Extreem natte weersomstandigheden hebben dit voorjaar geleid tot ernstige oogstproblemen voor boeren, met als gevolg dat we binnenkort dieper in de buidel moeten tasten voor bepaalde groenten. Boeren konden door de overvloedige regen niet op tijd planten, waardoor de oogst nu ernstig beperkt is. Deze tekorten zullen onvermijdelijk invloed hebben op de beschikbaarheid van verschillende groenten in de winkels.
Schaarste bij veilingen en supermarkten
Momenteel zien we bij veilingen veel minder bloemkolen, courgettes en prei binnenkomen dan normaal. “Boeren hebben niet tijdig kunnen planten, en daardoor kunnen ze nu niet oogsten,” zo werd het gemeld bij VTM.
Winkels proberen hun voorraden aan te vullen met geïmporteerde groenten, maar tekorten lijken onvermijdelijk. Deze schaarste zal naar verwachting de prijzen flink opdrijven.
Prijsstijgingen onvermijdelijk
Retailexpert Pauline Neerman legt uit op de commerciële zender: “Bij tekorten is er meestal een grotere vraag dan aanbod, wat bijna altijd leidt tot prijsstijgingen.”
In België is de situatie extra zorgwekkend omdat het land een van de grootste exporteurs van groenten is, wat de druk op de binnenlandse markt nog verder verhoogt. Dit effect is duidelijk zichtbaar op sociale media, waar consumenten lege schappen melden. Een Twittergebruiker deelde een afbeelding van een praktisch leeg Senseo-schap, met een bordje waarop stond dat de supermarkt zich sterk maakt voor lage prijzen.
Senseoschap vrijwel leeg, kaartje erbij: we maken ons hard voor lage prijzen, daarom is dit product nu niet verkrijgbaar. Zo werkt dat dus. Supermarkt zet fabrikant onder druk door aanbod te staken als het te duur is.
Zo worden ook veehouders gedwongen tot (té) goedkope productie pic.twitter.com/87g196Ewc1— roos vonk (@roosvonk) April 10, 2024
Supermarkten onder druk
Supermarkten proberen fabrikanten onder druk te zetten door het aanbod te staken als de producten te duur worden. Hierdoor worden zelfs veehouders gedwongen hun prijzen laag te houden, wat vaak leidt tot ondermaats betaalde productie. Dit brengt boeren in een moeilijke positie, omdat zij niet alleen met de onvoorspelbare weersomstandigheden te maken hebben, maar ook met economische neveneffecten.
Hoop op betere weersomstandigheden
Philiep Willems van REO Veiling gaf blijk van hoop dat het regenachtige weer snel zou stoppen en dat een normale zomer misschien de situatie kon verbeteren.
“Wij hopen dat het regenachtige weer volgende week eindelijk ophoudt en dat we een normale zomer krijgen. Hopelijk verbetert de situatie dan enigszins,” vertelde hij, optimistisch over betere weersomstandigheden. Toch vrezen deskundigen dat het probleem zich niet zomaar oplost.
Volgens Henk van Renselaar van @LTONoord wordt dit het slechtste landbouwjaar in meer dan 40 jaar tijd.
Met problemen voor telers én ook voor de consument (te verwachten hogere prijzen in de supermarkt).https://t.co/nJsrkkbCpw
— Karin Bergmans-Elshof 🥔 (@Karin_B_E) June 13, 2024
Impact op de consument
De hogere prijzen treffen niet alleen de boeren, maar ook de consumenten die voor hun dagelijkse boodschappen afhankelijk zijn van betaalbare groenten. Terwijl supermarkten hun best doen om groenten uit andere landen in te voeren, stijgen de transport- en importkosten.
Wat op zijn beurt weer resulteert in hogere prijzen voor de eindgebruiker. Deze prijsstijgingen kunnen vooral huishoudens met een lager inkomen hard treffen, wat leidt tot voedselonzekerheid en een verhoogde druk op voedselbanken.
Structurele veranderingen in de landbouwsector
De impact op de landbouwsector is enorm. Boeren moeten niet alleen omgaan met onvoorspelbare weersomstandigheden, maar ook met de economische neveneffecten ervan.
De stijgende druk op de agrarische industrie kan leiden tot structurele veranderingen in hoe landbouwbedrijven opereren, met een verhoogde focus op veerkracht en aanpassingsvermogen. Boeren zullen wellicht meer moeten investeren in technologieën die hun productie minder afhankelijk maken van weersomstandigheden.
Stijgende productiekosten in de keten
Vanwege de huidige omstandigheden stijgen de productiekosten ook voor andere schakels in de keten. Dit betreft onder andere verpakking, transport en distributie. Retailexperts merken op dat supermarkten zich in een moeilijke positie bevinden.
Ze moeten balanceren tussen prijsbeheersing voor consumenten en het betalen van eerlijke prijzen aan boeren en leveranciers. Deze dynamiek kan leiden tot meer conflicten tussen supermarkten en leveranciers. Dit heeft mogelijk negatieve gevolgen voor de beschikbaarheid van producten.
Lokale en seizoensgebonden aankopen
Consumenten kunnen eventueel ook stappen zetten door lokaal en seizoensgebonden te kopen. Het steunen van lokale boerenmarkten en het kiezen voor groenten die in het seizoen zijn, kan helpen om de impact van deze prijsstijgingen te verminderen.
Daarnaast bevordert dit een duurzamere levensstijl en helpt het de lokale economie te versterken. Door bewuster te kiezen, kunnen consumenten een verschil maken in deze uitdagende tijden.
Gezamenlijke inspanning nodig
Al met al is de situatie erg precair en zal het een gezamenlijke inspanning vergen van consumenten, boeren, supermarkten en beleidsmakers om de negatieve effecten van dit moeilijke landbouwseizoen te beperken.
Het is hopen op beter weer, maar ook op het vinden van duurzame oplossingen voor de lange termijn. Het is duidelijk dat alleen door samen te werken en innovatieve oplossingen te vinden, we de uitdagingen van vandaag kunnen overwinnen en een stabielere toekomst kunnen garanderen.
