Na weken van politieke impasse lijkt er eindelijk beweging te komen in de formatie. Bronnen rond de gesprekken melden dat er een doorbraak is bereikt tussen drie partijen die bereid zijn verder te onderhandelen over een mogelijke regeringsvorm. Volgens ingewijden tegenover RTL Nieuws gaat het om de VVD, D66 en het CDA, die komende week opnieuw met elkaar om tafel gaan. Een officiële bevestiging vanuit de betrokken partijen blijft vooralsnog uit.
Drie partijen nemen voortouw
De kans lijkt groot dat de onderhandelingen uiteindelijk zullen leiden tot de vorming van een minderheidskabinet. Dat scenario ligt volgens insiders inmiddels het meest voor de hand. De drie partijen beschikken samen over slechts 66 zetels, tien minder dan de vereiste meerderheid.
Toch zien zij mogelijkheden om via samenwerking en steun vanuit andere fracties tot een stabiel bestuur te komen. De gesprekken volgen na weken waarin de formatie muurvast leek te zitten.
Buma zag formatie vastlopen
Informateur Sybrand Buma gaf vrijdag aan dat de gesprekken in een impasse verkeerden. Daarom stelde hij voor dat vijf partijen opnieuw met elkaar zouden overleggen over een mogelijke koers voorwaarts.
Deze partijen waren VVD, D66, CDA, GroenLinks-PvdA en JA21. Buma wilde onderzoeken of een breder draagvlak kon worden gevonden voor verdere samenwerking, maar het overleg heeft nu juist geleid tot een kleinere, meer gerichte groep.
Wilders buitenspel gezet in overleg
PVV-leider Geert Wilders is opnieuw buitenspel gezet. Alle grote partijen, waaronder VVD, D66, CDA en GroenLinks-PvdA, hebben samenwerking met de PVV uitgesloten.
Dat besluit zorgde voor frustratie binnen de PVV-fractie, die zich opnieuw genegeerd voelt in het formatieproces. De toon in Den Haag blijft gespannen, terwijl er achter gesloten deuren druk wordt gebeld en overlegd over mogelijke combinaties.
Overlegweekend levert duidelijke keuzes op
Tijdens het weekend hebben de partijen opnieuw intensief overleg gevoerd. Daaruit is gebleken dat slechts drie partijen bereid zijn de gesprekken voort te zetten. De VVD houdt daarbij vast aan haar standpunt om niet in zee te gaan met GroenLinks-PvdA.
Dat standpunt werd volgens bronnen meerdere keren herhaald tijdens de gesprekken. Informateur Buma zal dinsdag zijn bevindingen presenteren in een officieel verslag aan de Tweede Kamer.
Toekomst van JA21 blijft onzeker
Wat het ‘doorpraten’ precies inhoudt, is nog niet duidelijk. Ook is niet bekend of JA21 op een later moment opnieuw zal worden uitgenodigd. D66 lijkt voorlopig weinig interesse te tonen in samenwerking met de partij van Annabel Nanninga.
Een coalitie van VVD, CDA, D66 en JA21 zou 75 zetels behalen in de Tweede Kamer, maar geen meerderheid in de Eerste Kamer, waar zij slechts 14 van de 75 zetels bezetten.
Zoektocht naar werkbare meerderheid
Een kabinet zonder JA21 zou op specifieke dossiers mogelijk kunnen rekenen op steun van GroenLinks-PvdA. Toch blijft ook dat onzeker, aangezien die partijen zich herhaaldelijk fel hebben uitgesproken tegen een minderheidskabinet.
Het politieke schaakspel rond de formatie lijkt daarmee nog lang niet uitgespeeld. De komende week wordt cruciaal voor het vervolg van de gesprekken, die bepalen of de formatie richting stabiliteit of opnieuw richting stilstand beweegt.
