Energie verbruiken in de daluren klinkt als zo’n slimme truc waar je portemonnee direct blij van wordt. Even wachten met de was, je auto pas laat aan de stekker en hop: lagere kosten. Alleen… in de praktijk blijkt die winst voor veel huishoudens verrassend klein.
De belofte leeft al jaren: stroom is ’s avonds laat en ‘s nachts goedkoper, dus wie een beetje schuift met apparaten bespaart flink. Maar een recente analyse van Overstappen.nl laat zien dat het financiële voordeel bij veel contracten eerder een fooi is dan een echte meevaller.
Daluren: het idee is mooi, de besparing vaak niet
Veel mensen plannen hun stroomverbruik bewust: de vaatwasser na 23.00 uur, de droger in de nacht, of een elektrische auto pas opladen als het ‘rustig’ is op het net. Dat is ook precies hoe daluren jarenlang zijn verkocht: minder drukte, lagere prijs.
Alleen: bij vaste en variabele energiecontracten is het verschil tussen piek- en daltarief vaak zó klein geworden dat je er nauwelijks iets van merkt. Overstappen.nl becijferde dat het verschuiven van een deel van je verbruik in sommige gevallen op jaarbasis neerkomt op een besparing die je bijna kwijt bent aan één extra kop koffie.
Wat levert schuiven met stroom concreet op?
Volgens de analyse van Overstappen.nl bespaart een huishouden met een vast contract dat 25 procent van het stroomverbruik verplaatst van piek- naar daluren maximaal ongeveer 1,50 euro per jaar. Dat is niet per maand—maar echt per jaar. Bij een dynamisch contract is de rek er iets meer, maar ook daar blijft het beperkt: rond de 13 euro per jaar.
Het verschil zit vooral in hoe tarieven werken. Bij veel vaste en variabele contracten liggen piek- en daltarieven dicht bij elkaar. Een voorbeeld dat wordt aangehaald: bij Eneco scheelt het maar een fractie per kWh (daltarief 0,22813 euro versus piektarief 0,23324 euro). Zelfs als je heel fanatiek schuift, blijft het effect dus klein.
Zelfs extreme verschuivingen leveren weinig op
In theorie kun je nog verder gaan: wat als je niet 25 procent, maar 80 procent van je stroomverbruik naar daluren verplaatst? Dat klinkt als een serieuze gedragsverandering—en eerlijk is eerlijk, dat is het ook. Maar juist daarom is het opvallend dat de uitkomst alsnog mager is.
Overstappen.nl stelt dat zo’n enorme verschuiving in de praktijk bijna niet haalbaar is, maar zelfs als het lukt, gaat het om een besparing van hooguit een paar euro per jaar. Met andere woorden: je hele ritme omgooien voor een bedrag waar je nauwelijks iets van merkt.
Overdag stroom gebruiken kan juist slimmer zijn
Energie-expert Rick Boenink van Overstappen.nl noemt het systeem van piek- en daltarieven bovendien steeds meer achterhaald. Dat heeft alles te maken met hoe we inmiddels energie opwekken. Zonne-energie speelt een steeds grotere rol en die is er vooral overdag.
Heb je zonnepanelen, dan is het vaak voordeliger om juist overdag stroom te gebruiken, wanneer je panelen het meeste leveren. Vanuit die gedachte draait Greenchoice het zelfs deels om: daar is het piektarief sinds kort lager dan het daltarief. Het doel: mensen stimuleren om stroom te gebruiken wanneer er veel zonne-energie beschikbaar is.
Dynamische tarieven: slim plannen helpt, maar verwacht geen wonderen
Bij dynamische contracten veranderen stroomprijzen per uur (en soms per kwartier). Dan lijkt het logisch dat je door slim plannen grote winst kunt pakken. In de praktijk valt dat dus ook mee, zeker voor huishoudens zonder grootverbruikers of zonder de mogelijkheid om veel automatisch te sturen.
Boenink vat het nuchter samen: de goedkoopste kWh is nog steeds de stroom die je niet verbruikt. Dus wie echt wil besparen, haalt doorgaans meer uit minder verbruik—zoals efficiëntere apparaten, minder sluipverbruik, of simpelweg bewuster omgaan met verwarming, koken en wassen.
Waarom daluren tóch belangrijk blijven
Dat de financiële prikkel klein is, betekent niet dat het zinloos is om op piek- en dalmomenten te letten. Er speelt namelijk nog een grotere kwestie mee: netcongestie. Dat is een chique woord voor een overvol stroomnet, waardoor transport van elektriciteit steeds vaker in de knel komt.
Door verbruik te spreiden help je pieken te voorkomen. Denk aan het laden van een elektrische auto pas na 21.00 uur, of juist apparaten laten draaien op momenten dat zonnepanelen veel opwekken. Het gaat dan minder om jouw jaarrekening en meer om het voorkomen van drukte op het elektriciteitsnet.
Vanaf 2028 kan het financieel wél voelbaar worden
Er komt bovendien waarschijnlijk een verandering aan die het verschil tussen drukke en rustige uren wél merkbaar maakt in je kosten. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft aangekondigd dat netbeheerkosten in de toekomst meer gebaseerd worden op het moment van de dag waarop je stroom verbruikt.
De verwachting is dat vooral de drukke momenten duurder worden: grofweg tussen 07.00 en 09.00 uur in de ochtend en tussen 16.00 en 21.00 uur in de avond. Dat zijn precies de uren waarop veel mensen thuis zijn en tegelijkertijd koken, wassen, laden en verwarmen.
Campagnes en gedrag: het stroomnet vraagt om hulp
De overheid probeert nu al gedragsverandering aan te moedigen, onder meer met campagnes die consumenten vragen om juist tussen 16.00 en 21.00 uur minder stroom te gebruiken. Niet omdat jij anders ineens tientallen euro’s extra betaalt, maar omdat het netwerk het anders simpelweg niet aankan.
Zie het als drukte op de snelweg: als iedereen tegelijk de weg op wil, loopt het vast. Door sommige ritten te verplaatsen, blijft het systeem functioneren. Bij stroom werkt het vergelijkbaar—alleen merk je de ‘file’ niet altijd direct, tot het ergens wél knelt.
Wat kun je nu het beste doen?
Als je puur voor de centen schuift met piek- en daluren, is het verstandig om je verwachtingen bij te stellen. Bij veel contracten is het voordeel simpelweg klein. De meeste winst zit nog altijd in minder verbruik, of in slim gebruik dat past bij jouw situatie (zoals zonnepanelen).
Maar wil je ook bijdragen aan het ontlasten van het stroomnet, dan blijft plannen wel degelijk nuttig. Laad je auto later, zet zware apparaten niet allemaal tegelijk aan en kijk of je apparaten kunt timen. Kleine keuzes kunnen samen wél een groot effect hebben.
Wil jij je stroomverbruik bewust plannen, of vind je het vooral gedoe voor weinig? Laat het weten op onze sociale media—benieuwd hoe jullie dit aanpakken.
Bron: metronieuws.nl
