Het aantal mensen dat met griepklachten naar de huisarts gaat, is opnieuw fors gestegen. Daarmee is officieel sprake van een griepepidemie. Voor de tweede week op rij ligt het aantal consulten boven de vastgestelde grenswaarde. Dat betekent dat het influenzavirus zich momenteel snel door het land verspreidt. Hoewel de zorg niet direct verandert, onderstreept deze ontwikkeling de ernst van de huidige situatie.
In de afgelopen week meldden 59 op de 100.000 inwoners zich bij de huisarts met griepachtige klachten. Een week eerder lag dat aantal nog op 51. De officiële grens voor het uitroepen van een epidemie bedraagt 46 huisartsbezoeken per 100.000 inwoners. Omdat deze drempel nu twee weken achtereen is overschreden, geldt de griepepidemie als officieel begonnen. Het label verandert niets aan behandelprotocollen, maar fungeert als belangrijk waarschuwingssignaal.
Later begin dan vorig jaar
De huidige griepgolf komt later op gang dan in het voorgaande seizoen. Vorig jaar werd al eind januari een epidemie vastgesteld. Destijds lag de piek bovendien aanzienlijk hoger dan nu het geval is. Begin februari werden toen 118 huisartsbezoeken per 100.000 inwoners geregistreerd. Tegen het einde van maart doofde die uitbraak weer uit. Het verloop van dit seizoen kan echter nog veranderen.
Wat griep precies is
Griep is een besmettelijke infectie van de luchtwegen die wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Vooral tijdens de herfst en winter duikt het virus vaker op. Jaarlijks krijgen veel mensen ermee te maken. De verspreiding verloopt snel wanneer mensen dicht op elkaar leven en werken. Het virus circuleert dan gemakkelijk binnen gezinnen, scholen en werkplekken.
Niet iedereen wordt even ziek
Niet iedereen die besmet raakt, ontwikkelt daadwerkelijk ziekteverschijnselen. Toch kan griep iemand plotseling volledig uit balans brengen. Sommige patiënten zijn wekenlang uitgeschakeld door vermoeidheid en zwakte. In bepaalde gevallen kan de ziekte ernstige complicaties veroorzaken. Daarom blijft alertheid geboden, zeker tijdens een officiële griepepidemie.
Herkenbare symptomen
Bij griep raken de slijmvliezen in de luchtwegen ontstoken. Daardoor voelen patiënten zich vaak abrupt ziek. Veel mensen beschrijven dat klachten binnen enkele uren ontstaan. Koude rillingen, hoofdpijn en spierpijn komen regelmatig voor. Daarnaast melden patiënten extreme vermoeidheid, keelpijn en een droge hoest.
Snotteren of een verstopte neus behoren eveneens tot de klachten. Ook hoge koorts is kenmerkend voor griep. De lichaamstemperatuur kan binnen twaalf uur oplopen tot 39 graden of hoger. Meestal houdt de koorts drie tot vijf dagen aan. Niet iedereen ervaart alle symptomen tegelijk.
Herstel vraagt tijd
De ernst van de klachten verschilt per persoon. Sommigen kampen vooral met koorts en spierpijn, terwijl anderen langdurige vermoeidheid ervaren. Gemiddeld duurt het één tot drie weken voordat iemand zich weer volledig hersteld voelt. Ook daarna kan aanhoudende moeheid optreden. Dat vertraagde herstel maakt griep zwaarder dan een gewone verkoudheid.
Kwetsbare groepen lopen meer risico
Voor de meeste gezonde volwassenen blijft griep vervelend maar beperkt. Toch bestaan er groepen bij wie het risico op complicaties groter is. Mensen van zestig jaar en ouder behoren tot die categorie. Hetzelfde geldt voor patiënten met chronische aandoeningen. Denk daarbij aan hartziekten, longaandoeningen of diabetes.
Bij deze groepen kan griep uitmonden in ernstige benauwdheid of een longontsteking. Bestaande gezondheidsklachten kunnen bovendien verergeren. In sommige gevallen is ziekenhuisopname noodzakelijk. Daarom wordt binnen de gezondheidszorg extra aandacht besteed aan bescherming van deze risicogroepen.
Verspreiding via druppeltjes
Het influenzavirus verspreidt zich hoofdzakelijk via kleine druppeltjes in de lucht. Deze komen vrij bij praten, hoesten of niezen. Wie dergelijke druppeltjes inademt, kan besmet raken. Daarnaast kan overdracht plaatsvinden via handen en oppervlakken. Deurklinken, telefoons en toetsenborden vormen mogelijke besmettingsbronnen.
De incubatietijd bedraagt meestal drie tot vier dagen. Dat is de periode tussen besmetting en het ontstaan van klachten. Opvallend is dat iemand al besmettelijk kan zijn voordat ziekteverschijnselen optreden. Dat bemoeilijkt het tegengaan van verdere verspreiding. Juist daarom is preventie cruciaal.
Rol van vaccinatie
Er bestaat een vaccin tegen griep, beter bekend als de jaarlijkse griepprik. Deze wordt elk seizoen aangepast aan de virusvarianten die naar verwachting zullen circuleren. Mensen met een verhoogd risico ontvangen hiervoor een uitnodiging. Voor zestigplussers en chronisch zieken is de griepprik gratis beschikbaar.
Vaccinatie vermindert de kans op ernstige complicaties aanzienlijk. Toch biedt ook een vaccin geen volledige garantie tegen besmetting. Het blijft mogelijk om ziek te worden, zij het vaak in mildere vorm. Binnen de gezondheidszorg wordt vaccinatie daarom gezien als belangrijke preventieve maatregel.
Maatregelen om besmetting te beperken
Volledige bescherming tegen het influenzavirus is niet mogelijk. Wel kunnen eenvoudige maatregelen de verspreiding vertragen. Wie ziek is, doet er verstandig aan thuis te blijven. Hoesten en niezen in de elleboog helpt om druppeltjes te beperken. Regelmatig handen wassen verkleint de kans op overdracht via oppervlakken.
Daarnaast speelt ventilatie een belangrijke rol bij het verminderen van virusdeeltjes in binnenruimtes. Door frisse lucht toe te laten, daalt de concentratie besmette druppeltjes. Deze basisadviezen blijven essentieel tijdens een griepepidemie. Ze dragen bij aan bescherming van kwetsbare groepen en beperken de druk op de zorgverzekering en ziekenhuiszorg.
Extra waakzaamheid in wintermaanden
Nu de epidemie officieel is vastgesteld, groeit de aandacht voor preventie. De combinatie van koud weer en binnenactiviteiten bevordert verspreiding. Experts wijzen erop dat alertheid in deze periode noodzakelijk blijft. Vooral mensen met een verhoogd risico doen er goed aan extra voorzichtig te zijn. De ontwikkelingen worden de komende weken nauwlettend gevolgd.
De huidige cijfers tonen een duidelijke stijging, maar het uiteindelijke verloop blijft onzeker. Of de piek hoger zal uitvallen dan vorig jaar, is nog niet te voorspellen. Wel staat vast dat het virus zich momenteel actief verspreidt. Daarmee is de griepepidemie een feit en blijft preventie van groot belang.
