Wie vandaag richting de Hoge Venen wil trekken voor een frisse neus, komt bedrogen uit. In het uitgestrekte natuurgebied in oostelijk België is sinds vrijdag een grote brand aan de gang, en die zorgt voor rook, afgesloten wegen en veel onrust in de omgeving.
De situatie is extra lastig doordat de wind is gedraaid. Daardoor verplaatst het vuur zich in een andere richting dan eerder verwacht, wat de brandbestrijding telkens opnieuw laat schakelen. Intussen zijn hulpdiensten met man en macht bezig om erger te voorkomen.
Wat er nu precies brandt
De brand ontstond vrijdagmiddag rond 13.00 uur in de omgeving van de Fagne des Deux-Séries, nabij de rotonde van Drossart in Baelen. Over de oorzaak is op dit moment nog niets bevestigd, en daarover doen de autoriteiten voorlopig geen uitspraken.
Wat wél duidelijk is: het vuur greep razendsnel om zich heen. De brand breidde zich uit met een tempo van naar schatting 5 tot 10 kilometer per uur. Ook gedurende de nacht bleef het hard gaan, waardoor het front breed kon uitwaaieren.
In korte tijd al honderden hectaren verloren
Op het moment van schrijven is er ongeveer 900 hectare natuur in vlammen opgegaan. Dat is enorm, zeker in een gebied dat bekendstaat om zijn kwetsbare veenlandschap en zeldzame flora. Het vuur is bovendien nog niet onder controle.
De Hoge Venen zijn berucht om hoe moeilijk ze te bestrijden zijn bij brand. Het terrein is drassig, ongelijk en op veel plekken slecht bereikbaar. Dat maakt het aanleggen van veilige bluslijnen ingewikkeld en kostbare tijd gaat soms verloren aan logistiek.
Wind draait en maakt het werk zwaarder
Een veranderende windrichting is bij natuurbranden vaak het breekpunt tussen ‘onder controle krijgen’ en ‘achter de feiten aanlopen’. Ook hier zorgt de draaiende wind ervoor dat het vuur onverwacht andere zones bedreigt, wat de aanpak telkens dwingt te veranderen.
Waar brandweerploegen eerst konden focussen op één kant van het gebied, moeten ze nu verspreider werken. Dat vraagt extra mensen, extra materieel en vooral: continu overzicht. Met rookontwikkeling en warmte kan het zicht bovendien snel verslechteren.
Leger springt bij met zwaar materiaal
België zet ondertussen extra middelen in. Minister van Defensie Theo Francken liet via sociale media weten dat ook het leger ondersteuning biedt. Er worden drie Panther-brandweerwagens ingezet, voertuigen die normaal vooral op luchthavens worden gebruikt.
Die Panthers zijn geen standaard brandweerwagens: ze hebben een watertank van 10.500 liter en kunnen met een krachtige straal tot ongeveer 90 meter ver reiken. Juist bij moeilijk bereikbare brandhaarden kan dat het verschil maken tussen terugdringen of uitbreiden.
Hulp uit andere regio’s en ook vanuit Duitsland
Naast lokale ploegen zijn korpsen uit andere regio’s aangetrokken. Bij een brand van deze omvang wordt snel opgeschaald: meer manschappen, meer voertuigen, en vooral meer ademruimte om teams af te lossen. Natuurbrandbestrijding is slopend werk.
Ook Duitsland heeft brandweerlieden gestuurd om te helpen. In grensregio’s is dat vaker het geval bij grote incidenten: afspraken tussen landen maken het mogelijk om sneller extra capaciteit te krijgen. Zeker bij een lopende brand telt iedere extra hand mee.
Boeren helpen met tractoren en wateraanvoer
Opvallend is de steun vanuit de lokale landbouwers. Boeren helpen mee met het aanvoeren en lossen van water. In beelden die rondgaan is te zien hoe tractoren in een rij staan om water te dumpen in bermen en tijdelijke punten te bevoorraden.
Daarnaast ondersteunen ze bij het vullen van reservoirs waar blushelikopters water kunnen innemen. Die samenwerking is bij grote natuurbranden waardevol: boeren kennen het gebied, kunnen snel schakelen en beschikken over materiaal dat in het veld praktisch inzetbaar is.
Waarom de Hoge Venen zo kwetsbaar zijn
De Hoge Venen bestaan voor een deel uit veengebieden. Dat zijn natte landschappen die veel koolstof opslaan en een bijzondere natuur herbergen. Als veen uitdroogt door warmte en wind, kan het echter plots heel brandbaar worden.
Bovendien kan vuur zich in zulke gebieden gemeen gedragen: het kan aan de oppervlakte razen, maar ook smeulen in lagen die lastig te bereiken zijn. Dat maakt nablussen en controle extra belangrijk, omdat een schijnbaar gedoofde plek later weer kan oplaaien.
Oproep: blijf weg en geef hulpdiensten ruimte
De Luikse provinciegouverneur Hervé Jamar roept via Facebook op om het gebied te mijden. Meerdere wegen zijn afgesloten om te voorkomen dat hulpdiensten worden gehinderd. Ook drukte van nieuwsgierigen kan de veiligheid in gevaar brengen.
Daarnaast zijn parkeerplaatsen bij onder meer de stuwdammen van Gileppe en Eupen gesloten. Omwonenden krijgen het advies ramen en deuren dicht te houden om rook- en geurhinder te beperken. Zeker bij wisselende wind kan rook plots richting woonkernen trekken.
Wat de komende uren en dagen bepalend maakt
De komende periode hangt veel af van wind, luchtvochtigheid en de snelheid waarmee teams brandgangen kunnen creëren. Als de wind opnieuw aantrekt of weer draait, kan het vuur opnieuw terrein winnen. Bij natuurbranden is stabiliteit van het weer cruciaal.
LEES OOK:KNVB verrast met nieuwe bondscoach: ‘Geen Reiziger, ook geen Van Gaal’
Tegelijk is het zaak om het gebied goed te blijven monitoren, ook zodra delen lijken te kalmeren. Smeulende plekken kunnen later weer intens branden. Brandweer en andere diensten zullen daarom nog geruime tijd zichtbaar blijven in en rond het gebied.
Wat je als bezoeker en inwoner beter wel en niet doet
Wie in de regio woont of er toch moet passeren, doet er goed aan officiële kanalen te volgen en omleidingen te respecteren. Parkeer niet langs smalle wegen en ga niet ‘even kijken’: je houdt zo routes vrij voor voertuigen en manschappen.
Heb je last van rook, vermijd dan zware inspanning buiten en houd ramen en deuren gesloten. Klachten zoals prikkende ogen of benauwdheid kunnen verergeren bij rook. Neem bij ernstige klachten contact op met medische hulp.
Bron: VRTnws
