Verpakkingen in de supermarkt zijn niet alleen kleiner geworden. Wat je erin aantreft, blijkt ook ingrijpend veranderd. Je betaalt nog altijd dezelfde prijs – of zelfs meer – maar krijgt een product dat kwalitatief flink is ingeleverd. De Consumentenbond sloeg alarm na een breed onderzoek naar honderden producten. Veel consumenten voelen zich misleid, zeker in tijden waarin elke euro telt.
Uit onderzoek van de Consumentenbond naar 600 producten blijkt dat één op de vier artikelen inmiddels een andere samenstelling heeft dan vijf jaar geleden. Soms gaat het om een subtiele verandering in de receptuur, maar in andere gevallen zijn de verschillen schokkend groot. Vooral huismerken, maar ook bekende A-merken, blijken hun producten in stilte te hebben aangepast zonder daar eerlijk over te zijn tegen de klant.
Zo bevatten de lekkerbekjes van Albert Heijn nu nog maar iets meer dan de helft vis, terwijl dat vijf jaar geleden nog 66 procent was. Ook Bertolli vloeibaar werd onder de loep genomen. Het aandeel olijfolie daalde daar van 20 naar slechts 7 procent. Toch blijven de prijzen gelijk – of stijgen ze zelfs. Dat roept grote vragen op over de transparantie van de voedingsindustrie.
Siroop met minder fruit en meer aroma
Een ander schrijnend voorbeeld is te vinden in de bosvruchtensiroop van Plus. Die bestond in 2019 nog voor 19 procent uit echte bosvruchten. Vandaag de dag is dat gedaald naar slechts 6 procent. In plaats van meer fruit krijg je dus vooral aroma. En ook daar geldt: de prijs is niet mee gedaald. Integendeel, consumenten betalen hetzelfde of meer voor een sterk uitgekleed product.
Fabrikanten verdedigen zich met merkwaardige argumenten. Zo beweert Albert Heijn dat de lekkerbekjes lekkerder zijn geworden doordat er minder vis in zit. Klanten zouden vooral het paneermeel waarderen. Ook Plus stelt dat klanten het aroma in de siroop belangrijker vinden dan het echte fruitgehalte. Zulke uitspraken worden door veel consumenten met gefronste wenkbrauwen ontvangen.
Kritiek van Consumentenbond
De Consumentenbond is fel in haar oordeel. Supermarkten mogen dan op het etiket vermelden wat erin zit, maar de consument heeft geen vergelijkingsmateriaal uit het verleden. Volgens woordvoerder Joyce Donat is dat precies het probleem: “Als een product wordt verbeterd, zie je dat groot op de verpakking staan. Nu gebeurt dat niet. Dat zegt genoeg.”
De organisatie stelt dat het aanpassen van recepten zonder duidelijke communicatie grenst aan misleiding. Zeker nu veel gezinnen elke cent moeten omdraaien, is het pijnlijk om te merken dat ze ongemerkt minder kwaliteit krijgen voor hetzelfde bedrag. De roep om strengere regels en betere informatievoorziening wordt daardoor steeds luider.
Waarom dit volgens de bond geen toeval is
De conclusie van de Consumentenbond is hard maar duidelijk: consumenten worden keihard bij de neus genomen. De wijzigingen zijn zelden ingegeven door smaak, gezondheid of duurzaamheid. Ze zijn vooral gericht op kostenbesparing en winstmaximalisatie. Het is volgens de bond dan ook niet verbazend dat juist nu – terwijl veel mensen moeite hebben met rondkomen – deze trucs aan het licht komen.
Wat je dus dagelijks uit het schap haalt, is vaak niet meer wat het ooit was. En hoewel dat keurig in kleine lettertjes op het etiket vermeld staat, mis je als consument het overzicht en de vergelijking met het verleden. Daardoor lijkt alles hetzelfde, maar krijg je onbewust minder voor je geld. En dat is precies waar het pijn doet.
