Binnen de Nederlandse politie leeft grote onrust over de aanhouding van twee moslimvrouwen in Utrecht. De beelden, die online breed werden gedeeld, hebben intern tot felle discussies geleid. Volgens voormalig staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Ingrid Coenradie laten agenten op het intranet Blue Portal ongekend scherpe reacties achter. Die interne geluiden schetsen een organisatie die worstelt met leiderschap, publieke druk en het gevoel alleen te staan tijdens het werk.
De aanhouding kwam opnieuw ter sprake in het televisieprogramma Nieuws van de Dag, waar Coenradie maandag te gast was. Tijdens de uitzending werden de beelden opnieuw getoond en van context voorzien. “Goed om te weten: het fragment begint op het moment dat deze agent een zogenoemde afhoudtrap mag geven”, zei het JA21-Kamerlid. “Dat leren agenten ook zo op de politieacademie.”
Volgens Coenradie is het gebruikte geweldsmiddel onderdeel van de standaardopleiding. “Ze mogen een wapenstok gebruiken, pepperspray of een afhoudtrap. In dit geval was het dus een trap.” Ze benadrukte dat dit wettelijk is toegestaan en in de dagelijkse praktijk vaak voorkomt. “Dat is gewoon geoorloofd en gebeurt honderden keren per dag.”
Context volgens Coenradie
Volgens Coenradie werd in de publieke discussie onvoldoende stilgestaan bij wat voorafging aan het fragment. “Er is hier iets aan voorafgegaan. Die vrouw loopt superirritant achter die agent.” Ze stelde dat de agent meerdere waarschuwingen gaf voordat hij handelde. “Die agent heeft een paar keer gezegd: wegwezen! De agent is daar om de boel te handhaven. Dit is heel gebruikelijk.”
Die context ontbreekt volgens haar vaak in online gedeelde beelden. Daardoor ontstaat een vertekend beeld van het optreden van agenten. Dat werkt volgens haar door in het publieke debat en vergroot de druk op politiemensen. Zeker wanneer politieke en bestuurlijke steun uitblijft, ontstaat er extra frustratie op de werkvloer.
Felle reacties op Blue Portal
De voormalig bewindspersoon zegt meerdere reacties te hebben ingezien op het interne politieplatform. “Mensen geven hun mening naar aanleiding van wat hier is gebeurd.” Volgens haar is de kritiek niet gericht op collega’s, maar vooral op de politietop. “Agenten die daar werken, maar ook elders in het land, zeggen echt: dit kan niet.”
Volgens Coenradie verwijten agenten hun leiding dat zij zich niet duidelijk hebben uitgesproken. “Je moet je uitspreken. Je had vorige week in de talkshow moeten zitten tegenover de advocaten van de dames! Had gewoon direct rugdekking gegeven.” Die steun bleef volgens velen uit, wat het gevoel van verlatenheid versterkte.
Frustratie over communicatie
De kritiek richt zich ook op externe communicatie van de politie. “Niet dit gezever, en dan ook nog eens op vrijdag een artikel in het AD, dat interview met Yvonne Hondema.” Volgens Coenradie draaide dat interview om de hete brij heen. “Mensen zijn daar echt klaar mee”, zei zij, verwijzend naar agenten die zich niet gehoord voelen.
Volgens haar zijn de reacties op Blue Portal opvallend openhartig. Agenten delen daar hun zorgen zonder omwegen. Toch wordt die ruimte volgens Coenradie beperkt. “Agenten geven eerlijk hun reactie, maar er worden zelfs reacties verwijderd door de organisatie.” Dat gebeurt volgens haar regelmatig.
Verwijderde reacties zorgen voor woede
Volgens Coenradie worden sommige reacties actief weggehaald vanwege gevoeligheid. “Reacties waarin bijvoorbeeld staat: omdat het hier gaat om twee moslimvrouwen is er zoveel consternatie en duiken jullie als politietop weg.” Die opmerkingen verdwijnen volgens haar snel. “Die reacties worden weggehaald, dat heb ik letterlijk gezien.”
Als reden wordt volgens haar aangegeven dat zulke reacties racistisch kunnen overkomen. “Daarbij wordt gezegd: we halen deze reactie weg, want dit kan racistisch overkomen.” Volgens Coenradie werkt dat averechts. “Dat is echt olie op het vuur.” Agenten voelen zich hierdoor nog verder verwijderd van hun leiding.
Groeiende gezagscrisis
De gevolgen daarvan zijn volgens Coenradie ernstig. “De politie voelt zich steeds verder verwijderd van de politietop.” Dat leidt tot fundamentele vragen op de werkvloer. “Waar staan we eigenlijk nog?” Agenten ervaren volgens haar een structureel gebrek aan steun. “Wij staan met onze rug tegen de muur.”
Volgens Coenradie is sprake van een bredere gezagscrisis. “Die gezagscrisis wordt alleen maar groter.” Agenten voelen zich alleen gelaten, terwijl zij dagelijks zichtbaar zijn op straat. “Wij staan alleen op straat, maar moeten er de volgende dag weer staan.” Dat tast het moreel aan binnen de organisatie.
Utrecht als probleemgebied
Volgens Coenradie speelt de problematiek vooral in Utrecht, maar niet uitsluitend daar. “In ieder geval in Utrecht. Maar ik hoor deze signalen veel breder.” Zij stelt dat agenten bepaalde wijken inmiddels mijden. “Wijken worden ontweken omdat ze als probleemwijken worden gezien.”
Agenten zouden volgens haar zelfs te horen krijgen dat ze sommige gebieden beter kunnen vermijden. “Ga daar maar niet meer naartoe.” Dat acht zij een zorgwekkende ontwikkeling. “Er is echt iets mis in Utrecht.” Zij vraagt zich af waarom lokale bestuurders zwijgen. “Waar is Sharon Dijksma om haar zegje te doen?”
Angst op de werkvloer
De maatschappelijke ophef heeft volgens Coenradie directe gevolgen voor het handelen van agenten. “Mensen durven inmiddels echt geen vuurwapen meer te gebruiken.” Zelfs eenvoudige middelen worden gemeden. “Maar zelfs zoiets simpels als een afhoudtrap niet meer.”
Volgens haar speelt angst voor camerabeelden een grote rol. “Men durft het niet meer te doen, uit angst voor filmpjes.” Zij benadrukte dat zij dit eerder al bij de minister aankaartte. “Zorg er eerst voor dat alle agenten bodycams hebben.” Dat zou volgens haar bescherming bieden.
Vergelijking met supportersgeweld
Coenradie maakt daarbij een vergelijking met ander politieoptreden. “Want met voetbalsupporters durven ze het wel.” Volgens haar volgt daar sneller duidelijke communicatie. “Bij voetbalsupporters wordt er wel geluisterd en komt er binnen 24 uur een reactie.” Dat verschil stoort haar zichtbaar.
Zondag werd in Utrecht politiegeweld ingezet tegen supporters van Feyenoord. Ook daarover sprak Coenradie zich uit. “Ik heb begrepen dat Feyenoord inmiddels ook opheldering heeft gevraagd.” Zij erkent dat de beelden schokkend zijn. “Ik heb die beelden ook gezien en dacht: zo, dat is echt heel heftig.”
Zoeken naar context
Tegelijk benadrukte zij opnieuw het belang van context. “Ik was ook op zoek naar wat hieraan vooraf is gegaan.” Volgens haar worden fragmenten vaak los getoond. “Je ziet telkens maar een fragment.” Dat was volgens haar ook het geval bij de eerdere Utrechtse beelden.
Hoewel zij het optreden heftig noemt, wil zij het volledige beeld kennen. “Ik weet niet wat er daarvoor is gebeurd.” Later kreeg zij aanvullende beelden te zien. “Ik heb inmiddels beelden gezien vanuit de ME zelf.” Die gaven volgens haar meer inzicht in de situatie.
Escalatie bij supporters
Volgens die beelden probeerden supporters een hek te forceren. “Ik zie inderdaad dat supporters op dat moment echt een hek willen uitbreken.” Daarbij werd volgens haar ook gegooid. “Dat er blikjes en bier worden gegooid.” Die informatie is volgens haar bevestigd.
Volgens Coenradie werd meerdere keren verzocht om in te stappen. “Er is een aantal keren gevraagd om gewoon de bussen in te gaan.” Toen dat uitbleef, escaleerde de situatie. “Vervolgens is het verder geëscaleerd.” Volgens haar hoort dat verhaal ook bij de beoordeling.
Verschil in reactie politietop
Wat zij positief noemt, is de snelle reactie van de politie in dit geval. “Wat ik goed vind, is dat de politie in ieder geval zegt: we onderzoeken het.” Volgens haar werd ook snel gecommuniceerd. “We nemen de signalen serieus en we komen binnen 24 uur met een statement.”
Dat contrasteert volgens haar sterk met de eerdere situatie. “Dat was precies mijn verontwaardiging vorige week.” Toen bleef een reactie uit. “En wat er toen wél kwam vanuit de politietop, dat was echt halfbakken.” Dat verschil blijft volgens haar wringen.
Verdeelde reacties van kijkers
Het optreden van Coenradie in Nieuws van de Dag leidde tot verdeelde reacties onder kijkers. Sommigen spraken hun waardering uit. “Ik vond Ingrid Coenradie in eerste instantie niks.” Die kijker veranderde van mening. “Maar nu vind ik haar steeds meer sympathieker.”
Ook anderen waren positief. “Ingrid Coenradie verdient een staande ovatie voor haar commentaar.” Een derde kijker noemde haar optreden oprecht. “Dit was authentieke, I don’t give a shit, kwaadheid van Coenradie.” Volgens hem was het een sterk optreden.
Kritische geluiden blijven
Tegelijk klonk er ook forse kritiek. “Ingrid Coenradie zakt door het ijs bij Nieuws van de Dag.” Die kijker vond haar standpunten inconsistent. “Over ME-geweld tegen Feyenoord-fans betoogt ze exact omgekeerde.” Ook supporters reageerden kritisch.
Een Feyenoord-supporter schreef: “Die Ingrid Coenradie heeft echt geen idee wat er daadwerkelijk gebeurd is.” Volgens hem ontbrak verdieping. “Lees je op z’n minst even in dan.” Daarmee blijft de discussie over politieoptreden voorlopig onverminderd doorgaan.
