De Hogeschool Utrecht (HU) heeft besloten de traditionele christelijke feestdagen Kerstmis, Pasen en Hemelvaart voortaan onder de noemer ‘feestdag’ te plaatsen. Het besluit van het college van bestuur past binnen een bredere koers naar meer inclusiviteit. Het onderwijsmedium Trajectum bracht het nieuws naar buiten, waarna er direct discussie ontstond over de betekenis en gevolgen van deze verandering.
Het college van bestuur verklaarde al in november 2024 dat de namen van de christelijke feestdagen niet meer passend waren bij de huidige tijd. Volgens de toenmalige voorzitter wilde de instelling “er voor iedereen zijn”. Om die reden is gekozen voor een neutralere benaming die niet exclusief naar één religie verwijst. Het gebruik van de term ‘nationale feestdag’ moet bijdragen aan een universeler karakter van de jaarkalender.
Meer neutraliteit in beleid
De hogeschool benadrukt dat het schrappen van de christelijke benamingen geen afschaffing van vrije dagen betekent. Studenten en medewerkers behouden hun vrije dagen, maar de kalender vermeldt voortaan geen expliciete religieuze aanduidingen.
De beslissing moet de diversiteit binnen de instelling beter weerspiegelen. Voorstanders stellen dat dit een signaal afgeeft dat alle studenten gelijkwaardig worden behandeld, ongeacht hun achtergrond of geloofsovertuiging.
Inclusieve toetsplanning
Naast de hernoeming van feestdagen werkt de HU ook aan een inclusievere toetsplanning. In de huidige situatie mogen er geen tentamens plaatsvinden op christelijke feestdagen zoals Tweede Paasdag, maar vallen islamitische feestdagen vaak midden in de toetsperiode.
Dat verschil wordt door studenten als oneerlijk ervaren. De Hogeschoolraad heeft erop aangedrongen dit beleid te wijzigen, zodat ook islamitische feestdagen als het Suikerfeest en het Offerfeest worden meegenomen in de centrale planning.
Reacties van studenten en docenten
Uit eerdere onderzoeken, zoals de Nationale Moslimstudenten Enquête 2023, bleek dat er binnen het hoger onderwijs nauwelijks rekening wordt gehouden met islamitische feestdagen. Studenten gaven aan hierdoor soms te moeten kiezen tussen onderwijs en religieuze verplichtingen.
Bij de HU hoopt men deze ongelijkheid te verminderen door een breder toetsvrij beleid in te voeren. Het initiatief volgt voorbeelden van andere instellingen, waaronder Windesheim en De Haagse Hogeschool, die al langer vergelijkbare afspraken hanteren.
Politieke kritiek en maatschappelijke discussie
De beslissing van de HU leidde tot een golf van reacties op sociale media. Critici menen dat door het schrappen van traditionele benamingen een stuk cultureel erfgoed verloren gaat.
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker noemde de maatregel “onbegrijpelijk” en sprak van een “kale leegte”. Voor haar en vele anderen staat de verandering symbool voor een bredere discussie over de rol van religieuze tradities binnen de samenleving.
Inclusiever? Waarom moeten christelijke feesten gecanceld worden? Waarom mag Kerst geen Kerst meer heten?
Onbegrijpelijke keuze van @HU_Utrecht, een keuze voor het uitvlakken van onze cultuur en de wortels daarvan. Wat een kale leegte. https://t.co/OjSdocPvzv
— Mirjam Bikker (@mirjambikker) September 19, 2025
Blijven Koningsdag en Bevrijdingsdag bestaan?
Hoewel de christelijke feestdagen hun benamingen verliezen, blijven Koningsdag en Bevrijdingsdag gewoon in de kalender staan. De HU ziet deze dagen als nationale feestmomenten met een duidelijke maatschappelijke betekenis.
Voorstanders wijzen erop dat hiermee een onderscheid wordt gemaakt tussen religieuze en nationale vieringen. Tegenstanders vragen zich af of dat onderscheid houdbaar is, nu de discussie over inclusiviteit steeds breder wordt gevoerd.
Mogelijke gevolgen voor andere instellingen
Het besluit van de Hogeschool Utrecht kan gevolgen hebben voor andere onderwijsinstellingen. Universiteiten en hogescholen worden steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoe zij om moeten gaan met een groeiende diversiteit aan studentenpopulaties.
Het beleid van de HU kan daardoor als voorbeeld dienen voor een landelijk debat over inclusieve agenda’s in het onderwijs. Daarbij spelen zowel praktische argumenten, zoals toetsroosters, als symbolische kwesties rondom taalgebruik een rol.
Toekomstige koers van de HU
Vooralsnog gaat het om een verandering in de naamgeving binnen de kalender. Maar de stap kan gezien worden als een startpunt voor verdere aanpassingen. Zo onderzoekt de instelling of feestdagen structureel gelijkwaardiger kunnen worden behandeld. Het college van bestuur benadrukt dat dit onderdeel is van een bredere strategie om een open en veilige omgeving te creëren voor alle studenten.
Blijvende verdeeldheid
Het besluit laat zien hoe gevoelig de balans is tussen traditie en modernisering. Voor de ene groep betekent de wijziging een stap vooruit naar meer inclusie, terwijl anderen vrezen dat belangrijke culturele wortels verdwijnen. Het debat rondom religie, cultuur en onderwijs lijkt daarmee nog lang niet voorbij.
Wat vind jij van de keuze van de Hogeschool Utrecht om Kerstmis en Pasen uit de kalender te schrappen? Laat je mening achter op onze Facebookpagina.
