Wie langs de Graaf Ottolaan in Harderwijk rijdt, merkt het meteen: het voormalige kazerneterrein is nog altijd in gebruik als asielzoekerscentrum. Terwijl veel omwonenden de afgelopen maanden aftelden naar 1 juni, de datum waarop het azc definitief dicht zou gaan, blijft de locatie voorlopig toch open.
Dat heeft niet alleen gevolgen voor het dagelijks leven in de wijk, maar ook voor plannen waar de stad al jaren naar uitkijkt. Op hetzelfde terrein wil Harderwijk namelijk bouwen: een nieuwe, stikstofneutrale woonwijk met in totaal 500 woningen en daarnaast 24 appartementen. Maar zolang het azc openblijft, schuift die planning op.
Afspraak was helder, praktijk blijkt weerbarstig
De opvang aan de Graaf Ottolaan heeft een vergunning die in 2016 is afgegeven voor maximaal tien jaar. Die termijn is nu verstreken. Volgens de afspraak zou het terrein per 1 juni vrijkomen, zodat de volgende fase – woningbouw – echt kon starten.
Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) ziet dat anders. Door het landelijke tekort aan opvangplekken, zegt de organisatie, is Harderwijk nog nodig. Sluiten zou betekenen dat honderden mannen, vrouwen en kinderen zonder plek komen te zitten.
Gemeente zet druk met forse dwangsom
Harderwijk houdt vast aan de gemaakte afspraken en wil de sluiting afdwingen. De gemeente dreigt daarom met een dwangsom van 91.000 euro per dag, die in totaal kan oplopen tot 8.190.000 euro. Daarmee trekt het college een duidelijke lijn.
Burgemeester Jeroen Joon en de wethouders geven het COA nog drie maanden om de opvang af te bouwen en het terrein vrij te maken. Tegelijk klinkt er realisme: de gemeente weet ook dat zo’n boete het COA niet automatisch morgen laat verhuizen.
Teleurstelling in de buurt loopt op
In de wijk rond het azc is de teleurstelling groot. Bewoners rekenden op de afgesproken einddatum en voelen zich nu opnieuw teruggezet naar ‘wachten’. Buurtbewoner Fred zei daarover dat het azc veel langer bleef dan mensen ooit verwachtten.
Volgens hem heeft de komst van bijna 800 bewoners de wijk veranderd. Hij wijst op camera’s in de omgeving en op politie die regelmatig bij de ingang verschijnt. Het voelt, zegt hij, alsof de normaliteit telkens net buiten bereik blijft.
COA: “Sluiten is nu geen optie”
Het COA spreekt van een “uitzonderlijk nijpende situatie” in de opvang in Nederland. De boodschap is simpel: er zijn te weinig bedden, te weinig locaties en te weinig ruimte om mensen binnen de wettelijke en menselijke grenzen op te vangen.
Volgens het COA zou sluiting in Harderwijk direct betekenen dat bewoners letterlijk op straat kunnen belanden. De organisatie verwacht de locatie daarom mogelijk nog tot een jaar nodig te hebben, juist omdat alternatieven nog niet klaarstaan.
Harderwijk wijst naar Den Haag en naar andere gemeenten
Het college toont begrip voor de druk op het opvangsysteem en noemt het onacceptabel als mensen buiten moeten slapen. Tegelijk wijst Harderwijk nadrukkelijk naar de landelijke overheid én naar gemeenten die volgens Harderwijk hun verantwoordelijkheid onvoldoende nemen.
Daar zit een bredere frustratie achter: een gemeente kan wel afspraken maken en plannen voor woningbouw uitwerken, maar als landelijke knelpunten doorsijpelen naar lokaal niveau, is de speelruimte snel op. En dat voelen bewoners direct.
Geen nieuwe vergunning, vertrouwen staat op het spel
Harderwijk wil geen nieuwe vergunning afgeven voor de opvang op deze plek. De gemeente stelt dat het COA lang genoeg de tijd heeft gehad om maatregelen te treffen en een andere “passende” locatie te vinden. De grens is volgens het college bereikt.
Daarbij gaat het niet alleen om papierwerk, maar ook om vertrouwen. Het college zegt expliciet dat inwoners verwachten dat afspraken worden nagekomen. Bijna 800 mensen zonder geldige vergunning opvangen noemt de gemeente geen kleine overtreding.
Woningbouw krijgt een tik, planning komt onder druk
Op het terrein moet een nieuwe woonwijk verrijzen die stikstofneutraal wordt gebouwd. Volgend jaar zouden de eerste 24 appartementen moeten worden opgeleverd, waarna de grotere bouwstroom – 500 woningen – zou volgen. Dat schema wankelt nu.
Mark de Lange van Gemeentebelang waarschuwt dat vertraging in het eerste deel vaak doorwerkt in alles wat daarna komt. Als de start schuift, schuiven vergunningen, aannemersplanningen en financiering al snel mee. Tijd is hier echt geld.
Politiek in de knel: kritiek op azc, maar weinig knoppen
Ook raadslid Lloyd-Leonard Opdam (Gemeentebelang) noemt het “ontzettend spijtig” dat het azc niet dichtgaat. Zeker omdat zijn partij juist kritisch is op het azc en daar bij verkiezingen steun mee kreeg. Maar hij benadrukt dat de gemeente beperkt invloed heeft.
Volgens Opdam ligt er nu vooral een taak om schade te beperken: niet alleen de woningbouw, maar ook de leefbaarheid en veiligheid. Hij noemt steekincidenten en het aantal geweldsincidenten als voorbeelden van zorgen die bij omwonenden blijven terugkomen.
Wat nu: boete, veiligheid en duidelijkheid richting bewoners
Opdam pleit voor tastbare maatregelen: extra veiligheidsinzet, duidelijke uitleg richting de buurt, en vooral transparantie. Denk aan wekelijkse incidentenrapportages en intensiever contact met bewoners. Niet om te stoken, maar om het gevoel van grip terug te geven.
Daarnaast ontstaat de vraag wat er met eventueel geïnde dwangsommen gebeurt, als het zover komt. Wordt dat geld ingezet voor extra toezicht, buurtmaatregelen of ondersteuning? Harderwijk zal die keuzes helder moeten maken om draagvlak te behouden.
Een lokaal dossier met landelijke wortels
Wat er in Harderwijk speelt, is in feite een botsing tussen twee echte problemen: het tekort aan opvangplekken en de woningnood. De gemeente wil bouwen en afspraken nakomen, het COA wil voorkomen dat mensen zonder dak belanden.
De komende maanden worden cruciaal: lukt het om een alternatief te vinden, of blijft de impasse bestaan? Ondertussen hoopt de buurt op meer duidelijkheid dan alleen nieuwe deadlines. Wat vind jij: moet Harderwijk harder optreden, of is uitstel onvermijdelijk? Laat het weten via onze sociale media.
Bron: nieuwrechts.nl
