Wie het nieuws rond migratie volgt, weet dat de overtocht naar de Canarische Eilanden vaak gevaarlijk is. Maar soms sijpelen er verhalen door die zelfs doorgewinterde hulpverleners stil krijgen: rauw, ontmenselijkend en moeilijk te bevatten.
Op Lanzarote kwamen de afgelopen dagen opnieuw meerdere boten aan na een lange reis over de Atlantische Oceaan. Tussen de medische checks, dekens en eerste opvang dook een nieuw onderzoek op dat de situatie op zee in een nog donkerder licht zet.
Nieuwe arrestaties na melding in de haven
De Spaanse Nationale Politie op Lanzarote heeft drie mannen aangehouden die worden verdacht van een groepsverkrachting op een migrantenboot. De vermeende aanval zou hebben plaatsgevonden tijdens de overtocht, voordat het vaartuig werd gered en de opvarenden Arrecife bereikten.
Volgens de politie vertelde het slachtoffer na aankomst aan hulpdiensten wat er was gebeurd. Omdat haar gezondheidstoestand zorgelijk was, werden direct extra middelen ingezet. Daarna kreeg ze specialistische hulp en werd ze als slachtoffer opgevangen op het politiebureau.
Wat er volgens hulpdiensten nog meer gebeurt op zee
De zaak kreeg extra aandacht door uitspraken van Enrique Espinosa, hoofd van het Emergency Services Consortium op Lanzarote. In een radio-interview werd hem gevraagd of hij ooit iets had meegemaakt dat zó verschrikkelijk was als het gemelde seksueel geweld op zee.
Zijn antwoord was onthutsend: hij stelde dat er “nog ergere dingen” gebeuren. Espinosa vertelde dat mensensmokkelaars volgens hem eens een tweejarig kind in zee zouden hebben gegooid omdat het bleef huilen, terwijl de moeder erbij was.
Geen details over het kind, wel een harde waarschuwing
Espinosa gaf geen verdere informatie over wanneer het incident met het kind zou hebben plaatsgevonden, of waar precies. Ook is onduidelijk of er in die specifieke zaak arrestaties zijn verricht. Het blijft daarmee vooralsnog bij zijn verklaring in de uitzending.
Wel schetste hij een patroon dat hulpverleners vaker beschrijven: een vorm van ‘rangorde’ op boten. Mensen worden letterlijk op elkaar gestapeld; sommigen bovenop, anderen beneden, met weinig ruimte, zuurstof en waardigheid.
De reddingsactie van 16 september
De politie koppelt de zedenzaak aan de datum 16 september. Die dag vond een grote reddingsoperatie plaats rond een opblaasbare boot (dinghy) die richting Lanzarote voer. In totaal konden 65 overlevenden worden geholpen, terwijl ook drie lichamen uit het water werden gehaald.
Overlevenden vertelden na aankomst in Arrecife dat tijdens de tocht meer mensen overboord zouden zijn geraakt. Daarnaast zouden de waterreserves in de laatste fase van de reis compleet zijn uitgeput, na ongeveer vijf dagen op zee.
Meer vermisten dan eerst gedacht
Ngo’s die betrokken waren bij de opvang wezen erop dat het aantal vermisten mogelijk hoger ligt dan de eerste meldingen. Waar aanvankelijk werd gesproken over tien mensen die verdwenen zouden zijn, noemden organisaties later aantallen rond de veertien.
Als dat klopt, kan het totale dodental in deze overtocht oplopen tot zeventien. Sommige slachtoffers zouden in paniek het water in zijn gesprongen tijdens de reddingspoging, toen kustwachtvaartuigen de boot probeerden te assisteren.
Dit zegt de politie over het onderzoek
De Nationale Politie bevestigde dat de verdachten 21, 25 en 30 jaar oud zijn. Het incident zou hebben plaatsgevonden in internationale wateren. In het onderzoek werd ook een getuige opgespoord die verklaarde dat hij het misdrijf zou hebben gezien.
Volgens de politie werd de zaak getrokken door de Family and Women’s Assistance Unit, de gespecialiseerde eenheid voor geweld tegen vrouwen en gezinnen. De drie mannen zijn na hun verhoor en voorgeleiding door de rechter vastgezet in voorlopige hechtenis.
Nationaliteiten niet genoemd, onderzoek loopt door
De autoriteiten hebben de nationaliteiten van de verdachten niet bekendgemaakt. Een onderzoeksrechter houdt toezicht op het strafrechtelijke traject. Dat betekent dat het dossier nog in opbouw is en er later pas kan worden besloten of formele aanklachten volgen.
In dit soort zaken kan bewijs complex zijn: de gebeurtenissen spelen zich op zee af, in extreme omstandigheden en ver van toezicht. Tegelijkertijd benadrukt de politie dat meldingen van slachtoffers serieus worden opgepakt, juist omdat de kwetsbaarheid groot is.
Meer boten, meer reddingen bij Lanzarote
De zaak staat niet op zichzelf in een periode waarin de Canarische Eilanden opnieuw veel aankomsten zien. In enkele dagen tijd werden volgens lokale berichten meer dan 450 migranten in de wateren rond Lanzarote gered of onderschept.
Zo werden vier boten met in totaal 262 mensen door de Spaanse kustwacht nabij het eiland opgemerkt, tussen woensdagmiddag en de vroege uren erna. Het illustreert hoe aanhoudend de druk op reddingsdiensten en opvanglocaties is.
Eerdere zaken wijzen op een bredere problematiek
Ook in eerdere jaren kwamen beschuldigingen naar buiten over ernstig geweld op migrantenboten. Vorig jaar meldde Spanje bijvoorbeeld onderzoek naar vermeende dubbele verkrachting op een boot die Ibiza bereikte, nadat twee jongeren aangifte deden.
Daarnaast werd op Gran Canaria gesproken over extreem geweld tijdens een andere overtocht, waarbij mensen zouden zijn gemarteld en overboord gegooid na beschuldigingen van ‘hekserij’. In dat dossier werden later meerdere verdachten aangehouden.
De rol van mensensmokkel en het gebrek aan menselijkheid
Wat in al deze verhalen terugkomt, is de macht die smokkelaars op zee hebben. Passagiers zijn afhankelijk van mensen die vaak geen enkele verantwoordelijkheid nemen voor veiligheid. Wie zwak is, ziek wordt of ‘lastig’ is, kan een doelwit worden.
Espinosa vatte het tijdens de radio-uitzending scherp samen: volgens hem “grenst het aan een gebrek aan menselijkheid”. Hij pleitte voor hard optreden tegen netwerken die aan de overtochten verdienen, omdat de prijs niet alleen geld is, maar ook mensenlevens.
Wat nu: rechtszaak, opvang en vragen zonder antwoorden
Voor het slachtoffer en de overlevenden is de aankomst in Europa in zulke situaties geen einde, maar het begin van herstel, procedures en vaak trauma. Tegelijk zullen onderzoekers proberen de puzzel te leggen: wat gebeurde wanneer, wie was betrokken, wie zag wat?
De komende periode zal duidelijk moeten maken welke bewijslast er is en of er vervolging volgt voor de drie verdachten. Intussen blijven de bredere vragen staan over hoe dit soort misstanden op zee beter kunnen worden voorkomen.
Wil jij hier iets over zeggen, of heb je een mening over hoe Europa met deze overtochten om moet gaan? Laat het ons weten via onze sociale media.
Bron: dailystar.co.uk
