In de supermarkt denk je meestal aan snelle keuzes: een potje kruiden voor de pasta, thee voor op de bank, rijst voor een makkelijke maaltijd. Pas later thuis kijk je echt wat je gekocht hebt. Precies daar wringt het nu.
Een nieuw onderzoek van Foodwatch zet de schijnwerpers op producten die veel mensen bijna gedachteloos in het mandje leggen. Het gaat niet om exotische uitzonderingen, maar om alledaagse ingrediënten uit Nederlandse supermarkten.
Wat er is gevonden in alledaagse producten
Foodwatch liet 64 producten testen die je bij onder meer Albert Heijn en Jumbo kunt tegenkomen. Denk aan paprikapoeder, chili, komijn, thee en rijst. In 49 van die 64 producten zijn pesticidenresten aangetroffen.
En dat is niet het enige: van die 49 producten bevatten er 45 minstens één stof die binnen de Europese Unie niet is toegestaan. Dat maakt de vondst extra gevoelig, want consumenten gaan er juist vanuit dat verboden middelen ook echt wegblijven.
Paprikapoeder springt eruit als grootste probleem
In het onderzoek komt paprikapoeder naar voren als de opvallendste categorie. Alle onderzochte kruidenmonsters bleken resten te bevatten van niet-goedgekeurde pesticiden. Alsof juist dit product extragevoelig is voor besmetting in de keten.
Tussen de geteste items zat zelfs een product (van Verstegen) waarin achttien verschillende pesticiden werden gemeten. Dat betekent niet automatisch dat alles acuut gevaarlijk is, maar het laat wel zien hoe vol zo’n ‘mix’ kan zijn.
Niet alleen sporen: soms ook boven de grens
Het meest zorgwekkende deel zit in de gevallen waar niet alleen iets is aangetroffen, maar waar wettelijke grenswaarden zijn overschreden. Foodwatch meldt dat dit bij veertien producten het geval was.
Die producten hadden volgens de regels niet verkocht mogen worden. Dat geeft de discussie een andere lading: dit gaat niet meer alleen over ‘ongewenste’ resten, maar over situaties waarin de norm voor voedselveiligheid wordt overschreden.
Welke pesticiden het betreft en waarom dat schuurt
Onder de aangetroffen stoffen noemt Foodwatch onder meer middelen die bekendstaan als schadelijk voor bijen, zoals clothianidine en imidacloprid. Dergelijke middelen liggen al langer onder vuur vanwege hun effect op insecten en ecosysteem.
Daarnaast zijn er andere pesticiden gevonden die in de EU niet zijn goedgekeurd. Het wrange is dat ‘verboden’ in de praktijk dus niet altijd betekent dat je ze nooit meer tegenkomt—zeker niet als grondstoffen uit verschillende landen komen.
De exportkwestie: verboden hier, elders nog in omloop
Extra pijnlijk is dat sommige van deze middelen volgens Foodwatch in 2024 en 2025 nog zijn geëxporteerd naar landen buiten de EU. Daardoor kunnen ze daar worden gebruikt, waarna residuen via importproducten weer terug de Europese markt op komen.
Foodwatch noemt dat onaanvaardbaar: als een stof hier niet veilig of wenselijk genoeg is, waarom zou je die dan nog verhandelen richting andere landen? Het voelt volgens hen als dweilen met de kraan open.
Wat Foodwatch precies wil veranderen
Foodwatch roept supermarkten op om strenger te controleren, niet alleen via papierwerk maar ook met vaker en gerichter testen. Ook willen ze dat retailers leveranciers harder aanspreken als producten toch ‘fout’ blijken.
Daarnaast pleiten ze voor een verbod op de handel in pesticiden die in de EU niet zijn goedgekeurd. Minder uitzonderingen, minder achterdeurtjes, en vooral: betere handhaving zodat regels niet alleen mooi klinken, maar ook echt werken.
Supermarkten en leveranciers onder druk
Voor supermarkten is dit een lastige positie. Zij verkopen het product, maar de keten is lang: teelt, verwerking, transport, importeurs, verpakkers. Juist bij kruiden en specerijen komen grondstoffen vaak uit verschillende regio’s.
Toch kijkt de consument in de winkel vooral naar het schap, niet naar de keten. En dus komt de vraag vanzelf: wie garandeert dat wat je koopt voldoet aan de normen? Die vertrouwensvraag kan supermarkten niet negeren.
Wat je als consument wél (en niet) kunt doen
Als consument kun je het probleem niet in je eentje oplossen, maar je staat ook niet machteloos. Je kunt letten op herkomstinformatie, kiezen voor merken die transparant zijn over controles, en waar mogelijk letten op keurmerken.
Biologische producten worden vaak genoemd als alternatief, omdat de regels rond bestrijdingsmiddelen strenger zijn. Biologisch is niet per definitie ‘nul risico’, maar het verkleint doorgaans de kans op bepaalde soorten residuen.
Waarom dit breder is dan één test
Deze uitkomst staat niet op zichzelf. De discussie over pesticiden gaat al jaren over gezondheid, natuur en handhaving. Wat dit onderzoek vooral laat zien, is hoe snel verboden stoffen toch kunnen opduiken in dagelijkse producten.
De kernvraag voor de komende tijd: blijft het bij verontwaardiging, of volgen er concrete stappen? Denk aan intensievere controles, strengere importvoorwaarden en heldere afspraken met leveranciers over ‘nultolerantie’ waar dat kan.
Hoe het nu verder kan gaan
Foodwatch en andere organisaties blijven druk zetten op supermarkten en politiek. Tegelijkertijd ligt er werk bij toezichthouders: sneller ingrijpen bij overschrijdingen en transparanter communiceren over wat er precies uit de schappen wordt gehaald.
Voor consumenten helpt het om kritisch te blijven en vragen te stellen. Wat vind jij: moeten supermarkten standaard vaker testen, en moet de EU stoppen met export van verboden pesticiden? Laat het weten via onze socials.
Bron: infovandaag.nl
