Het programma Steenrijk, Straatarm, dat inmiddels al tien seizoenen draait op SBS6, lijkt zijn glans te verliezen. Wat ooit begon als een sociale experiment om de kloof tussen arm en rijk in Nederland te belichten, wordt nu regelmatig bekritiseerd vanwege de geloofwaardigheid van het format.
Dit komt mede door de manier waarop ‘rijke’ deelnemers worden gerekruteerd en de steeds vaker gesuggereerde creatieve aanpassingen om het programma interessanter te maken voor de kijker.
Kritiek op het format neemt toe
Het concept van Steenrijk, Straatarm is simpel: twee gezinnen, die op het eerste oog niets gemeen hebben, ruilen een week lang van huis en budget. Het rijke gezin ervaart het leven met een beperkt budget, terwijl het arme gezin geniet van luxe die normaal buiten hun bereik ligt.
Aan het eind van de week reflecteren de gezinnen op hun ervaringen en komt vaak de conclusie naar voren dat er meer is dat hen bindt dan scheidt, ondanks de grote financiële verschillen. Toch is dit verhaallijn in de loop der jaren steeds meer onder vuur komen te liggen.
Recente berichten op diverse sociale media platforms suggereren dat de productie niet altijd even transparant te werk gaat. Zo zouden sommige ‘rijke’ deelnemers helemaal niet zo vermogend zijn als ze op tv lijken.
Volgens een video van influencer Ipek Steenbeek werd haar gevraagd om mee te doen aan het programma, ondanks het feit dat ze geen villa of zwembad bezit.
Toen ze aangaf dat ze geen luxe huis had, werd haar verteld dat het gebruik van een familiehuis ook een optie was, om toch de schijn van rijkdom op te houden. Dit zette haar aan het denken over de authenticiteit van het programma, waarna ze besloot niet deel te nemen.
Schone schijn van luxe
Niet alleen Steenbeek stelde vraagtekens bij het format. Ook influencer Valerie van Closet van Val, die eerder meedeed aan het programma, onthulde dat haar deelname niet geheel volgens de werkelijkheid was.
Hoewel ze zelf geen villa had, regelde ze een verblijf op Corfu om de ‘arme’ familie een week vol luxe te bieden. Ze wilde echter niet dat haar kinderen in beeld zouden komen.
“Wat SBS6 uiteindelijk met de beelden doet, is aan hen, maar ik hoop dat ze ons niet in een verkeerd daglicht plaatsen,” zei ze in een statement. Hiermee benadrukt ze haar zorgen over de manier waarop de deelnemers worden neergezet.
Daarnaast kwamen er verhalen naar buiten via het bekende Juice Channel, waar meer dan honderd berichten binnenkwamen van deelnemers die vertelden dat niet alleen het huis, maar ook het leefgeld en de uitjes werden bekostigd door de productie.
Dit geeft de indruk dat de rijkdom die op televisie wordt gepresenteerd, zorgvuldig in scène wordt gezet, wat vragen oproept over de geloofwaardigheid van het hele concept.
Korte opnames en gemiste kansen
Een ander aspect dat ter discussie staat, is de lengte van de opnames. Waar de kijker het idee krijgt dat de gezinnen een volledige week van leven ruilen, doen geruchten de ronde dat de opnames vaak slechts drie dagen duren.
Deze verkorte opnameduur zou een van de redenen kunnen zijn waarom sommige deelnemers aangeven dat ze weinig overhouden aan hun deelname, behalve een korte blik op een leven in luxe.
Een veelgehoorde vraag is wat de ‘arme’ gezinnen precies leren van deze ervaring. Hoewel ze genieten van de tijdelijke luxe, blijft de vraag wat ze werkelijk aan deze ervaring hebben.
Elisabeth uit Gouda, een deelnemer in een recente aflevering, genoot met haar gezin van de welvaart van de ‘rijke’ familie. Haar dochter mocht zelfs naar een juwelier om iets moois uit te zoeken.
Maar wat gebeurt er wanneer ze terugkeren naar hun eigen, bescheiden huis met achterstallig onderhoud? Het lijkt alsof de gezinnen voor korte tijd in een sprookje leven, maar uiteindelijk terugkeren naar de harde realiteit zonder duurzame lessen.
Einde in zicht voor Steenrijk, Straatarm?
De populariteit van Steenrijk, Straatarm lijkt langzaam af te nemen. Hoewel het programma jarenlang kijkcijfers wist te trekken door de intrigerende tegenstelling tussen rijk en arm, lijkt de formule zijn beste tijd te hebben gehad.
De geloofwaardigheid van het format wordt steeds vaker in twijfel getrokken, en het programma lijkt meer te draaien om entertainment dan om echte inzichten in de kloof tussen rijk en arm.
Of SBS6 het format zal aanpassen of niet, blijft de vraag. Wat wel duidelijk is, is dat het programma met de huidige opzet steeds meer kijkers en critici tegen zich in het harnas jaagt.
