In Den Haag werd vandaag opnieuw teruggeblikt op een periode die bij veel mensen nog steeds in het lijf zit: de coronajaren. In de verhoren over het pandemiebeleid komt niet alleen het grote plaatje voorbij, maar juist ook de keuzes die destijds razendsnel werden genomen en later jarenlang zijn blijven schuren.
Opvallend is hoe snel die oude besluiten weer heel dichtbij voelen zodra namen en campagnes langskomen die iedereen meteen herkent. Want achter beleidsstukken en grafieken zitten ook slogans, persmomenten en politieke appjes die inmiddels bijna historisch aanvoelen.
De hoofdrol van de Jonge in de crisis
Hugo de Jonge was tijdens de pandemie een van de meest zichtbare gezichten van de aanpak. Oorspronkelijk lag die verantwoordelijkheid bij minister Bruno Bruins, maar nadat hij in maart 2020 onwel werd tijdens een debat en aftrad, schoof De Jonge door naar voren.
Vanaf dat moment werd hij hét aanspreekpunt voor de zorg, het vaccinatiebeleid en later ook het coronatoegangsbewijs. In eerdere verhoren kwam al naar voren dat De Jonge, premier Mark Rutte en oud-minister Ferd Grapperhaus in belangrijke fases stevig aan het stuur zaten.
Appjes, macht en het kleine kringetje
Dat beeld kreeg deze week opnieuw voeding door wat er rondging in de wandelgangen van de commissie: een WhatsApp-bericht van Mark Rutte aan De Jonge met de tekst: “Samen met Ferd tegen de rest.” Een korte zin, maar hij roept meteen vragen op.
Alsof er sprake was van een kern die andere stemmen eerder als hindernis dan als hulp zag. Mona Keijzer, die eerder werd verhoord, bevestigde dat de sfeer soms hard kon zijn. Het bericht past daarmee in het idee van een klein, dominant clubje.
Catshuissessies zonder notulen
Nog opvallender is wat er níét blijkt te zijn: notulen. De zogeheten Catshuissessies, waar in kleine kring over maatregelen werd gesproken, zouden geen officiële verslagen hebben. Dat is opmerkelijk, zeker omdat Rutte later meldde dat er ook “extreme ideeën” op tafel kwamen.
Wie een crisis achteraf wil begrijpen, zoekt naar papier: wat is besproken, welke twijfel was er, welke alternatieven lagen klaar? Als dat ontbreekt, blijft er vooral geheugen over. En geheugen is rekbaar, zeker na jaren politieke storm.
De campagne die een eigen leven kreeg
In het verhoor kwam ook een onderwerp langs dat bij veel mensen direct een soort collectieve terugslag oproept: “Dansen met Janssen”. De slogan uit de zomer van 2021 was bedoeld om jongeren snel te laten prikken, zodat ze weer op pad konden.
Die boodschap werd een blikvanger, maar ook een symbool van hoe communicatie in die periode soms te vrolijk, te scherp of te haastig was. Jongeren kregen het idee: één prik en je bent klaar. Later bleek de werkelijkheid ingewikkelder.
De Jonge geeft toe: “Dat hadden we nooit moeten doen”
En daar viel vandaag de zin die veel mensen al jaren hardop zeiden, maar zelden zo expliciet uit de mond van een hoofdrolspeler hoorden. De Jonge erkende dat “Dansen met Janssen” achteraf een enorme inschattingsfout was. Zijn conclusie: dit had niet gemoeten.
De uitspraak is opvallend omdat het niet gaat om een klein detail, maar om een campagne die diep doordrong in het dagelijkse leven. Het voelde voor veel mensen als een duw richting een keuze, terwijl de discussie over risico’s en bijwerkingen nog lang niet uitgepraat was.
Waarom die keuze toen toch werd gemaakt
De Jonge legde uit hoe het idee volgens hem ontstond: Janssen werd op een gegeven moment minder regulier ingezet, terwijl er nog grote voorraden lagen. Dat creëerde druk. Niet per se uitgesproken als “we moeten ervan af”, maar in de praktijk voelt het al snel zo.
Hij gaf daarbij aan dat er volgens hem geen strak uitgewerkte communicatiestrategie onder lag. Sterker nog: “Was dat maar zo,” zou hij hebben gezegd. Dat klinkt bijna als een bekentenis dat improvisatie soms het beleid inhaalde.
Was Janssen de oorzaak van de besmettingsgolf?
Een vraag die steeds terugkomt over die zomer van 2021: droeg het vaccin, en vooral de campagne eromheen, bij aan de grote besmettingsgolf? De Jonge bestrijdt dat. Volgens hem lag het vooral aan “te snelle versoepelingen” en het tempo waarin het land open ging.
Dat is een debat dat waarschijnlijk nog lang doorgaat. Want zelfs als de besmettingsgolf niet direct aan één prikcampagne te koppelen is, blijft de kernvraag: welke boodschap gaf je af aan jongeren, en wat gebeurde er toen die boodschap botste met de realiteit?
Woede en verbazing op sociale media
Online waren de reacties niet mals. Mensen spraken van “eindelijk eerlijk” of juist van “te laat”, en voor veel gebruikers voelt de erkenning als bevestiging van wat ze al jaren vermoedden. Niet iedereen ziet het als opluchting; sommigen ervaren het als frustrerend.
Want een fout toegeven is één ding, maar de impact van die periode is voor velen blijvend: gemiste schooltijd, een beschadigd vertrouwen, ruzies in families en onzekerheid over gezondheid. Daardoor komt elke nieuwe onthulling keihard binnen, ook jaren later.
Wat dit betekent voor vertrouwen en verantwoording
De verhoren draaien niet alleen om het aanwijzen van een schuldige, maar ook om het reconstrueren van besluitvorming. Hoe werden keuzes gemaakt? Wie had invloed? En wat werd er vastgelegd? De kwestie rond appjes en het gebrek aan notulen versterkt het gevoel van afstand.
De uitspraak van De Jonge over “Dansen met Janssen” zal waarschijnlijk een van de meest geciteerde momenten worden. Niet omdat het alles verklaart, maar omdat het laat zien dat sommige beslissingen toen al op gespannen voet stonden met gezond verstand en later pas écht zijn ingehaald door inzicht.
En nu: gaat dit nog een staartje krijgen?
Of de erkenning van De Jonge leidt tot concrete politieke gevolgen is nog onduidelijk. Maar het zet wel druk op de bredere evaluatie: als een campagne zó herkenbaar fout blijkt, welke andere keuzes verdienen herbeoordeling? En hoe zorg je dat het de volgende keer beter gaat?
Wat vind jij: is het goed dat De Jonge dit nu hardop zegt, of komt zo’n bekentenis simpelweg jaren te laat? Laat het weten op onze sociale media—benieuwd hoe jullie hiernaar kijken.
Bron: showblad.nl
