Over een paar weken is het weer zover: bij veel werknemers en uitkeringsgerechtigden staat het vakantiegeld op de planning. Dat moment voelt bijna als een kleine bonus, maar in de praktijk blijkt het bedrag op je loonstrook vaak minder feestelijk dan je hoopt.
En dat heeft niet eens te maken met een zuinige werkgever of een foutje in de administratie. Er speelt iets anders mee, iets waar je pas goed bij stilstaat als het geld daadwerkelijk binnenkomt en je denkt: was dit het nou?
Waar het vakantiegeld eigenlijk vandaan komt
Vakantiegeld klinkt alsof je het cadeau krijgt, maar zo werkt het niet. Het is geld dat je gedurende het jaar zelf opbouwt. Je werkgever (of uitkeringsinstantie) zet elke maand een stukje apart.
Dat opgespaarde bedrag wordt meestal in mei in één keer uitbetaald. Het idee daarachter is ooit simpel geweest: mensen moesten genoeg hebben om met vakantie te kunnen. Inmiddels gebruiken veel mensen het voor totaal andere dingen.
Niet iedereen krijgt het op hetzelfde moment
De meeste werkgevers keren het standaard in mei uit, omdat dat nu eenmaal de traditie is. Toch zie je steeds vaker andere afspraken. Sommige organisaties betalen vakantiegeld maandelijks mee uit, bijvoorbeeld om werknemers meer spreiding te geven.
Er zijn ook werkgevers die medewerkers laten kiezen: één keer per jaar of juist verdeeld over het jaar. Dat kan fijn zijn als je liever geen ‘piek’ in je inkomen hebt, of als je juist makkelijker kunt sparen.
Bruto ziet er altijd mooier uit dan netto
Wat veel mensen verrast, is dat het vakantiegeld dat je opbouwt een bruto bedrag is. Het bedrag dat je in je contract of op je loonstrook ziet, is dus nog vóór belasting. En daar zit meteen de grootste tegenvaller.
In Nederland wordt vakantiegeld vaak belast via het zogeheten bijzondere tarief. Dat klinkt spannend, maar betekent vooral dat er een apart belastingpercentage wordt toegepast op dit soort extra uitbetalingen.
Het bijzondere tarief: hoe werkt dat?
Het bijzondere tarief is bedoeld voor inkomsten die je niet elke maand op dezelfde manier ontvangt, zoals vakantiegeld, bonussen of een dertiende maand. De Belastingdienst probeert daarmee te voorkomen dat je aan het eind van het jaar een grote naheffing krijgt.
In de praktijk voelt het alleen alsof er ineens extra hard wordt ingehouden. Je ziet een mooi brutobedrag verschijnen, maar het nettobedrag kan flink lager uitvallen. Dat is vooral schrikken als je al plannen had met het geld.
Welke percentages worden vaak genoemd
De percentages die geregeld worden genoemd, hangen samen met je jaarinkomen. Bij een inkomen tot en met 38.883 euro gaat het volgens deze indeling om 35,75 procent belasting over het vakantiegeld.
Verdien je tussen de 38.883 en 78.426 euro, dan zou het om 37,56 procent gaan. En wie boven de 78.426 euro per jaar uitkomt, kan volgens dezelfde cijfers zelfs te maken krijgen met 49,5 procent.
Waarom het zo kan voelen alsof je ‘meer kwijt’ bent
Dat hoge percentage komt extra binnen omdat vakantiegeld in één klap wordt uitbetaald. Je merkt de inhouding in één keer, terwijl je belasting op je normale loon over het jaar gespreid is. Psychologisch maakt dat een groot verschil.
Daar komt bij dat sommige mensen vakantiegeld al hebben ‘ingetekend’ in hun hoofd: nieuwe meubels, dagjes weg, een vakantie of het aanvullen van spaargeld. Als het netto lager is, moeten die plannen soms opeens bijgesteld worden.
Ook AOW’ers krijgen vakantiegeld
Niet alleen werknemers krijgen vakantiegeld; ook mensen met AOW ontvangen het. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) keert dit bedrag dit jaar uit op 21 mei, tegelijk met de AOW-uitkering.
Voor alleenstaanden gaat het om 1.233 euro bruto. Voor koppels is dat 881 euro bruto per persoon. Ook hier geldt: bruto is niet het bedrag dat uiteindelijk op de rekening blijft staan, want er wordt belasting op ingehouden.
De praktijk: met het restant boek je minder dan vroeger
Los van de belasting speelt nog iets mee: alles is de afgelopen jaren duurder geworden. Vakanties, hotels, benzine, boodschappen op de camping… het tikt allemaal harder aan. Daardoor voelt hetzelfde vakantiegeld alsof het minder waard is.
Wie vroeger met het vakantiegeld een complete reis kon betalen, moet het nu soms doen met een paar nachtjes weg of gebruikt het geld liever voor vaste lasten. Dat is geen luxeprobleem, maar voor veel huishoudens gewoon realiteit.
Wat kun je doen om verrassingen te voorkomen
Het helpt om bij het plannen uit te gaan van een voorzichtige schatting van je nettobedrag. Kijk eventueel naar eerdere jaren op je loonstroken, want daar zie je vaak precies wat er toen netto overbleef na inhoudingen.
En als je vakantiegeld iedere maand kunt laten uitbetalen, kan dat voor sommige mensen rust geven. Je mist dan wel het ‘feestmoment’ van één groot bedrag, maar je voorkomt ook dat je jezelf rijk rekent in mei.
Voelt het voor jou eerlijk?
Vakantiegeld blijft een opvallend fenomeen: je spaart het zelf bij elkaar, maar zodra het wordt uitgekeerd, lijkt het alsof de overheid er direct stevig bovenop zit. Dat maakt het voor veel mensen een jaarlijks terugkerende ergernis.
Hoe ervaar jij dat? Krijg jij straks een meevaller of juist een domper? Laat het ons weten en praat mee via onze sociale media: we zijn benieuwd hoe lezers hiermee omgaan.
Bron: ad.nl
