Gratis openbaar vervoer voor inwoners met een minimuminkomen lijkt werkelijkheid te worden in Limburg. De provincie heeft concrete plannen om in de eerste helft van dit jaar te starten met een regeling die gratis reizen mogelijk maakt voor mensen die financieel minder te besteden hebben. Het gaat specifiek om de daluren, waarin reizigers buiten de spits gebruik kunnen maken van het ov zonder kosten.
De Limburgse politiek nam in 2024 al het besluit om openbaar vervoer deels gratis te maken voor minima. De uitvoering liep echter vertraging op, omdat gemeenten het aanvraagproces niet konden organiseren. Gedeputeerde Jasper Kuntzelaers (PvdA) bracht het nieuws onlangs naar buiten in antwoord op Statenvragen. Ondanks eerdere obstakels hoopt de provincie dat het project nu wel succesvol van start kan gaan.
In de eerste fase richt de provincie zich op mensen in de bijstand. Gemeenten zullen hen voor de zomer benaderen om hen in te schrijven voor het programma Dal Vrij Limburg, zoals de regeling officieel heet. In de tweede helft van 2025 wordt de doelgroep uitgebreid. Dan kunnen ook Limburgers met een inkomen tot en met 100 procent van het sociaal minimum zich aanmelden via een digitaal loket. De provincie werkt hiervoor nauw samen met vervoerder Arriva.
Gemeenten zien obstakels bij uitvoering
Eerdere schattingen geven aan dat zo’n 60.000 inwoners in aanmerking komen voor de regeling. De provincie rekent op gemeenten om de uitvoering grotendeels te regelen, omdat zij het beste zicht hebben op de doelgroep. Toch gaven de zes grootste Limburgse gemeenten eind vorig jaar aan dat ze onvoldoende capaciteit hebben om het project soepel te laten verlopen. Dit vormt een uitdaging voor de invoering van het plan, maar volgens gedeputeerde Kuntzelaers is er geen sprake van een impasse.
Tijdens recente overleggen benadrukten gemeenten hun sympathie voor Dal Vrij Limburg. „Gemeenten staan achter het initiatief”, aldus Kuntzelaers in antwoord op vragen van oppositiepartij Lokaal-Limburg. „Maar door beperkte capaciteit en onduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden kunnen zij het eigenaarschap van deze uitrol niet op zich nemen.”
Kosten en financiering van het project
Het invoeren van gratis openbaar vervoer voor minima brengt aanzienlijke kosten met zich mee. De provincie Limburg trekt jaarlijks tot 4,5 miljoen euro uit voor de regeling. De financiering komt uit de zogeheten Bikker-gelden, een fonds van het Rijk dat is opgezet naar aanleiding van een motie van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker. Dit fonds is bedoeld om het regionaal openbaar vervoer te versterken.
LEES OOK:Veel mensen doen dit voor hun eigen huis, maar riskeren ongemerkt een flinke boete
Niet alleen Limburg zet stappen om het openbaar vervoer toegankelijker te maken voor mensen met een minimuminkomen. Ook de provincie Zuid-Holland werkt aan een soortgelijke regeling. In Noord-Holland en Utrecht kunnen kinderen al gratis reizen, net als in verschillende grote steden in Nederland.
Met dit initiatief hoopt Limburg dat financieel kwetsbare inwoners meer bewegingsvrijheid krijgen en makkelijker kunnen deelnemen aan de samenleving. Het succes van het project hangt echter grotendeels af van de samenwerking tussen de provincie, gemeenten en vervoerders.
