niet voorkomen dat sommigen toch overlast veroorzaken of zwartrijden.” Tegelijk wordt benadrukt dat het merendeel van de asielzoekers zich wel aan de regels houdt en geen overlast veroorzaakt.
Het aanmeldcentrum probeert met gesprekken en voorlichting het gedrag van bewoners positief te beïnvloeden. Toch blijkt het moeilijk om wangedrag van enkelen volledig te voorkomen.
De instelling blijft daarom aandacht besteden aan het naleven van regels. Ook wordt benadrukt hoe belangrijk respectvol gedrag tegenover medereizigers is.
Politie bevestigt meldingen en inzet
De politie in de regio bevestigt dat er regelmatig meldingen binnenkomen over zwartrijders, overlast en soms agressief gedrag op de Vechtdallijn. Een politiewoordvoerder vertelt: “We zijn alert op de signalen en treden op waar nodig.
Het blijft echter lastig om continu toezicht te houden, gezien de lengte van het traject en het aantal treinen per dag.” De politie adviseert zowel reizigers als treinpersoneel om incidenten altijd direct te melden, zodat er snel kan worden opgetreden waar dat noodzakelijk is.
Het politiewerk op de spoorlijn wordt bemoeilijkt door het uitgestrekte traject en het hoge aantal dagelijkse treinritten. Ondanks deze uitdagingen benadrukt de politie dat zij aangewezen incidenten serieus neemt en waar mogelijk optreedt tegen overlastgevers.
Landelijke aanpak gevraagd
De oproep om het probleem op nationaal niveau aan te pakken klinkt inmiddels vanuit meerdere hoeken. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) sluit zich aan bij de wens om meer toezicht en handhaving.
“Dit is een probleem dat niet alleen speelt in het Noorden, maar ook op andere plekken waar asielzoekerscentra zijn gevestigd,” aldus een woordvoerder van de VNG. “Er is meer nodig dan alleen lokale maatregelen.”
Met deze geluiden uit het veld wordt duidelijk dat de kwestie inmiddels landelijke aandacht heeft gekregen. De VNG benadrukt dat het probleem van zwartrijders en overlast door asielzoekers op meer plekken in Nederland voorkomt, en dringt aan op een brede, structurele aanpak.
Zowel Arriva als gemeenten langs het traject blijven in overleg met het ministerie van Justitie en Veiligheid, de politie en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) om tot concrete stappen te komen die de veiligheid op de Vechtdallijn en soortgelijke trajecten kunnen waarborgen.
