Steeds meer winkels en bedrijven in Nederland besluiten om geen contant geld meer te accepteren. Hoewel het nog vrijwel overal mogelijk is om met briefgeld of muntjes te betalen, groeit het aantal locaties waar uitsluitend met pin kan worden afgerekend. De belangrijkste redenen die winkeliers hiervoor aandragen zijn veiligheid, snelheid en het terugdringen van kosten.
Pin-only neemt toe, vooral in steden
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) blijkt dat in 2025 bij ongeveer 96 procent van de bezochte verkooppunten in Nederland nog steeds contant betaald kan worden. Bij de resterende vier procent was duidelijk aangegeven dat alleen elektronische betalingen mogelijk waren. Opvallend is dat pin-only vooral in grotere steden vaker voorkomt dan op het platteland of in kleinere dorpen.
Sectoren waar cashloos betalen voorop loopt
Het aantal pin-only locaties verschilt sterk per sector. Bioscopen, parkeergarages en apotheken zijn voorlopers als het gaat om het afschaffen van contant geld. In deze sectoren is snelheid belangrijk, omdat het de doorstroming bevordert en de kans op kasverschillen vermindert. Daarnaast zorgt minder contant geld in de kassa voor een lagere aantrekkingskracht op overvallers, waardoor de veiligheid toeneemt.
Kledingketen Terstal kiest voor pin-only
Kledingwinkel Terstal is een opvallend voorbeeld van een bedrijf dat volledig afscheid heeft genomen van contant geld. Sinds mei 2020 accepteert de keten geen cash meer. Klanten kunnen uitsluitend betalen met pin, VVV-bonnen of Fashioncheques. Dit betekent dat wie alleen briefgeld bij zich heeft, niet bij Terstal terechtkan.
De keuze van Terstal is ingegeven door veiligheidsredenen. De keten had in het verleden te maken met overvallen. Door geen contant geld in de lade te houden, is er minder buit te halen. Ook voor medewerkers levert dit voordelen op: zij hoeven geen geld meer te tellen, op te bergen of af te storten. Voor klanten die graag met contant betalen, is deze ontwikkeling minder gunstig.
Bioscoopketen Pathé volledig cashloos
Bij Pathé is contant geld eveneens overbodig geworden. In alle vestigingen van de bioscoopketen kan uitsluitend elektronisch worden betaald voor kaartjes en versnaperingen als popcorn. Het is wel mogelijk om ter plaatse een ticket te kopen, maar afrekenen met cash behoort niet meer tot de opties.
Pathé accepteert nog wel de Pathé Giftcard en de Nationale Bioscoopbon als betaalmiddel. Ondanks dat contant betalen bij sommige bioscopen weer iets vaker voorkomt, blijft Pathé vasthouden aan een strikt cashloos beleid. Wie spontaan naar de film wil, wordt aangeraden altijd een bankpas of telefoon met betaalfunctie mee te nemen.
LEES OOK:Overlevende (75) busdrama Zwitserland vertelt wat er gebeurde toen het misging
Albert Heijn to go: verschillen tussen vestigingen
Bij AH to go, het gemakswinkelconcept van Albert Heijn, verschilt het beleid rondom contant betalen per locatie. Het bedrijf geeft aan dat bij een reguliere kassa nog steeds met cash betaald kan worden, maar niet iedere vestiging beschikt altijd over zo’n kassa. Al in 2014 opende Utrecht Centraal een to go-locatie waar uitsluitend met zelfscan en pin betaald kon worden.
De reden hiervoor is volgens Albert Heijn vooral de snelheid: reizigers willen snel iets pakken, afrekenen en hun weg vervolgen. Ook op de High Tech Campus in Eindhoven draaide een volledig zelfscan to go. Inmiddels accepteren alle vestigingen Visa en Mastercard, maar het aanbod aan betaalmethoden hangt af van het winkelconcept en het type kassa’s ter plaatse.
Domino’s: cash free per vestiging
Bij franchiseformules zoals Domino’s verschilt het beleid eveneens per vestiging. In de algemene voorwaarden van de pizzaketen staat dat sommige Nederlandse filialen volledig cashless zijn. In deze zogenoemde Cash Free-winkels verlopen alle betalingen, zowel in de zaak als bij het bezorgen, uitsluitend elektronisch.
Ook hier staat veiligheid op de eerste plaats. Door geen contant geld meer te accepteren, lopen bezorgers en avondteams minder risico, en hoeft personeel niet meer met dagopbrengsten op pad. Niet elke Domino’s is op dit moment cashloos, daarom wordt geadviseerd om bij het plaatsen van een bestelling altijd de beschikbare betaalmethoden van de betreffende vestiging te controleren.
Waar pin-only het meest voorkomt
DNB signaleert dat pin-only het vaakst voorkomt bij bioscopen, parkeergarages en apotheken. Vooral in grote steden is deze aanpak gebruikelijker dan in dorpen, waar traditionele kassa’s met contant geld nog vaak de norm zijn. Op drukke locaties is snelheid belangrijk, is de ruimte vaak beperkt en werkt personeel in korte pieken. Parkeergarages zijn doorgaans uitgerust met geautomatiseerde betaalterminals en ook apotheken kiezen regelmatig voor snelheid en overzicht aan de balie, zeker tijdens drukke momenten.
Redenen voor het weren van contant geld
Veiligheid is de belangrijkste motivatie om cash uit winkels te weren. Zonder contant geld in de kassa is het risico op overvallen kleiner en hoeft niemand meer met dagopbrengsten over straat. Dit maakt het werk voor medewerkers veiliger, vooral ’s avonds of op afgelegen locaties.
Bovendien is efficiëntie een belangrijke factor. Het tellen van wisselgeld, het legen van kluizen en het afstorten van geld kost tijd en geld. Pinbetalingen worden direct geregistreerd en zorgen voor minder kasverschillen. Zeker voor ketens met veel vestigingen levert een gestroomlijnd elektronisch betaalproces een aanzienlijke kostenbesparing op.
Nadelen voor klanten zonder pin
Volledig cashloos betalen heeft ook nadelen. Niet iedere klant kan of wil digitaal betalen. Denk hierbij aan jongeren zonder bankrekening, mensen die hun budget beheren met contant geld of klanten die waarde hechten aan privacy. Daarnaast blijft contant geld altijd bruikbaar wanneer elektronische systemen tijdelijk niet werken.
Om deze reden benadrukt DNB het belang van contant geld voor inclusiviteit. Cash zorgt ervoor dat iedereen kan deelnemen aan het betalingsverkeer, ook zonder digitale middelen. Voorlopig blijft het bij de meeste verkooppunten nog mogelijk om met cash te betalen, al kiezen ketens als Terstal en Pathé er bewust voor om hiervan af te wijken.
Cadeaubonnen en kaarten als alternatief
Op veel pin-only locaties worden cadeaubonnen en waardekaarten aangeboden als alternatief voor contant geld. Zo kunnen klanten bij Pathé terecht met een Giftcard of Bioscoopbon, en bij Terstal zijn VVV-bonnen en Fashioncheques geaccepteerd. Wel moet zo’n kaart vooraf worden gekocht en is deze niet overal geldig. Het is daarom belangrijk om altijd vooraf te controleren of de betreffende vestiging cadeaubonnen accepteert en welke voorwaarden er gelden, zoals geldigheid, resterend saldo en eventuele beperkingen aan de kassa.
Voorkomen van onaangename verrassingen bij de kassa
Om te voorkomen dat klanten voor verrassingen komen te staan, wordt geadviseerd bij binnenkomst te letten op borden bij de ingang en vooraf de website of app te raadplegen. Zeker op stations en bij franchiseformules kunnen de betaalopties per locatie verschillen.
LEES OOK:Afschuwelijk: Dodelijk en meerdere gewonden bij verschrikkelijk verkeersongeval
Het standaard meenemen van een bankpas of telefoon met betaalfunctie is geen overbodige luxe meer. Wie toch per se contant wil betalen, kan het beste gericht winkels opzoeken die deze betaalmethode nog nadrukkelijk ondersteunen en communiceren.
Toekomst: minder cash, maar niet overal tegelijk
De trend richting minder contant geld zet zich gestaag voort, maar de overstap naar volledig cashloos gebeurt niet in één keer. Het merendeel van de verkooppunten accepteert voorlopig nog contant geld. Bij ketens als Decathlon, Domino’s en conceptwinkels zoals AH to go kan het beleid per vestiging verschillen. Let daarom altijd op de aanwezige aanwijzingen.
Duidelijke communicatie over betaalmogelijkheden is in ieder geval in het belang van zowel klant als winkelier. Of cashloos betalen als vooruitgang wordt gezien of juist het gemak van contant geld wordt gemist, blijft een persoonlijke afweging.
