Bankieren wordt de komende jaren merkbaar duurder. Grote banken zoals ING en ABN AMRO bereiden hun klanten voor op hogere maandelijkse kosten die in 2026 ingaan. De prijsstijgingen komen voort uit strengere Europese regels die banken verplichten om verdachte geldstromen intensiever te controleren. Dat toezicht kost miljarden euro’s, en een deel van die kosten wordt nu direct doorgerekend aan consumenten. (zoekwoorden: Europese regelgeving, bankkosten, financieel toezicht)
Banken voeren tariefverhogingen door
ING verhoogt de maandelijkse bijdrage voor betaalrekeningen met tien tot dertig cent, afhankelijk van het pakket. Bij ABN AMRO stijgt de bijdrage met zestig cent per maand. Ook extra diensten zoals spoedbetalingen, papieren afschriften en creditcards worden duurder.
De banken wijzen naar Brussel als oorzaak van de stijging. Een woordvoerder van ABN AMRO zegt: “We zijn meer geld kwijt aan het monitoren van witwasactiviteiten van klanten.” ING benadrukt dat de maatregelen nodig zijn om het betalingsverkeer veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig te houden.
Hoewel de verhogingen voor klanten gemiddeld slechts één tot zeven euro per jaar bedragen, lopen de totale kosten voor de banken op tot honderden miljoenen euro’s. Die bedragen worden grotendeels ingezet voor naleving van Europese wetgeving en versterking van hun interne controlesystemen.
Strengere Europese regelgeving drukt zwaar op sector
De prijsverhogingen zijn een direct gevolg van het Europese anti-witwasakkoord dat in 2024 werd aangenomen. Dit akkoord verplicht banken, notarissen en andere financiële instellingen om verdachte transacties onmiddellijk te blokkeren en te melden bij toezichthouders. In Nederland is deze wetgeving verankerd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
Banken moeten elke klant, zelfs bij kleine bedragen, uitgebreid screenen. Een eenvoudige buitenlandse overboeking doorloopt daardoor meerdere lagen van controle. Deze intensieve aanpak vergt aanzienlijke investeringen in software, data-analyse en gespecialiseerd personeel. Brancheorganisaties waarschuwen dat de toenemende controledruk de kosten onevenredig verhoogt, terwijl het nut van sommige maatregelen beperkt lijkt.
Overheid erkent de zware last van toezicht
Het kabinet benadrukt dat banken een essentiële rol vervullen als poortwachters van het financiële systeem. Zij moeten voorkomen dat crimineel geld wordt witgewassen of gebruikt voor terrorisme. Tegelijk erkent de overheid dat de uitvoering van de wetgeving kostbaar en tijdrovend is.
Daarom werkt Den Haag aan een zogenoemde “lastenluwere uitvoering”. Daarbij mogen banken zich meer richten op risicovolle klanten en verdachte transacties, in plaats van op standaardcontroles zonder grote impact. De hoop is dat dit de regeldruk vermindert zonder dat de veiligheid van het financiële systeem in gevaar komt.
Nieuwe Europese toezichthouder in oprichting
Vanaf 2027 komt er een nieuwe Europese autoriteit die toezicht houdt op witwassen: de Anti-Money Laundering Authority (AMLA). Deze instelling, gevestigd in Frankfurt, krijgt de bevoegdheid om grensoverschrijdende banken rechtstreeks te controleren. Zo wil de Europese Unie voorkomen dat criminelen profiteren van verschillen tussen nationale wetgevingen.
Door overal uniforme regels te hanteren, wordt het moeilijker om geld weg te sluizen via landen met soepelere controles. Voor Nederlandse banken betekent dit opnieuw hogere kosten. Zij moeten blijven investeren in dataverwerking, transactiemonitoring en extra personeel. Vooral kleinere banken vrezen dat hun concurrentiepositie onder druk komt te staan.
Consument betaalt de rekening
Voor klanten betekent deze ontwikkeling dat bankieren structureel duurder wordt. De maandelijkse verhogingen lijken klein, maar stapelen zich jaarlijks stevig op. Bovendien volgen deze stijgingen op eerdere prijsverhogingen uit de afgelopen jaren.
Critici vinden het onrechtvaardig dat banken de kosten van toezicht doorschuiven naar klanten, zeker nu veel instellingen recordwinsten boeken. Volgens de banken zijn die winsten echter noodzakelijk om te blijven investeren in innovatie en cyberveiligheid.
Zonder de prijsverhogingen zouden die investeringen volgens hen in gevaar komen. Een financieel analist waarschuwt: “Zolang Europese toezichthouders de regels verder aanscherpen, zullen banken de extra kosten blijven doorberekenen.”
Noodzaak en vertrouwen in het systeem
Ondanks de kritiek bestaat brede politieke steun voor de Europese aanpak van witwassen. Europol schat dat jaarlijks ruim één biljoen euro aan crimineel geld via het financiële systeem stroomt. Banken spelen een sleutelrol in het opsporen van deze transacties. Hun meldingen stellen justitie en opsporingsdiensten in staat om effectiever op te treden tegen financiële criminaliteit.
Het toezicht is daarmee niet enkel een administratieve verplichting, maar ook een fundament van vertrouwen en veiligheid in de Europese economie. Zonder deze maatregelen zouden criminelen vrij spel hebben, en dat risico wil geen enkele lidstaat nemen.
Evenwicht tussen veiligheid en betaalbaarheid
De uitdaging voor banken en overheden ligt in het vinden van balans. Enerzijds is er de noodzaak tot streng toezicht, anderzijds de wens om de betaalbaarheid voor klanten te behouden. De roep om nauwere samenwerking tussen overheid en financiële instellingen klinkt steeds luider.
Zolang nieuwe Europese regelgeving wordt ingevoerd, blijven banken investeren in technologie en veiligheid. Toch blijft de vraag overeind: wie betaalt uiteindelijk de prijs – de instellingen zelf of de miljoenen klanten die afhankelijk zijn van een betrouwbare bankrekening?
Vind jij de stijgende bankkosten een begrijpelijke prijs voor meer veiligheid of een oneerlijke lastenverzwaring? Praat mee op onze Facebookpagina en deel je mening!
