Het financiële voordeel van het terugleveren van zonnestroom staat op het punt drastisch te veranderen. Waar huishoudens jarenlang profiteerden van gunstige verrekening, blijven de opbrengsten binnenkort marginaal. Berekeningen van vergelijkingssite Energievergelijk.nl laten zien dat een gemiddeld gezin met zonnepanelen nog nauwelijks inkomsten overhoudt. Voor wie jaarlijks 2.500 kilowattuur teruglevert, resteert straks ongeveer een halve euro per maand. Daarmee verschuift het perspectief op zonnepanelen fundamenteel.
De huidige praktijk is gebaseerd op de salderingsregeling, die het mogelijk maakt om opgewekte stroom te verrekenen met later verbruik. Stroom die overdag wordt teruggeleverd, telt even zwaar als stroom die ’s avonds wordt afgenomen. Dat systeem zorgt ervoor dat huishoudens hun energierekening effectief drukken. Aan deze regeling komt in 2027 een einde. Vanaf dat moment veranderen de spelregels, en worden opbrengsten en kosten anders berekend.
Na het afschaffen van de salderingsregeling betalen huishoudens voor elke kilowattuur die zij aan het net teruggeven. Tegelijkertijd ontvangen zij een vergoeding van hun energieleverancier. Het verschil tussen die twee bedragen bepaalt het daadwerkelijke voordeel van terugleveren. Volgens recente berekeningen blijft daarvan weinig over. Het financiële rendement verschuift daarmee van terugleveren naar direct eigen verbruik van zonnestroom.
De gevolgen zijn niet alleen merkbaar bij consumenten, maar ook bij ondernemers met grote installaties. Boer William uit Beemte Broekland ervaart de keerzijde dagelijks. Hij investeerde een half miljoen zonnepanelen voor zijn bedrijf en woning. Door negatieve stroomprijzen ziet hij zich gedwongen zijn panelen regelmatig uit te schakelen. “Kost me duizend euro’s”, zegt hij over de situatie die zijn investering onder druk zet.
De berekeningen van Energievergelijk.nl zijn gebaseerd op actuele tarieven van meerdere energieleveranciers. Daarbij is gekeken naar jaarcontracten, die veel huishoudens afsluiten. Bij Essent, Energiedirect, Vattenfall, Greenchoice en Oxxio levert teruglevering volgens de site nog slechts een kwart cent per kilowattuur op. Dat niveau maakt terugleveren vrijwel betekenisloos.
De uitkomsten tonen aan hoe sterk de verschillen tussen leveranciers zijn vervaagd. Waar terugleververgoedingen eerder een belangrijk verkoopargument vormden, lijken ze nu te convergeren richting minimale bedragen. Huishoudens die hun installatie vooral kochten vanwege opbrengsten uit teruglevering, zien hun rekensom kantelen. De nadruk komt te liggen op kostenbeheersing en slim energiegebruik, in plaats van verkoop aan het net.
Toch bestaan er uitzonderingen binnen het huidige aanbod. Energievergelijk.nl noemt Eneco als positieve afwijking. Daar bedraagt de nettovergoeding 0,0157 euro per kilowattuur. Dat bedrag ligt hoger dan bij andere aanbieders, maar blijft beperkt. Tegelijkertijd zijn er leveranciers waar de nettovergoeding zelfs negatief uitvalt, waardoor huishoudens moeten bijbetalen om stroom te leveren.
Deze negatieve vergoedingen maken duidelijk hoe kwetsbaar het verdienmodel is geworden. In zulke gevallen verandert teruglevering van inkomstenbron in kostenpost. Dat zet de waarde van grote installaties onder druk en vergroot onzekerheid bij consumenten. De verschillen tussen aanbieders vragen om scherpe keuzes, maar zelfs de beste optie biedt nauwelijks soelaas vergeleken met het verleden.
Volgens energie-expert Koen Kuijper van Energievergelijk.nl ligt de sleutel elders. “De echte winst zit straks niet meer in wat je teruglevert, maar in wat je zelf direct verbruikt”, zegt hij over zonnepanelen. “Elke kilowattuur die je vanuit je panelen gebruikt, is er een die je niet hoeft te kopen bij de leverancier.” Daarmee verschuift de focus naar timing en efficiëntie.
Die verschuiving heeft directe gevolgen voor het gedrag van huishoudens. Apparaten overdag laten draaien en investeren in slimme aansturing wordt aantrekkelijker. Ook thuisbatterijen komen nadrukkelijker in beeld, al blijven de kosten daarvan hoog. In een markt met wisselende energieprijzen en lage vergoedingen kan eigen opslag het verschil maken tussen verlies en besparing.
De ontwikkelingen raken aan bredere discussies over energieprijzen en netbelasting. Het stroomnet staat onder druk door pieken in zonnestroom, terwijl vergoedingen dalen. Beleidsmakers zoeken naar balans tussen stimulering en betaalbaarheid. Voor huishoudens betekent dit dat zonnepanelen hun waarde behouden, maar de opbrengst logischerwijs anders wordt ingevuld.
Per saldo verandert het verdienmodel, niet de relevantie van zonnepanelen. Wie investeert, moet rekenen met lagere opbrengsten uit teruglevering en hogere waarde van direct verbruik. De afbouw van de salderingsregeling markeert een nieuwe fase. Zonnestroom blijft belangrijk, maar vraagt om andere verwachtingen en slimmer gebruik binnen het veranderende energielandschap.
