De Zweedse muziekwereld rouwt om het verlies van een stille grootheid. Michael B. Tretow, de meesterbrein achter het kenmerkende geluid van ABBA, is op 80-jarige leeftijd overleden. Zijn naam stond zelden op de voorgrond, maar zijn invloed klonk door in elke hit die de band uitbracht. Zonder zijn creativiteit en technische kunde zou ABBA misschien nooit dat wereldberoemde geluid hebben gehad.
Hoewel je hem nooit zag schitteren op het podium, was Tretow cruciaal in het creatieve proces. Hij werkte nauw samen met Björn Ulvaeus en Benny Andersson in de studio. Daar experimenteerden ze eindeloos met klanken, lagen en effecten. Elk ABBA-album – op de meest recente plaat Voyage uit 2021 na – draagt zijn technische signatuur. Benny verwoordt het krachtig: “Voor ons vieren bij ABBA was jij belangrijker dan wie dan ook.”
Zijn werk werd in Zweden vaak omschreven als dat van “de vijfde van ABBA”. Een benaming die niets te veel zegt als je je realiseert hoe bepalend zijn bijdrage was aan de wereldwijde sound die de groep beroemd maakte.
Innovatie vanuit beperking
Tretow was meer dan een studiotechnicus. Hij was een visionair die het maximale haalde uit minimale middelen. Geïnspireerd door producer Phil Spector en diens beroemde ‘wall of sound’-techniek, wist hij het geluid van een orkest te vangen zonder dat er daadwerkelijk een voltallig orkest aanwezig was. Omdat het platenlabel Polar Music in het begin nauwelijks budget had, werd Tretow gedwongen om creatief te denken.
Hij nam meerdere keren hetzelfde instrument op, legde de opnames over elkaar heen en paste tempo’s en toonhoogtes aan. Door stemmen iets te versnellen, gaf hij ze dat herkenbare, kristalheldere randje. Het resultaat: een gelaagde, warme sound die nog altijd herkenbaar is voor miljoenen fans wereldwijd.
Vakman zonder ego
Tretow stond bekend om zijn perfectionisme, maar bleef altijd bescheiden. In de documentaire The Winner Takes It All vertelde hij open over zijn werkwijze. Geen poespas, geen glitter. Alleen schuiven, tape en eindeloze uren finetunen. Hij bewerkte geen liedjes – hij vormde ze, laag voor laag, totdat elk detail precies goed zat.
Als je goed luistert naar nummers als Dancing Queen of Knowing Me, Knowing You, hoor je zijn vingerafdruk in elk akkoord. Zijn werk was onzichtbaar, maar allesbepalend. En hoewel zijn naam zelden op de voorgrond verscheen, was zijn invloed hoorbaar in elk stadion waar ABBA werd gedraaid.
Warme band met de groep
De vier ABBA-leden deelden op sociale media hun verdriet om zijn overlijden. Ieder met een persoonlijke herinnering aan de man achter de knoppen. Frida roemde zijn onuitputtelijke creativiteit. Agnetha sprak liefdevol over zijn warme woorden en menselijke benadering in de studio. Het zegt veel over de onderlinge band – die verder ging dan werkrelaties. Tretow maakte integraal deel uit van de familie ABBA.
Hij was medeverantwoordelijk voor negentien wereldwijde nummer 1-hits. En dat allemaal zonder ooit in de schijnwerpers te staan. Hij had geen podium nodig om te schitteren – zijn werk deed dat voor hem.
– Tekst gaat verder onder de video –
Zijn geluid leeft voort
Michael B. Tretow laat geen discografie na met zijn naam op de hoes, maar hij leeft voort in de muziek die generaties heeft geraakt. Zijn nalatenschap zit verankerd in de studio-opnames die vandaag de dag nog worden beluisterd. Hij was een vakman die met zijn stille aanwezigheid een ongekend stempel drukte op de popgeschiedenis.
Zijn overlijden markeert het einde van een tijdperk, maar zijn geluid blijft. Luister je naar ABBA, dan hoor je hem nog steeds.
