Het einde van het jaar nadert en voor veel mensen die een AOW-uitkering ontvangen, kan juist deze periode financieel interessant zijn. De vraag speelt: wanneer is het voordelig om bepaalde zorgkosten te betalen, en welke voordelen levert dat op?
In de wirwar van belastingregels kunnen specifieke keuzes rond betalingstermijnen het verschil maken tussen honderden euro’s voordeel of juist mislopen van een tegemoetkoming.
Voor wie de zorgkosten oploopt, is het niet alleen belangrijk wát er wordt uitgegeven, maar vooral wannéér de betaling plaatsvindt. Op het eerste gezicht lijken de regels rondom de aftrekbaarheid van zorguitgaven ingewikkeld, maar wie ze goed begrijpt, kan er flink van profiteren.
Zeker in de laatste weken van het jaar is het zaak om nauwkeurig te kijken naar openstaande zorgrekeningen en de mogelijkheden die de Belastingdienst biedt.
Het jaar van betaling telt voor de belastingaftrek
In tegenstelling tot wat sommige mensen denken, draait het bij de aftrek van zorgkosten om het moment waarop de rekening daadwerkelijk betaald is. Dit betekent dat niet het jaar waarin de behandeling plaatsvond doorslaggevend is, maar het jaar waarin het bedrag is overgemaakt. AOW’ers die dit goed timen, kunnen hun fiscale voordeel optimaliseren.
Wie bijvoorbeeld met het einde van 2026 in zicht een flinke zorgrekening open heeft staan, doet er verstandig aan deze nog vóór 31 december van dat jaar te voldoen. Door de betaling naar voren te halen, kunnen de betreffende kosten namelijk worden meegenomen in de belastingaangifte over 2026.
Dit is vooral van belang nu bepaalde posten in 2026 fors in waarde stijgen voor de belastingaftrek.
Een verhoging van 113 procent op specifieke kosten
Per 2026 geldt er een opvallende verhoging van maar liefst 113 procent op een aantal zorgkosten. Dit betekent dat bepaalde uitgaven voor bijvoorbeeld aanpassingen aan de auto vanwege een handicap, in de aangifte voor ruim het dubbele mogen worden opgevoerd ten opzichte van het daadwerkelijk betaalde bedrag. Hierdoor kan het belastingvoordeel voor deze posten aanzienlijk oplopen.
Dit biedt een unieke kans voor AOW’ers met forse uitgaven op het gebied van zorg of hulpmiddelen. Door goed te plannen en dergelijke kosten nog tijdig te betalen, kan men profiteren van de verhoogde aftrek.
Het is dus van belang om na te gaan welke kosten precies onder deze verhoging vallen en welke niet.
Rekenvoorbeeld: wat levert het op?
Om de voordelen concreet te maken, is er een rekenvoorbeeld uitgewerkt voor een AOW’er die in december een zorgrekening van €2.500 betaalt. Hierbij wordt gekeken naar de toepassing van de verhoogde aftrek in 2026. Stel, van deze €2.500 zijn €1.000 toe te rekenen aan een tandartsrekening en €1.500 aan een autoaanpassing vanwege een beperking.
De tandartsrekening telt zonder verhoging voor het volle bedrag mee, terwijl de autoaanpassing met 113 procent mag worden verhoogd.
Dat betekent dat de €1.500 voor de autoaanpassing na verhoging uitkomt op €3.195. Samen met de €1.000 voor de tandarts is dat €4.195 aan aftrekbare kosten. Vervolgens wordt hier de drempel vanaf getrokken, die in dit geval 1,65 procent van €33.056 bedraagt, oftewel €545.
Na deze aftrek blijft een bedrag van €3.650 over waarop belastingteruggave mogelijk is.
In de praktijk levert dit een teruggave van ongeveer €651 op voor wie in totaal €2.500 aan deze zorgkosten betaalt en zich aan de voorwaarden houdt. De timing van de betaling is daarbij cruciaal: gebeurt dit nog in 2026, dan geldt de verhoogde aftrek.
Wordt de betaling later gedaan, dan kan het voordeel vervallen of een stuk lager uitvallen.
Welke zorgkosten komen wel en niet in aanmerking?
Niet alle zorgkosten zijn overigens automatisch aftrekbaar of komen in aanmerking voor de verhoging. Belangrijk is om te weten welke uitgaven door de Belastingdienst worden erkend als bijzondere zorgkosten.
Zo tellen rekeningen voor bijvoorbeeld een tandartsbehandeling volledig mee, terwijl andere kosten, zoals aanpassingen aan een auto voor mensen met een handicap, juist onder de regeling met de verhoging van 113 procent vallen.
Het is dus zaak om per uitgave te controleren of deze onder de regeling valt.
In veel gevallen kan het verstandig zijn om vooraf advies in te winnen bij een belastingadviseur of goed de officiële informatie van de Belastingdienst te raadplegen, zodat duidelijk is welke uitgaven daadwerkelijk voordeel opleveren wanneer ze voor het einde van het jaar worden betaald.
Weinig belasting betalen? Mogelijk een extra tegemoetkoming
Voor AOW’ers die weinig of geen belasting betalen, bestaat er soms alsnog een mogelijkheid om een tegemoetkoming te ontvangen. Dit kan bijvoorbeeld via een speciaal fonds of regelingen die in het leven zijn geroepen om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij hoge zorgkosten.
Ook hier geldt: tijdige betaling én het indienen van de juiste aanvraag zijn essentieel om het maximale voordeel te behalen.
Het is daarom verstandig om voor het einde van het jaar te inventariseren welke kosten nog openstaan, welke bedragen nog betaald moeten worden en op welke tegemoetkomingen of belastingkortingen men mogelijk recht heeft. Dit voorkomt dat kansen op een aanzienlijke teruggave onbenut blijven.
Hoge energierekening? Hulp via het Noodfonds
Niet alleen zorgkosten kunnen tot financiële ondersteuning leiden. Voor alleenstaande AOW’ers met een hoog energieverbruik en een inkomen tot €3.430 bruto per maand bestaat er vanaf 4 januari de mogelijkheid om tot €1.800 aan hulp te krijgen via het Noodfonds.
Deze regeling is er speciaal voor mensen die door hoge energiekosten in de knel komen en biedt een extra vangnet naast de reguliere belastingmaatregelen.
Ook voor deze regeling geldt dat het goed is om tijdig te controleren of men aan de voorwaarden voldoet en de aanvraag zo snel mogelijk in te dienen. De beschikbare budgetten zijn immers niet onbeperkt en wie er snel bij is, vergroot de kans op een succesvolle aanvraag.
De drempel en de berekening van het voordeel
De Belastingdienst hanteert een drempelbedrag voordat men in aanmerking komt voor aftrek van zorgkosten. In het rekenvoorbeeld is deze drempel vastgesteld op 1,65 procent van een inkomen van €33.056, wat neerkomt op €545. Alleen de kosten die boven deze drempel uitkomen, komen in aanmerking voor belastingteruggave.
Dit benadrukt het belang van het verzamelen en tijdig betalen van zoveel mogelijk relevante zorgkosten binnen hetzelfde belastingjaar.
De daadwerkelijke teruggave hangt af van het totaal van de betaalde zorgkosten, de toepassing van de verhoging op specifieke posten, en het inkomen van de AOW’er. Wie de regels slim toepast en kosten tijdig betaalt, kan het maximale uit de fiscale voordelen halen.
Let op de juiste timing en administratie
Tot slot is het essentieel om alle betalingen en bijbehorende rekeningen goed te bewaren. De Belastingdienst kan om bewijs vragen, en een sluitende administratie maakt het indienen van de aangifte eenvoudiger en sneller.
AOW’ers doen er verstandig aan om alle relevante documenten te verzamelen en overzichtelijk te bewaren, zodat zij bij vragen of controles direct kunnen aantonen dat zij recht hebben op de aftrek of tegemoetkoming.
Wie nu nog openstaande zorgrekeningen heeft en in aanmerking wil komen voor de verhoogde aftrek in 2026 doet er dus goed aan om deze kosten nog vóór 31 december te betalen.
Het kan een verschil maken van honderden euro’s op de belastingaangifte en zorgt ervoor dat men optimaal profiteert van de tijdelijke verhoging van 113 procent op bepaalde zorguitgaven.
Context van de redactie
Voor mensen met een AOW-uitkering zijn belastingmaatregelen rondom zorgkosten vaak van groot belang, omdat zij meestal een relatief vast inkomen hebben en extra uitgaven aan gezondheid of hulpmiddelen zwaar kunnen drukken op het huishoudbudget. Het plannen van betalingen en het benutten van fiscale voordelen is daarom voor deze groep extra relevant.
De regeling waarbij specifieke kosten voor onder meer autoaanpassingen in 2026 met 113 procent verhoogd kunnen worden afgetrokken, is een opvallende maatregel vanuit de overheid. Dit soort tijdelijke verhogingen zijn bedoeld om mensen met hoge zorguitgaven extra te ondersteunen.
Het vraagt echter om actieve betrokkenheid van burgers, die hun administratie op orde moeten hebben en op het juiste moment moeten betalen en aanvragen.
De redactie benadrukt dat het verstandig is voor AOW’ers om zich tijdig te verdiepen in de mogelijkheden en eventuele hulp of advies in te winnen als de regels onduidelijk zijn. Zo kunnen zij voorkomen dat zij belangrijke voordelen mislopen.
Aangezien dergelijke regels kunnen veranderen, blijft het zaak om elk jaar opnieuw alert te zijn op wijzigingen in de belastingwetgeving.
