Informateur Sybrand Buma heeft vrijdag de deur gesloten voor de door D66-leider Rob Jetten gewenste coalitie van CDA, VVD en GroenLinks/PvdA. Volgens Buma is de blokkade van de VVD tegen samenwerking met GroenLinks/PvdA definitief. De oud-CDA-leider benadrukte na afloop van de formatiegesprekken dat er geen enkele beweging zichtbaar is bij de liberalen om dat standpunt te herzien.
‘Blokkade is er en blijft er’
“Die is heel duidelijk: die is er en die blijft er,” verklaarde Buma na afloop van de gesprekken. Daarmee verwijst hij naar de verkiezingsbelofte van de VVD om niet in een kabinet te stappen met GroenLinks/PvdA. Binnen de formatietafel betekent dit dat de voorkeursvariant van Jetten nu officieel van tafel is. Buma verkent daarom andere opties om een stabiele meerderheid te vormen.
Jetten schuift voorkeur opzij
D66-leider Rob Jetten lijkt zich neer te leggen bij het verdwijnen van zijn voorkeurscoalitie. Hij sprak vrijdag over het belang van “brede politieke samenwerking” in zowel de Eerste als Tweede Kamer.
“Als het een meerderheidskabinet is, heb je aan die voorkant die stabiliteit meer inbegrepen,” aldus Jetten. “Maar we moeten denk ik openstaan voor allerlei opties. Dat is ook de uitnodiging die wij als D66 en CDA aan andere partijen zullen doen.”
Zoektocht naar nieuwe combinaties
Zowel Jetten als CDA-leider Henri Bontenbal wilden niet vooruitlopen op mogelijke nieuwe coalitievarianten. De gesprekken richten zich volgens ingewijden op meerdere richtingen, waaronder combinaties die buiten de traditionele meerderheid vallen.
Politieke waarnemers zien de formatie intussen steeds meer neigen naar een situatie waarin samenwerking per onderwerp een grotere rol zal spelen, iets wat invloed kan hebben op het vertrouwen van kiezers en de politieke stabiliteit.
Klaver wil geen experimenten meer
Aan de linkerkant blijft de deur gesloten voor een minderheidskabinet. Jesse Klaver, leider van GroenLinks/PvdA, liet eerder in De Telegraaf weten geen voorstander te zijn van een dergelijk experiment.
“Ik denk dat dit niet een tijd is die vraagt om experimenten, dat hebben we nu net gehad,” zei Klaver. “Ik denk dat er nu een stabiel en daadkrachtig meerderheidskabinet moet komen.”
Onzekerheid over koers formatie
De formatie bevindt zich nu in een onzekere fase waarin de informateur zoekt naar haalbare combinaties die de beloftes richting de kiezer niet schenden. Politieke analisten zien hoe partijen worstelen met hun eerdere uitspraken en verkiezingsbeloftes, terwijl het draagvlak voor langdurige onderhandelingen onder druk staat.
Analisten verwachten dat de druk op partijen om compromissen te sluiten de komende weken zal toenemen. De vraag blijft echter welke partijen bereid zijn over hun schaduw heen te stappen om Nederland uit de politieke impasse te helpen.
Hoe denk jij dat de formatie zich verder zal ontwikkelen? Praat mee op onze Facebookpagina en deel je mening!
