Wie al maanden met gezondheidsklachten thuiszit en na twee jaar ziekte eindelijk duidelijkheid hoopt te krijgen, komt steeds vaker van een koude kermis thuis. De wachttijd om een verzekeringsarts van het UWV te zien voor een WIA-keuring loopt opnieuw op, en in een aantal regio’s duurt het inmiddels zo lang dat het bijna voelt alsof je opnieuw achteraan moet aansluiten.
Het gaat om mensen die na een langdurig ziekbed nog maar gedeeltelijk of helemaal niet kunnen werken. Juist voor hen is die WIA-beoordeling een kantelpunt: er hangt inkomen, rust en toekomstplanning vanaf. En toch schuift dat moment steeds verder vooruit.
Wat er nu speelt
Volgens informatie die bij het AD terechtkwam, is de wachttijd voor een eerste keuring door een UWV-verzekeringsarts opgelopen tot zeker een jaar. In sommige regio’s kan het zelfs 15 maanden duren voordat iemand überhaupt voor het eerst wordt gezien.
Dat betekent in de praktijk: langer leven in onzekerheid, langer wachten op een besluit en vaak ook langer puzzelen met geld. Intussen blijft de stapel dossiers groeien, terwijl de mensen om wie het gaat gewoon door moeten met een lichaam dat niet meewerkt.
Waarom die WIA-keuring zo belangrijk is
De WIA is er voor werknemers die na twee jaar ziekte nog steeds beperkt zijn in hun werkvermogen. Het UWV moet dan vaststellen hoeveel iemand nog kan werken en wat dat betekent voor het recht op een uitkering.
Die beoordeling is niet alleen een formaliteit. Een verzekeringsarts kijkt naar medische gegevens, beperkingen en belastbaarheid. Pas daarna kan het UWV bepalen of iemand in aanmerking komt en in welke vorm. Zonder arts, geen knoop doorgehakt.
Tekort aan verzekeringsartsen blijft knellen
Dat de wachttijden oplopen, is niet helemaal nieuw. Al jaren is er een tekort aan verzekeringsartsen, en dat tekort werkt als een file: elke extra aanmelding zorgt ervoor dat iedereen achterin nóg langer staat te wachten.
Uit onderzoek van EenVandaag en het AD blijkt dat vooral in Midden- en Oost-Brabant, Groningen en Leeuwarden de wachttijd inmiddels boven de 15 maanden uitkomt. Dat is niet meer ‘even uitstel’, dat is structurele vertraging.
Meer aanvragen, maar ook minder artsen
Het UWV wijst erop dat er meer WIA-uitkeringen worden aangevraagd, wat de druk vergroot. Dat klinkt logisch, maar het wringt tegelijkertijd, omdat het aantal verzekeringsartsen de afgelopen periode juist verder afnam.
Een belangrijke factor daarin is het vertrek van zzp-artsen. Door strenger toezicht van de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid moesten zelfstandige artsen stoppen of vertrekken. En daar voelt het systeem nu direct de gevolgen van.
Regeling voor 60-plussers tijdelijk op de rem
Alsof dat nog niet genoeg was, moest het UWV ook tijdelijk stoppen met een maatregel die juist bedoeld was om de achterstanden te verkleinen. 60-plussers die een WIA-uitkering aanvroegen, werden eenvoudiger beoordeeld.
In die regeling hoefden zij niet altijd door een uitgebreid medisch onderzoek. Dat scheelde tijd en capaciteit. Nu moet dat weer wél, waardoor de beoordelingslast toeneemt en er minder ruimte overblijft om de wachtrijen weg te werken.
Wat dit betekent voor mensen die wachten
Wie op een WIA-keuring wacht, zit vaak in een lastige tussenfase. De Ziektewet of loondoorbetaling eindigt, re-integratie loopt stroef, en de financiële situatie kan onzeker worden. Ondertussen is er nog geen definitieve beslissing.
Ook mentaal kan het zwaar wegen. Je voelt je ziek, je toekomst is onduidelijk, en je hebt het idee dat je steeds opnieuw moet uitleggen dat je niet ‘gewoon’ even beter wordt. Een lange wachttijd maakt dat gevoel alleen maar sterker.
Een probleem dat breder is dan één loket
Het tekort aan verzekeringsartsen raakt niet alleen de WIA, maar werkt door in meerdere trajecten waar medische beoordeling nodig is. Het gevolg: het systeem wordt trager, en de druk verschuift naar andere plekken, zoals werkgevers of gemeenten.
Daar komt bij dat elke vertraging een extra stapel vragen oplevert: mensen bellen vaker, sturen aanvullende stukken, vragen om updates. Begrijpelijk, maar het kost ook weer tijd. Zo ontstaat een cirkel die lastig te doorbreken is.
Hoe het UWV de achterstanden wil aanpakken
Het UWV probeert al langer manieren te vinden om de druk te verlagen, bijvoorbeeld met slimmere planning, prioritering en tijdelijke regels. Maar zolang de instroom hoog blijft en het aantal artsen niet groeit, blijft het schipperen.
De kern is simpel en pijnlijk tegelijk: zonder genoeg mensen om de keuringen te doen, is de rek eruit. En als er tegelijk maatregelen verdwijnen die tijd bespaarden, is het bijna onvermijdelijk dat wachttijden opnieuw oplopen.
Wat kun je doen als je in de wachtrij staat?
Voor wie nu wacht, is er geen magische oplossing, maar wel een paar praktische stappen: houd contact met je casemanager of contactpersoon, bewaar alle medische updates, en vraag na welke termijnen in jouw regio realistisch zijn.
Daarnaast kan het helpen om financiële en praktische scenario’s op een rij te zetten, eventueel met hulp van een vakbond, jurist of cliëntondersteuner. Het is niet jouw taak om het systeem te fixen, maar wel om jezelf te beschermen.
En nu: hoe kijk jij hiernaar?
De oplopende wachttijden zijn meer dan een getal in een tabel: ze raken mensen op het moment dat ze al weinig reserves hebben. De vraag is hoe lang dit nog ‘tijdelijk’ genoemd kan worden, als het telkens weer terugkomt.
Heb jij ervaring met een WIA-aanvraag of een langdurige wachttijd bij het UWV? Laat het ons weten en praat mee via onze sociale media—benieuwd hoe jij dit hebt beleefd en wat volgens jou echt nodig is.
Bron: nos.nl
