Het islamitische Suikerfeest, ook bekend als Eid al-Fitr, krijgt een officiële plek op de nationale lijst van immaterieel erfgoed. Dat heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (Kien) bevestigd. Naast het Suikerfeest keert ook het Sinterklaasfeest terug op de lijst, drie jaar nadat het door de Zwarte Piet-discussie werd geschrapt. De toevoeging wordt gezien als een erkenning van de culturele diversiteit die het hedendaagse Nederland kenmerkt.
Erkenning van saamhorigheid en traditie
Het Suikerfeest markeert voor honderdduizenden moslims in Nederland het einde van de ramadan. Het feest draait om familiebezoeken, feestelijke maaltijden en het delen met anderen via liefdadigheid.
Volgens Kien-directeur Saskia van Oostveen is het een viering die perfect past binnen de Nederlandse tradities van vandaag. “Het is een feest dat door generaties heen betekenis heeft gekregen, en dat hoort bij het Nederlandse leven van nu,” zegt Van Oostveen tegenover AD.
Ze benadrukt dat het opnemen van het Suikerfeest op de erfgoedlijst niet betekent dat de traditie wordt vastgelegd in één vaste vorm. “Tradities leven juist omdat mensen ze steeds opnieuw vormgeven,” aldus Van Oostveen. De opname is bedoeld als erkenning van de dynamiek binnen de samenleving en het voortdurend veranderende karakter van culturele gebruiken.
Nationale erfgoedbeleid
De toevoeging van het Suikerfeest maakt deel uit van een bredere herziening van de nationale inventaris voor immaterieel erfgoed. In deze vernieuwde opzet worden tradities niet langer gekoppeld aan één specifieke organisatie of gemeenschap. Het doel is recht te doen aan de diversiteit en het gedeelde karakter van cultureel erfgoed in Nederland.
Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland voert het Unesco-verdrag voor de bescherming van immaterieel erfgoed uit. Daarbij gelden internationale richtlijnen die gebaseerd zijn op respect voor levensbeschouwelijke verschillen en op de antidiscriminatieprincipes van de Verenigde Naties. Volgens Van Oostveen is die benadering essentieel in een samenleving waarin culturele tradities voortdurend in beweging zijn.
Tradities die meebewegen
Van Oostveen benadrukt dat erfgoed geen statisch begrip is. “We willen dat mensen zich herkennen in de erfgoedlijst, of ze nu Sinterklaas vieren, het Suikerfeest, of beide,” zegt ze. Met deze nieuwe aanpak wil Kien laten zien dat erfgoed meegroeit met de samenleving en ruimte biedt aan uiteenlopende culturele uitingen.
Het doel is niet alleen om bestaande tradities te beschermen, maar ook om de gedeelde waarde ervan te benadrukken. Door het Suikerfeest toe te voegen, krijgt een feest dat draait om verbinding en solidariteit een blijvende plaats in het Nederlandse erfgoedlandschap.
Sinterklaasfeest keert terug
Naast het Suikerfeest maakt ook het Sinterklaasfeest zijn herintrede op de nationale erfgoedlijst. In 2022 werd het feest verwijderd, omdat de toenmalige vertegenwoordiger — de Stichting Sint & Pietengilde — te weinig zou hebben ingespeeld op maatschappelijke kritiek rond Zwarte Piet.
Nu krijgt Sinterklaas een nieuwe, inclusieve plaats op de lijst, los van één specifieke organisatie. “Er zijn mensen die het met roetveegpieten vieren, anderen zonder pieten, en sommigen nog op de oude manier,” aldus Van Oostveen.
“We willen laten zien dat al die vormen bestaan.” Daarmee onderstreept het Kenniscentrum dat erfgoed niet eenduidig hoeft te zijn, maar juist een weerspiegeling vormt van een samenleving in verandering.
Erfgoed als spiegel van de samenleving
Met de herziening van de erfgoedlijst kiest Nederland voor een benadering waarin tradities niet tegenover elkaar staan, maar naast elkaar bestaan. Zowel het Sinterklaasfeest als het Suikerfeest tonen hoe oude en nieuwe gebruiken kunnen samenkomen binnen één cultureel kader.
Door deze erkenning hoopt het Kenniscentrum dat meer Nederlanders zich kunnen identificeren met de nationale erfgoedlijst. Het moet een levend document worden dat de sociale, religieuze en culturele rijkdom van het land weerspiegelt.
Vormen deze aanpassingen volgens jou een eerlijker beeld van het Nederlandse erfgoed, of gaan ze juist te ver in aanpassing aan de tijdgeest? Praat mee op onze Facebookpagina en deel je mening!
