Op verschillende plekken in Nederland zijn de voorbereidingen al in volle gang. De komende maanden buigen de 21 waterschappen zich over hun begrotingen en tarieven voor het aankomende jaar. Voor veel huishoudens is het afwachten: wat zal de blauwe envelop rond 1 maart dit keer brengen?
De jaarlijkse aanslag voor de waterschapsbelasting is inmiddels een vaste kostenpost geworden, die steeds zwaarder drukt op het huishoudbudget.
Waar de afgelopen jaren de stijgingen van de waterschapsbelasting nog beperkt bleven tot enkele euro’s, is daar sinds 2023 verandering in gekomen. Huishoudens zien sindsdien hun rekening niet langer slechts licht toenemen, maar worden geconfronteerd met forse verhogingen die kunnen oplopen tot tientallen euro’s extra per jaar.
Ook voor boeren en natuurbeheerders blijft het niet bij een marginale stijging.
Rekening stijgt voor koop- en huurders
Uit de definitieve begrotingen van alle Nederlandse waterschappen blijkt dat de waterschapsbelasting volgend jaar opnieuw aanzienlijk omhoog gaat. Gezinnen met een koopwoning zullen gemiddeld zo’n 7 procent meer kwijt zijn dan het jaar ervoor. Ook huurders moeten rekening houden met een stijging van gemiddeld 7 procent.
Boeren en natuurbeheerders krijgen zelfs een verhoging van ongeveer 7,5 procent voor de kiezen.
Voor alleenstaande huurders betekent deze ontwikkeling dat zij volgend jaar gemiddeld 228 euro betalen, wat neerkomt op een toename van 15 euro ten opzichte van het jaar ervoor. Een gezin in een koopwoning met een gemiddelde WOZ-waarde van 370.000 euro ontvangt een aanslag van ongeveer 535 euro, een stijging van circa 35 euro.
Deze bedragen zijn landelijke gemiddelden; het exacte bedrag hangt af van de woonplaats en gezinssituatie. De blauwe envelop met de uiteindelijke aanslag valt rond 1 maart op de mat.
Oorzaken van de verhoging
De sterke stijging van de waterschapsbelasting is vooral te wijten aan gestegen energieprijzen en het toenemende aantal extreme weersomstandigheden. Waterschappen zagen zich afgelopen zomer genoodzaakt om diep in de buidel te tasten om de aanhoudende droogte het hoofd te bieden.
Het weer in Nederland wordt grilliger, met perioden van droogte waarin voldoende zoetwater niet vanzelfsprekend is, afgewisseld met periodes van overvloedige regenval. Deze wisselende omstandigheden brengen extra kosten met zich mee voor het beheer van water en dijken.
Floor Wissing-Kunst, bestuurslid financiën bij de Unie van Waterschappen, licht toe: „Extreem weer zet ons werk zwaar onder druk. Droge perioden, waarin voldoende zoetwater niet vanzelfsprekend is, wisselen af met perioden met veel regen. Tegelijk blijven we investeren in sterke dijken en een schonere zuivering van afvalwater.”
Investeringen in veiligheid en duurzaamheid
Niet alleen extreem weer zorgt voor financiële druk op de waterschappen. Er wordt ook geïnvesteerd in maatregelen om nieuwe dreigingen het hoofd te bieden. Zo bereiden de waterschappen zich voor op langdurige stroomuitval en het risico van cyberaanvallen.
Dit is volgens Wissing-Kunst noodzakelijk, omdat gemalen en zuiveringsinstallaties altijd moeten blijven werken om overstromingen of vervuiling te voorkomen. De continuïteit van deze essentiële installaties is daarmee een speerpunt in de begrotingen.
Al deze extra investeringen en maatregelen brengen aanzienlijke kosten met zich mee. Waar de gezamenlijke belastingopbrengsten van de waterschappen in 2021 nog 3,1 miljard euro bedroegen, is dat bedrag inmiddels gestegen tot ruim 4,6 miljard euro.
Deze forse toename onderstreept de stijgende financiële druk op de waterschappen en daarmee indirect op de Nederlandse huishoudens.
Blik op de toekomst: voortdurende stijging verwacht
De verwachting is dat de waterschapslasten de komende jaren zullen blijven stijgen. Factoren als klimaatverandering, stijgende energieprijzen en noodzakelijke investeringen in infrastructuur maken het werk van de waterschappen complexer en duurder. Huishoudens, boeren en natuurbeheerders zullen naar verwachting jaarlijks opnieuw geconfronteerd worden met hogere tarieven.
In de praktijk betekent dit dat steeds meer Nederlanders rekening moeten houden met een groeiende post op hun jaarlijkse belastingaanslag. De exacte hoogte van de waterschapsbelasting blijft afhankelijk van de lokale situatie en de specifieke keuzes van het waterschap waartoe men behoort.
Toch lijkt de trend onmiskenbaar: de rekening voor waterveiligheid, schoon water en natuurbeheer zal in de komende jaren verder stijgen.
