Autorijden betekent voor veel Nederlanders een gevoel van vrijheid en zelfstandigheid, ongeacht de leeftijd. Toch verandert er veel naarmate men ouder wordt, en dat heeft invloed op de mogelijkheid om veilig aan het verkeer deel te nemen.
Fysieke en mentale veranderingen die gepaard gaan met het ouder worden, zorgen ervoor dat er voor oudere bestuurders andere regels gelden. Vooral de aandacht voor verkeersveiligheid en verantwoordelijk rijden neemt toe met de jaren.
Het aantal automobilisten dat op latere leeftijd nog actief is, blijft groeien door de vergrijzing van de samenleving. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging tussen het behoud van mobiliteit en het waarborgen van de veiligheid op de weg.
Voor ruim een miljoen 75-plussers in Nederland komt de rijbewijskeuring daarom steeds prominenter op de agenda te staan.
Achtergrond en aanleiding voor strengere keuringen
Vanaf 1 januari 2026 worden de eisen voor de rijbewijskeuring voor automobilisten van 75 jaar en ouder aanzienlijk aangescherpt. Deze stap is genomen naar aanleiding van toenemende zorgen over de kwaliteit van de medische keuringen.
De overheid en betrokken instanties willen met deze vernieuwingen de verkeersveiligheid verhogen, met name voor kwetsbare groepen zoals senioren.
De verplichting tot een periodieke keuring bestaat al sinds 2014, waarbij de grens destijds werd verhoogd van 70 naar 75 jaar. Sindsdien moeten automobilisten vanaf hun 75e levensjaar iedere vijf jaar een medische keuring ondergaan om hun rijbewijs te mogen behouden.
LEES OOK:Afschuwelijk: Dodelijk en meerdere gewonden bij verschrikkelijk verkeersongeval
Door de groei van het aantal oudere automobilisten is er meer aandacht gekomen voor de manier waarop deze keuringen worden uitgevoerd.
Nieuwe richtlijnen vanaf 2026
De kern van de nieuwe regelgeving is dat iedere keuring voortaan met meer zorgvuldigheid moet worden uitgevoerd. Signalen dat sommige artsen de keuringen op een te hoog tempo afwerkten, waardoor gezondheidsproblemen mogelijk over het hoofd werden gezien, leidden tot deze aanscherping.
Er waren gevallen waarbij artsen tot wel dertig keuringen op één dag uitvoerden, wat volgens critici ten koste ging van de kwaliteit.
Om dit tegen te gaan, zijn er landelijke standaarden opgesteld door het CBR. Artsen zijn verplicht om volgens deze richtlijnen te werken, zodat elke keuring zorgvuldig en consistent verloopt. De verwachting is dat deze strengere aanpak zal zorgen voor een eerlijkere en betrouwbaardere beoordeling van de rijgeschiktheid van oudere bestuurders.
Een andere belangrijke verandering is dat automobilisten vanaf 2026 een recent medicatieoverzicht van hun apotheek moeten meenemen naar de keuring. Medicijngebruik speelt namelijk een grote rol bij de beoordeling van de rijvaardigheid. Tijdens het onderzoek wordt daarnaast aandacht besteed aan het gezichtsvermogen en de bloeddruk.
Op deze manier willen de autoriteiten gezondheidsrisico’s beter kunnen inschatten en waar nodig sneller maatregelen nemen.
Verloop en uitkomst van de keuring
De procedure van de rijbewijskeuring bestaat uit twee delen. Allereerst vult de bestuurder een gezondheidsverklaring in via het CBR. Meestal wordt deze niet door de eigen huisarts beoordeeld, maar volgt er een doorverwijzing naar een onafhankelijke arts voor het daadwerkelijke onderzoek.
Tijdens deze keuring wordt specifiek gekeken naar het zicht, de bloeddruk en het gebruik van medicijnen.
Na afronding van het medische onderzoek ligt de beslissing bij het CBR. Op basis van de bevindingen uit het dossier bepaalt het CBR of het rijbewijs wordt verlengd. Dit kan een verlenging zijn van één tot maximaal vijf jaar, afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek en de individuele situatie van de bestuurder.
Mocht een automobilist eerder twijfelen aan zijn of haar geschiktheid om te rijden, bestaat de optie om buiten de reguliere keuring om een medische beoordeling of zelfs een rijvaardigheidstest aan te vragen bij het CBR.
Dit geeft extra zekerheid voor wie niet zeker weet of veilig rijden nog mogelijk is.
LEES OOK:Verschrikkelijke crash met Nederlands vliegtuig: meerdere doden
Kritiek op de uitvoering van de keuringen
Ondanks de bestaande regels is er kritiek ontstaan op de uitvoering van de keuringen. Uit berichtgeving bleek dat sommige artsen op één dag tientallen keuringen uitvoerden, waardoor grondige beoordeling onder druk kwam te staan. Dit riep vragen op over de mate van zorgvuldigheid waarmee de keuringen plaatsvinden.
Bij een vergoeding van gemiddeld €75 per keuring, vrezen sommigen dat er sprake is van zogenaamd ‘lopendebandwerk’.
Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, gepubliceerd door AD.nl, blijkt desondanks dat het merendeel van de oudere automobilisten zonder problemen door de keuring komt. In 2024 werden bijna 95.000 keuringen uitgevoerd, waarbij slechts 1.900 bestuurders – ongeveer 2 procent – werden afgekeurd.
Toch groeit de twijfel over de manier waarop deze keuringen worden uitgevoerd en of deze grondig genoeg zijn om alle gezondheidsrisico’s te signaleren.
Discussie over verkeersveiligheid van ouderen
Of oudere bestuurders daadwerkelijk vaker betrokken zijn bij verkeersongevallen is lastig vast te stellen, omdat hierover in Nederland geen specifieke gegevens worden bijgehouden. Wel is bekend dat ouderen door hun fysieke kwetsbaarheid meer risico lopen bij een ongeval.
Dit weerspiegelt zich ook in de premies voor autoverzekeringen: een automobilist van 75 jaar of ouder betaalt gemiddeld €4,63 per maand meer voor een WA-verzekering dan een 50-jarige bestuurder.
De discussie over de rijbewijskeuring voor ouderen werd opnieuw aangewakkerd na een ernstig incident in Hengelo. Een 87-jarige bestuurder reed daar een ouder echtpaar aan, met tragische gevolgen: de man overleed, terwijl de vrouw gewond raakte.
Dit voorval zorgde ervoor dat de discussie over de keuringen weer volop in de belangstelling kwam te staan. Naar aanleiding van deze en soortgelijke incidenten zijn de regels nu verder aangescherpt.
Toekomst van de rijbewijskeuring voor ouderen
Sinds de aanscherping van de richtlijnen in 2026 zijn de eisen voor de keuringen duidelijker en strikter geworden. Zowel het CBR als artsen en beleidsmakers hopen hiermee de kwaliteit van de keuringen te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten.
Het blijft essentieel dat iedere keuring grondig en objectief wordt uitgevoerd, ook al wordt slechts een klein gedeelte van de 75-plussers afgekeurd.
De ontwikkelingen van de afgelopen jaren laten zien dat er steeds meer aandacht komt voor de risico’s en verantwoordelijkheden van het autorijden op hogere leeftijd. De aangescherpte regels zijn bedoeld om deze verantwoordelijkheid beter te borgen, zodat ouderen veilig en verantwoord aan het verkeer kunnen blijven deelnemen.
