De berichten op sociale media werden de afgelopen dagen steeds persoonlijker. Tussen foto’s van een uitgestrekt strand en een kleine kring van familieleden, verscheen een bijzondere stilte. De laatste momenten samen, vastgelegd in beelden, spraken meer dan woorden konden.

De horizon was vlak, de lucht zacht; het leek bijna alsof de tijd even stilstond.
Vrienden en bekenden deelden herinneringen, terwijl volgers zich afvroegen hoe het verder zou gaan. De stem die velen hadden geïnspireerd, was plotseling afwezig. Diezelfde stem had tot het laatst toe geprobeerd anderen te bereiken, zelfs toen de mogelijkheden in het eigen leven steeds kleiner werden.
Het nieuws dat volgde, kwam niet als een verrassing voor wie dichtbij stond, maar bracht toch een enorme schok teweeg.
Jason Bhugwandass, een bekende en invloedrijke activist op het gebied van jeugdzorg, is op 28-jarige leeftijd overleden. Zijn overlijden werd bevestigd via zijn eigen Instagram-account, waar zijn naasten een postuum bericht deelden. Daarin nam Jason op waardige wijze afscheid van het leven, waarin hij langdurig met zware gezondheidsproblemen kampte.
In zijn laatste woorden vertelde hij openhartig dat zijn dromen in dit leven niet meer haalbaar waren en koos hij er bewust voor om in liefde en met regie afscheid te nemen.
Een stem die niet werd vergeten
De manier waarop Jason afscheid nam, kenmerkte hem tot het einde toe. Zijn eerlijkheid en vastberadenheid om van betekenis te zijn, zelfs in tijden van pijn en uitputting, bleven onverminderd aanwezig.
Kort voor zijn overlijden werd, dankzij de hulp van Stichting Ambulance Wens, nog een laatste wens vervuld: samen met familie en vrienden bracht hij tijd door aan het strand, waar herinneringen werden gemaakt en foto’s werden genomen. Die momenten boden een laatste stukje rust en verbinding, nu de toekomst steeds onzekerder werd.
De foto’s die werden gedeeld na zijn overlijden, toonden een glimlach vol dankbaarheid. Het verdriet was voelbaar, maar er overheerste vooral een gevoel van waardering: voor wat Jason in gang heeft gezet, voor de ruimte die hij anderen bood, en voor de warmte waarmee hij tot het einde werd omringd.
Een leven getekend door strijd en hoop
Als tiener kreeg Jason te maken met diepe depressies en een onveilige thuissituatie, wat uiteindelijk leidde tot plaatsing in gesloten jeugdzorg. Wat een plek van bescherming had moeten zijn, voelde voor hem als straf. Jason stelde een indringende vraag die veel losmaakte: waarom worden zieke kinderen als gevaarlijk behandeld?
Door deze vraag bracht hij een gevoelige kwestie aan het licht en dwong hij politici, bestuurders en professionals om niet vanuit schuld, maar vanuit menselijkheid te reageren. Voor Jason stond echte zorg voor nabijheid, luisteren en meebewegen, niet voor controle en afzondering.
Gedurende zijn tijd in de jeugdzorg, die anderhalf jaar duurde, kwam Jason in vijf verschillende instellingen terecht en had hij te maken met zeker 135 verschillende hulpverleners. Pas toen hij meerderjarig werd en begeleid kon wonen, vond hij ruimte voor herstel.
Hoewel zijn depressie bleef, kreeg hij gaandeweg meer regie over zijn eigen leven terug. Deze herwonnen autonomie werd de basis voor zijn latere werk: anderen gunnen wat hij zelf zo had gemist, namelijk veiligheid, vertrouwen en echte hulp zonder dwang of straf.
Persoonlijke ontwikkeling en identiteit
Jason werd geboren in 1998 in Amsterdam, als derde van vier kinderen uit een gezin met Hindoestaanse en Pools-Nederlandse wortels. Aanvankelijk werd hij als meisje geboren, maar in zijn tienerjaren ontdekte hij dat die identiteit niet bij hem paste.
Zijn transitie bracht hem dichter bij zichzelf en voegde een extra laag toe aan zijn verhaal over veerkracht en autonomie. Voor Jason draaide het om de ruimte om te zijn wie je bent en te leven zoals je je voelt.
Thuis was veiligheid vaak ver te zoeken. Zijn vader had een alcoholprobleem en was dikwijls afwezig, terwijl een broer met een verstandelijke beperking hem regelmatig sloeg. Jason worstelde met zelfbeschadiging en suïcidale gedachten, wat uiteindelijk leidde tot zijn opname in gesloten jeugdzorg.
Deze ervaring, die plaats zou moeten bieden aan zorg en bescherming, resulteerde juist in nieuwe wonden. Hij beschreef later hoe in plaats van toegankelijke hulp, juist obstakels werden opgeworpen. De belofte van zorg veranderde in kille gangen vol regels en rituelen, en de menselijke maat raakte uit het zicht.
Van pijn naar pleidooi
De ervaring in gesloten jeugdzorg werd voor Jason de motor achter zijn activisme. Hij wilde anderen bieden wat hem was onthouden. In gesloten instellingen voelde het vaak als detentie: voor kleine overtredingen volgde afzondering, en groepsleiders fungeerden als bewakers.
Waar nabijheid en gesprek het verschil hadden kunnen maken, domineerden controle en strikte protocollen. Jason sloot zich aan bij Stichting ExpEx, een netwerk van ervaringsdeskundigen, waar hij zijn verhaal deelde in zalen, maar ook aan keukentafels.
Zo liet hij professionals en jongeren zien dat kwetsbaarheid geen zwakte is, maar juist kracht en houvast kan bieden.
In 2021 verscheen de documentaire Jason, een aangrijpend portret waarin thema’s als trauma, veerkracht en de gevolgen van opsluiting centraal stonden. De film was geen heldenverhaal, maar toonde de kronkelige weg van herstel, die lichter wordt als iemand naast je blijft staan en je tempo respecteert.
Een jaar later werd Jason uitgeroepen tot Amsterdammer van het jaar, een erkenning die hem diep raakte. Burgemeester Femke Halsema prees zijn moed en menselijkheid, niet omdat hij foutloos was, maar omdat hij weigerde te verharden en telkens opnieuw koos voor verbinding en dialoog.
Onderzoek met directe gevolgen
In 2024 publiceerde Jason het onderzoek Eenzaam gesloten, waarin hij de situatie op zogenaamde ZIKOS-afdelingen onderzocht. Dit zijn afdelingen voor zeer intensieve, kortdurende observatie en stabilisatie van jongeren in crisis. Hij sprak met 51 jongeren en bracht niet alleen in kaart wat er goed ging, maar vooral wat er misging.
Zijn conclusies waren scherp en leidden direct tot verandering: er werd eerst een tijdelijke opnamestop ingesteld, waarna besloten werd om de ZIKOS-afdelingen definitief te sluiten. Het was uitzonderlijk dat onderzoek zo tastbaar leidde tot beleidswijzigingen.
Hoewel ZIKOS in theorie bedoeld was als plek voor korte, intensieve opvang om een crisis te bezweren, bleek het in de praktijk vaak een plek van isolatie, dwang en angst. De korte opnames hadden langdurige negatieve effecten op jongeren die het al zwaar hadden.
Jason wist het jargon te doorbreken: termen als ‘observatie’ en ‘stabilisatie’ klonken veilig, maar zonder echte nabijheid en menselijkheid konden jongeren juist verder van huis raken. Zijn werk zorgde ervoor dat deze realiteit zichtbaar werd, zelfs in bestuurskamers waar besluiten vaak onpersoonlijk blijven.
Een missie tot het einde
In 2025 kondigde Jason aan te stoppen met zijn werk in de sector, omdat het telkens opnieuw herbeleven van zijn eigen pijn te zwaar werd. Toch keerde hij terug, gedreven door de verhalen die nog verteld moesten worden en het verantwoordelijkheidsgevoel dat hem niet losliet.
Hij presenteerde het vervolgonderzoek Eenzaam gestorven, waarin hij beschreef dat veel jongeren nog steeds kampen met psychische en lichamelijke klachten en zich in de steek gelaten voelen door de instanties die ooit hun redding hadden moeten zijn.
Op de dag dat dit rapport verscheen, boden de betrokken instellingen hun excuses aan. Jason waardeerde deze gebaren, maar wees erop dat woorden laat komen als mensen eerst schade is toegebracht, vervolgens niet werden geloofd en daarna alleen moesten zoeken naar hulp.
Dankzij zijn werk is de gesloten jeugdzorg in Nederland aan het afbouwen, zijn de deuren van ZIKOS-afdelingen gesloten en hebben jongeren een krachtiger stem gekregen. Zijn nalatenschap is een richting: blijf de mens zien, niet alleen de maatregel.
Waar anderen cijfers en dossiers zagen, liet Jason steeds weer de mens achter elk dossiernummer zien.
De impact van zijn leven en werk
Het verlies van Jason Bhugwandass laat een stilte achter die voelbaar is in de jeugdzorg en daarbuiten. Zijn inzet en vasthoudendheid hebben niet alleen deuren gesloten, maar vooral ook nieuwe perspectieven geopend. De warmte en verbinding die hij bracht, blijven als inspiratie voortleven bij iedereen die hem kende of door zijn werk geraakt werd.
Wie wil reageren op zijn overlijden of iets wil delen, wordt uitgenodigd om dat te doen via de sociale media-kanalen van betrokken organisaties en platforms. Zijn boodschap – zie eerst de mens, niet de maatregel – klinkt na, als een opdracht en een herinnering aan de kracht van kwetsbaarheid en verbinding.





























