Martin Gaus is voor velen een icoon. Als dé dierenkenner van Nederland werd hij decennialang op televisie gevolgd door hondeneigenaren en dierenliefhebbers. Toch draait het deze keer niet om hondenadvies of zijn vertrouwde glimlach op tv. Het verhaal dat hij nu deelt, is van een andere orde. Openhartig, ontroerend en zonder filter beschrijft hij hoe zwaar het ouder worden hem valt.
Niet om medelijden te wekken, maar om te laten zien hoe het écht is om tachtig te worden, met alle beperkingen die daarbij komen kijken. De gezondheid van Martin Gaus is al jarenlang fragiel. Onlangs belandde hij opnieuw in het ziekenhuis vanwege een blaasontsteking. In een interview met weekblad Story vertelde hij daar eerlijk over.
“Ik heb drie dagen geleden in het ziekenhuis gelegen, ik had een blaasontsteking, maar dat is nu voorbij,” liet hij weten. Hij spreekt zonder dramatiek of zelfbeklag, maar de ernst van zijn situatie sijpelt door in zijn woorden. Zijn toon is nuchter, maar zijn boodschap niet te missen: hij is oud en dat begint zijn tol te eisen.
Dat Martin Gaus nu tachtig is, lijkt haast een medisch wonder. Zelf noemt hij het letterlijk zo. De lijst van medische ingrepen en aandoeningen die hij doorstaan heeft, is indrukwekkend en schrijnend tegelijk. “Ik heb al zoveel ziektes gehad. Ik heb een nieuwe nier gekregen, een herseninfarct gehad, een hartoperatie ondergaan, darmperforatie…” somt hij op.
Wat je hoort, is een man die accepteert wat hem overkomt, maar die niet opgeeft. Hij blijft realistisch, zonder bitterheid. Zijn doorzettingsvermogen en eerlijkheid maken diepe indruk. Ondanks zijn broze gezondheid werkt Gaus al jaren aan zijn memoires. Maar het kost hem steeds meer moeite om de discipline op te brengen om verder te schrijven. In Volkskrant Magazine vertelde hij onlangs: “Het probleem is het opbrengen van discipline.
Ik zit op pagina 200, maar dan laat ik het weer een tijdje liggen.” Zijn drang om zijn levensverhaal af te maken wordt met de dag groter. “Ik kan niet te lang wachten, dan ben ik dood. Ik moet aan de slag.” De eerlijkheid waarmee hij dat zegt is pijnlijk én ontwapenend. Zijn wens is niet ijdel, maar geworteld in de behoefte om iets na te laten dat betekenis heeft.
Toen hij op eerste kerstdag tachtig werd, hoefde dat van hem niet groots gevierd te worden. Gedwongen gezelligheid is niets voor Martin Gaus. In gesprek met het AD zei hij daarover: “Ik heb er een hekel aan. Gedoe, slap geouwehoer, je zit een ei met mayo te eten en een bitterbal.”
Die afkeer van oppervlakkige verplichtingen zegt veel over wie hij is: een man van inhoud, iemand die liever spontane ontmoetingen heeft dan verplichte bijeenkomsten. Juist die uitgesproken mening maakt hem zo herkenbaar voor velen die ook wars zijn van sociale verplichtingen zonder echte verbinding.
Toch was er recent een moment dat hem zichtbaar raakte. Tijdens het Animal Event in Beekse Bergen, waar hij jarenlang presentator was, werd hij verrast door tientallen mensen. Oud-cursisten, hondenliefhebbers en bewonderaars kwamen speciaal om hem te bedanken. Ze hadden hun boodschappen verzameld in een groot boek.
“Over hoe belangrijk ik voor hen was, dat ik hun leven heb veranderd. Fantastisch,” vertelde Gaus. De oprechtheid in zijn stem maakt duidelijk hoe veel dit voor hem betekende. “Dat mijn leven zin heeft gehad, dat ik iets heb vervuld bij mensen.” Het is een erkenning die verder gaat dan applaus of roem.
Zijn geest is scherp, zijn observaties helder, maar zijn lichaam laat hem steeds vaker in de steek. Daar spreekt hij openlijk over, zonder taboe of schaamte. “Alles wordt minder,” zegt hij. Handelingen die vroeger vanzelfsprekend waren, zoals veters strikken of een rits sluiten, zijn nu dagelijkse uitdagingen geworden.
“Mijn haren vallen uit; dat gezeik allemaal! Stap voor stap degradeert dat lijf, totdat je langzamerhand gewoon leegloopt.” Zijn woorden snijden diep, juist omdat ze zo herkenbaar zijn voor iedereen die ouder wordt of voor wie zorgt voor een ouder wordende geliefde.
Wat Martin Gaus uniek maakt, is zijn vastberadenheid om ondanks alles door te gaan. Hij blijft schrijven, spreken en reflecteren. Zijn nalatenschap ligt niet alleen in zijn televisieoptredens of hondenadvies, maar ook in de manier waarop hij mensen geraakt heeft. Zijn leven is een verhaal van liefde voor dieren, maar ook van eerlijkheid, kwetsbaarheid en onverzettelijke kracht. Hij vecht niet tegen de ouderdom, hij confronteert het – met open vizier.
