Het blijft een hardnekkig probleem op de Nederlandse wegen: bestuurders die hun telefoon gebruiken tijdens het rijden. Ondanks campagnes, waarschuwingen en hoge boetes grijpen veel automobilisten toch naar hun toestel. Dit gedrag is niet alleen asociaal en onnodig, maar vooral levensgevaarlijk. Onderzoeken tonen aan dat afleiding door smartphones een grotere doodsoorzaak in het verkeer is dan rijden onder invloed van alcohol. Toch lijkt de drang om dat ene bericht te lezen of een nieuwe afspeellijst te selecteren sterker dan het besef van het gevaar.
De kern van het probleem ligt in de verslavende werking van smartphones. In 2025 heeft vrijwel iedereen een toestel binnen handbereik en het gebruik ervan geeft een dopamineboost vergelijkbaar met harddrugs. Dit verklaart waarom automobilisten zelfs tijdens het rijden moeite hebben om hun telefoon met rust te laten. Zelfs al is het alleen om een navigatie-app te openen of muziek te kiezen, de handeling vereist aandacht en leidt af van de weg.
Sommige bestuurders beweren dat ze hun telefoon alleen gebruiken in de file of met rijhulpsystemen zoals Autopilot ingeschakeld. Maar ook dan blijft het risico aanwezig. Even snel iets aanpassen in een muziekapp kan ertoe leiden dat je blik secondenlang niet op de weg is. Dat is voldoende om in een gevaarlijke situatie te belanden.
Eerste focusflitser in gebruik genomen
Om deze gevaarlijke trend te doorbreken, is in Den Haag vandaag de eerste focusflitser geplaatst. Dit is een geavanceerde flitspaal die specifiek ontworpen is om telefoongebruik achter het stuur te detecteren en vast te leggen. Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid activeerde het systeem officieel en kondigde aan dat er minimaal 50 van deze apparaten door het hele land worden geplaatst.
De focusflitser verschilt van eerdere methoden zoals agenten in een touringcar of de MONOcam op viaducten. Die systemen vereisen altijd menselijke tussenkomst om overtredingen vast te stellen. De nieuwe focusflitser functioneert daarentegen volledig autonoom, 24 uur per dag en zeven dagen per week. Dit maakt handhaving efficiënter en vergroot de pakkans aanzienlijk.
Slimme technologie en hoge boetes
In tegenstelling tot vaste flitspalen, die vaak bekend zijn bij weggebruikers, kan de focusflitser eenvoudig worden verplaatst. Dit betekent dat automobilisten niet weten waar ze op een bepaald moment gecontroleerd worden, waardoor de kans op betrapt worden toeneemt. Wie wordt gesnapt met een telefoon in de hand, krijgt een boete van €430, plus €9 administratiekosten.
Deze hoge boete moet een afschrikkend effect hebben, maar of dat daadwerkelijk het geval is, zal de praktijk uitwijzen. Veel automobilisten blijven hardnekkig vasthouden aan hun gewoonte, ondanks de risico’s en kosten. Toch hopen handhavers dat de combinatie van strengere controle en onvoorspelbaarheid van de flitsers uiteindelijk leidt tot veiliger rijgedrag.
Effectiviteit van de nieuwe aanpak
De introductie van de focusflitser kan een belangrijke stap zijn in de strijd tegen afleiding in het verkeer. Door de verhoogde pakkans wordt de drempel om de telefoon tijdens het rijden te gebruiken steeds hoger. Als de camera’s succesvol blijken en de handhaving daadwerkelijk strenger wordt, kan dit de verkeersveiligheid aanzienlijk verbeteren.
Toch blijft de belangrijkste verandering bij de bestuurders zelf liggen. De vraag is of automobilisten bereid zijn hun gewoontes aan te passen en de telefoon voortaan te laten liggen. Want ondanks alle waarschuwingen en sancties blijft één feit overeind: veilig rijden begint bij jezelf.
